หน้าแรก | ครูบ้านนอกบล็อก
ศูนย์รวมความคิด ความรู้ ประสบการณ์ ของคุณครู สมาชิกเว็บไซต์ ครูบ้านนอก.คอม ขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านที่ตั้งใจทำเพื่อสังคมครับ
เจ้าของโพสต์นี้
จิราภรณ์ หอมกลิ่น
จากจังหวัด ยโสธร


^๐^ ภาษาอีสานบ้านเฮา ^๐^
โพสต์เมื่อวันที่ : 8 ก.พ. 2553 IP : เปิดอ่าน : 60835 / 0 ความเห็น
คะแนนของ BLOG นี้
(55.13%-152 ผู้โหวต)

.....

ภาษาพูดของคนอีสานในแต่ละท้องถิ่นนั้นจะมีสำเนียงที่แตกต่างกันออกไปตามสภาพทางภูมิศาสตร์ที่มีอาณาเขตติดต่อกับถิ่นใดรวมทั้งบรรพบุรุษของท้องถิ่นนั้นๆด้วย เช่น แถบจังหวัดศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ มีชายแดนติด กับเขมรสำเนียงและรากเหง้าของภาษาก็จะมีคำของภาษาเขมรปะปนอยู่ด้วย ทางด้านจังหวัด สกลนครนครพนม มุกดาหาร หนองคาย เลยที่ติดกับประเทศลาวและมีชาวเวียดนามเข้ามาอาศัยอยู่ค่อนข้างมากก็จะมีอีกสำเนียงหนึ่งชนเผ่าดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้นๆก็จะมีสำเนียงที่มีเอกลักษณ์เป็นของตนเองและยังคงรักษาเอกลักษณ์นั้นไว้ตราบจนปัจจุบัน เช่น ชาวภูไท ในจังหวัดมุกดาหารและนครพนมถึงแม้ชาวอีสานจะมีภาษาพูดที่มีความแตกต่างกันในแต่ละท้องถิ่นแต่ในภาษาอีสานก็มีสิ่งหนึ่งที่ยังคงมีความคล้ายกันก็คือลักษณะของคำและความหมายต่างๆ ที่ยัง คงสื่อความถึงกันได้ทั่วทั้งภาค ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ชาวอีสานต่างท้องถิ่นกันสามารถสื่อสารกันได้เป็นอย่างดี

ในปัจจุบันชาวอีสานตามเมืองใหญ่ โดยเฉพาะเด็กวัยรุ่นได้หันมาใช้ภาษาไทยกลางกันมากขึ้น เพราะวัยรุ่นเหล่านี้ส่วนใหญ่ได้รับการศึกษาที่ดีเทียบเท่ากับคนในภาคกลางหรือกรุงเทพมหานครทำให้ภาษาอีสานเริ่มลดความสำคัญลง แต่ผู้คนตามชนบทและคนเฒ่าคนแก่ยังใช้ภาษาอีสานกันเป็นภาษาหลักอยู่ ทั้งนี้คนอีสานส่วนใหญ่จะสามารถสื่อสารได้ทั้งภาษาอีสานของท้องถิ่นตนเองและภาษาไทยกลาง หากท่านเดินทางไปในชนบทของอีสานจะพบการใช้ภาษาถิ่นที่แตกต่างกันไปดังที่กล่าวมาแล้ว แต่คนอีสานเหล่านี้โดยเฉพาะวัยรุ่นหนุ่มสาวก็จะสามารถสื่อสารกับท่านเป็นภาษาไทยกลางได้อีกด้วย ทั้งนี้เพราะวัยรุ่นชาวอีสานใหญ่จะเข้ามาหางานทำในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เมื่อก่อนจะไปหางานทำเฉพาะหลังฤดูทำนา แต่ในปัจจุบันวัยรุ่นส่วนใหญ่จะเข้ากรุงเทพฯและทำงานที่นั่นตลอดทั้งปี ชาวอีสานที่ไปต่างถิ่นนอกจากจะหางานทำแล้วก็ยังมีการเผยแพร่วัฒนธรรมรวมทั้งภาษาของตนเองไปในตัว จะเห็นได้จากในปัจจุบันชาวไทยจำนวนมากเริ่มเข้าใจภาษาอีสาน ทั้งจากเพลงลูกทุ่งภาษาอีสานที่ได้รับความนิยมกันทั่วประเทศและจากคนรอบตัวที่เป็นคนอีสาน ทำให้ภาษาอีสานยังคงสามารถสืบสานต่อไปได้อยู่ถึงแม้จะมีคนอีสานบางกลุ่มเลิกใช้

 

มาดูตัวอย่างคำภาษาอีสานกันค่ะ

ก. - - -
กะซาง ช่างเถอะ กะด้อ กะเดี้ย อะไรกันนักหนา
กินเข่าสวย รับประทานอาหารกลางวัน เกิบ รองเท้าแตะ
กินดอง เลี้ยงฉลองสมรส กะเลิงเบิ๊บ ยายเฉิ่ม,คนสติไม่ดี
กะจังว่า ก็นั่นน่ะสิ กองอ้วกย้วก ลักษณะคนล้มทรุดตัวลงกองกับพื้น
เกี้ยงตั๊บ หมดเกลี้ยง กินข่าวสวย รับประทานอาหารกลางวัน
ข. - - -
ขี้ตั๋ว โกหก,พูดไม่จริง ขี้ตะแร้ รักแร้
ขี้หินแฮ หินลูกรัง ข่อยกับเจ้า ฉันกับเธอ
ขี้โก๊ะ จิ้งเหลน, จิ๊กโก๋ ขี้เกี้ยม จิ้งจก
ขนคิงลุก ขนลุก ข่อยกั๊บเจ้า ฉันกับเธอ
ขะหยอน มิน่าล่ะ ขี้เมี่ยง สนิม
ค. - -

เคียด โกรธ,งอน คนมะลำมะลอย คนเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ
คักอีหลี สะใจจริงๆ คนบ่เคียม คนซุ่มซ่าม
คอง(ภาษาอีสานตอนบน) รอคอย เคียม สุภาพเรียบร้อย
เคียด โกรธ คึดฮอด คิดถึง
เคิกกัน คลาดกัน (อีสานตอนบน) คำคิง สัมผัส,แตะตามเนื้อดูว่าตัวร้อนหรือไม่
คนมะลำมะลอย คนไม่น่าเชื่อถือ เอาแน่อะไรไม่ได้ คือเก่า เหมือนเดิม
คะมะ หยุดชะงักด้วยเหตุบังเอิญ
ง. - - -
งานดอง งานแต่งงาน งานเฮือนดี งานศพ
ไงกุ้ม ฝุ่นตลบ งอนตอ ท้ายทอย (อีสานบน)
งามโพดงามเหลือ งามแท้งามว่า สวยจริงสวยจัง สุดจะพรรณา ง้วกเบิ่ง เหลียวมอง
จ. - - -
เจ้า, ข่อย คุณ, ฉัน จี่ ปิ้ง,ย่าง
จักแหล่ว ไม่รู้สิ จอบเบิ่ง แอบดู
จอก แก้ว จั๊กกะเดียม จั๊กกะจี้
จาฮีต เป็นคำยืนยันถึงความจริง,แน่นอน ใจฮ้าย โกรธ,โมโห
จังได๋ แบบไหน,ยังไง จาวขาย ประกาศขาย
แจบใจ มั่นใจ,สนิทใจ ใจออก ถอดใจ,ท้อถอย
จือ จำ,เข็ด โจงโปง โล่ง,ว่างเปล่า
จาวขาย ประกาศขาย จอกน้ำ แก้วน้ำ

ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง

ซอกหา ค้นหา,ตามหา โซนแซว เอะอะ,เสียงดัง
ซ่า ช้า ซั่นแหล่ว ก็ว่างั้นแหล่ะ
ซะซาย กระจัดกระจาย ซุมเข่าแลง สังค์สรรค์มื้อเย็น
ซัง เกลียด ซุ ก้นทะลุ
เซือ เชื่อ
ซอมใจ ตรอมใจ เซาจุ๊ดปุ๊ด หยุดทันที,หายทันควัน
ซอยแน ช่วยด้วย แซวซะ เสียงดัง,อึกกะทึก คึกโครม
ซุมแซว รื่นเริง,สังสรรค์ . .
ด. - - -
ดังไฟ ก่อไฟ โดน นาน
ต. - - -
ตะพึดตะพือ ไม่บันยะบันยัง ตั้มอิด แรกเริ่ม.เริ่มต้น,ครั้งแรก,ทีแรก
ตาฮัก ตาแพง น่ารัก น่าเอ็นดู แตกวึ่นๆ แตกตื่น
ตังนัง เก้าอี้,ม้านั่ง ตะเว็น ดวงอาทิตย์
ตื่น ตกใจ! ต้อดเข่ามา ขยับ,กระแซะๆๆๆ เข้ามาซิ
ตำหูก ทอผ้า ติงคิง ขยับ, แตะต้องเนื้อตัว
เต้า ประชุม (อีสานตอนบน) ตุ้มไว้ รวบรวม
ถ. - -

ถอกของแหล๋ว เทของเหลว ถิ่ม ทิ้ง
โถงเสี่ย กระเป๋าเสื้อ(อีสานใต้) . .
ม. - - -
มัก รัก, ชอบ หมากมี่ ขนุน
หมากหุ่ง มะละกอ หมากเขียบ น้อยหน่า
มุนอุ้ยปุ้ย แหลกละเอียด แมนแท้ จริงแท้แน่นอน
แมนบ่ ใช่ไหม? บ่แมน ไม่ใช่
มิดจีลี เงียบสนิท มุน แหลกเป็นผุยผง,ละเอียดยิบ
หมู่เฮา กลุ่มเพื่อน มืดตึ๊บ มืดแปดด้าน นึกอะไรไม่ออก
มิด เงียบ มาเข่า แช่ข้าวเหนียวเพื่อเตรียมนึ่ง
มีแฮง สดชื่น,กระปรี้กระเปร่า แมงงอด แมลงป่อง
เมือย เหนื่อย มูลมัง มรดก
มักย่อง บ้ายอ มะยิบ มะยอย เล็กๆน้อยๆ นิดๆหน่อยๆ
น. - - -
นำไป ตามไป . .
บ. - - -
บ่ฮู้จักควม ไม่รู้ประสีประสา บักหำ คำเรียกเด็กผู้ชาย
บาย จับต้อง,สัมผัส บ่หัวซา ไม่ถือสา, ไม่ใส่ใจ
บ่จือ ไม่เข็ด เบิ๊ด หมด
บักมี่ ขนุน บักเขียบ น้อยหน่า
บักนัด สับปรด

ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง

เป่นต่าน๊าย น่าเบื่อหน่าย เป็นตางึด น่าฉงน
แปน เอี่ยม,ราบคราบ เป่นจั๊งบุญ เดชะบุญ
เป็นตางึ๊ด น่าฉงน ปึก โง่,เรียนไม่เก่ง
ปิ้น กลับ,พลิก
พ. - - -
พอกะเทิน ไม่มากไม่น้อย ครึ่งๆกลางๆ พ่อฮัก แม่ฮัก พ่อแม่บุญธรรม
พยาธิ์ฮ้าย โรคร้าย พัดแต่ใด๋ เริ่มแรก,แต่ไหนแต่ไร
พอกำกา ไม่มากไม่น้อย,ครึ่งๆกลางๆ,50:50 โพดเหลือ เหลือเกิน
ฟ. - -

ฟ้าว รีบเร่ง . .
ผ. - - -
ผักอีเลิศ ใบชะพลู ผู้ข่า ข้าพเจ้า
ย. - - -
ย่าน กลัว ยามสวย ตอนสาย
ยางกิ๊นกิน อากัปกิริยาการเดินมุ่งตรงและเร่งด่วน
ล. - - -
ล่วง ถือวิสาสะ เล่าแนเด้อ ขอเรียนเชิญเพื่อร่วมงาน
ลำลี่ ลำไล เซ้าซี้ มากเรื่อง ลอยน้ำ ว่ายน้ำ
เลาะบ้าน ตะเวนตามหมู่บ้าน ลุนหมู่ ทีหลังเพื่อน
ว. . . .
เหว้าพื้น กล่าวถึง,พูดถึง เหว้าดุ พูดมาก
(เป็นการกล่าวนำของชาวอีสานตอนล่าง)
เว้ามวนซวนหัว พูดตลกขบขันน่าหัวเราะ . .
ส. - -

สะหวอย อ่อนเพลีย, หมดแรง สะออน ปลื้ม, น่าชมเชย
สะเดิด สะดุ้ง เสี่ยว เพื่อน, มิตร
สีแหล่ สีน้ำเงินอมม่วง สีบัว สีชมภู (ภาษาอีสานตอนบน)
โสเหล่ วิพากษ์ วิจารณ์ ส่ง กางเกง
ส่วง สีข้าง สำมะปิ จิปาถะ
ส้นน่อง ส้นเท้า สาด เสื่อ
โสเหล่ วิพาก วิจารณ์ ส่ง กางเกง
เสื่อหมากกะแล่ง เสื้อคอกระเช้า เส้า หยุด, เลิก, ระงับ
สำมะปิ จิปาถะ สุกยู้ ผลักดัน
สำมะแจะ สาระแน . .


ห่อย ห้อย,แขวน ห่าว อาการสดชื่น,ตื่นตัว
หมากอึ ฟักทอง . .
ห้าง พัง,หย่าร้าง หน่าลา อาการเสียหน้า
ห้อน ร้อน . .

ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง ภาษาถิ่นอีสาน แปลเป็นภาษากลาง

อีเกิ้ง ดวงจันทร์ อัง คับแคบ

ฮ. - -

โฮมตุ้ม ชุมนุม,รวมตัว ฮู้เมือ รู้สึกตัว
ฮัก รัก เฮา เรา
ฮำฮอน อาลัยอาวรณ์ ฮ้าย ดุ, ดุดัน, ต่อว่า ต่อขาน
อยากหัว น่าขัน น่าหัวเราะ เฮ็ดงาน ทำงาน
แฮง แรง แฮกหมาน ประเดิม

 ขอบคุณคำศัพท์จากบ้านมหาดอทคอม

 


 


Share | บริการนำเนื้อหานี้ไปแปะไว้ที่

เรื่องน่าสนใจจากสมาชิกท่านอื่น
รายงานผลการพัฒนาแบบฝึกทักษะ
[ยลนภา พลชัย]
เปิดอ่าน 485 ครั้งแล้ว
บันได 5 ขั้น สู่ชีวิตใหม่ ที่มีค่าและเป็นสุข
[กมลชนก สายชนะ]
เปิดอ่าน 1183 ครั้งแล้ว
การพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ เรื่อง เศรษฐศาสตร์ โดยใช้วิธีสอนแบบ 5E ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
[จินตนา มรรคสันต์]
เปิดอ่าน 376 ครั้งแล้ว

 

ไม่มีความเห็น

 
 

เรื่องราวล่าสุด ที่ ..จิราภรณ์ หอมกลิ่น.. เป็นคนเขียน
เรื่องน่ารู้....วันครู
ผมเปีย ...หวาน ....น่ารัก
วัยทอง! เฮ..น้ำมะพร้าวช่วยรักษาโรค
สูตรดีท็อกซ์ .....ทำง่ายๆ
>>>สูตรดีท็อกซ์ทำเองได้! ง่ายๆ แค่ 7 วัน<<<
>>>เตือนภัย คนบ้างาน ระวังถึงตาย<<<
ไม่มีแล้ว “มณีโคตร” ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์แห่งคอนพะเพ็ง หนึ่งเดียวในโลก
รู้รักษ์ภาษาไทย.....เขียนให้ถูก



เกมส์ รวมเกมส์ เกมส์แข่งรถ เกมส์ต่อสู้ เกมส์ภาษา เกมส์วางระเบิด เกมส์แต่งตัว เกมส์ท่องเที่ยว เกมส์หมากฮอส เกมส์ผจญภัย เกมส์เต้น เกมส์รถ เกมส์ดนตรี เกมส์ขายของ เกมส์ฝึกสมอง เกมส์เด็กๆ เกมส์ปลูกผัก เกมส์การ์ด เกมส์จับผิดภาพ เกมส์ตลก เกมส์ตัดผม เกมส์ก้านกล้วย เกมส์ทําอาหาร เกมส์เลี้ยงสัตว์ เกมส์ผี เกมส์จับคู่ เกมส์กีฬา เกมส์เศรษฐี เกมส์ฝึกทักษะ เกมส์วางแผน เกมส์จีบหนุ่ม เกมส์มาริโอ เกมส์ระบายสี เกมส์จีบสาว เกมส์เบ็นเท็น เกมส์ยิง เกมส์ยาน เกมส์สร้างเมือง เกมส์มันส์ๆ เกมส์แต่งบ้าน เกมส์ความรู้


จิราภรณ์ หอมกลิ่น
เจ้าของบล็อกนี้
 
 

เข้าสู่ระบบ


  

สมัครสมาชิก

New Games Here!
เกมส์ปลูกผักหรรษาnew
เกมส์ปลูกผักหรรษา เกมส์นี้เราจะต้องรู้จักปลูกผัก ทำสวน ทำฟาร์ม ขุดดิน ทำการเกษตร เพื่อสร้างรายได้ให้กับสวนฟาร์มที่อาศัย
เกมส์วางแผนป้องกันเมืองnew
เกมส์วางแผนป้องกันเมือง มาลองวางแผนป้องกันเมืองกันดูน่ะจ๊ะ
เกมส์ปลูกมันเทศnew
เกมส์ปลูกมันเทศ เกมส์นี้เราจะต้องดูแลต้นม้นเทศ โดยการรดน้ำ ให้เจริญเติบโต และ ขุดหัวมันไปปิ้งย่างให้สุก พร้อมแปรรูปไปเป็นผลผลิตต่อไป
เกมส์สวนดอกไม้new
เกมส์สวนปลูกดอกไม้ ทำสวนดอกไม้ มาเล่นเกมส์ปลูกดอกไม้ในสวนออนไลน์กัน เป็นเกมปลูกดอกไม้ในสวนสนุกๆ น่าเล่น ลองปลูกดอกไม้ในสวนกันได้ตามใจชอบเลยค่ะ
เกมส์สร้างบ้านnew
เกมส์สร้างบ้าน สร้างบ้านด้วยตัวเอง มาเล่นเกมส์สร้างบ้านออนไลน์กัน เป็นเกมสร้างบ้านสนุกๆ น่าเล่น เลือกสร้างบ้านกันได้ตามใจชอบเลย
More Games Click!!

 
เว็บไซต์เพื่อคุณครูและนักเรียนไทย