ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย

ผู้วิจัย เฉลา ยอดเพ็ชร

ปีที่วิจัย 2567-2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางการพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุขโรงเรียนบ้านห้วย 2) เพื่อพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย 3) เพื่อทดลองใช้กลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย และ 4) เพื่อประเมินกลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย การวิจัยครั้งนี้มีวิธีการดำเนินการ 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอน 1 การศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางการพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุขโรงเรียนบ้านห้วย กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการตอบแบบสอบถามสภาพปัจจุบัน ได้แก่ ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 6 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนบ้านห้วย จำนวน 7 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์โรงเรียนได้รับรางวัลดีเด่น ระดับเพชร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและบุคลากรที่รับผิดชอบโครงการ จำนวน 6 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน และแบบสัมภาษณ์ ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย ผู้ให้ข้อมูลในการสนทนากลุ่ม ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของกลยุทธ์ และแบบประเมินความเหมาะสมของคู่มือการใช้กลยุทธ์ ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้กลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 6 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนบ้านห้วย จำนวน 7 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 15 คน ของโรงเรียนบ้านห้วย ปีการศึกษา 2568 รวมจำนวน 27 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง แหล่งข้อมูลที่เป็นเอกสาร ได้แก่ แบบรายงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินผลการดำเนินงาน และแบบประเมินทักษะชีวิตของนักเรียน และขั้นตอนที่ 4 การประเมินกลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียน เป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 6 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนบ้านห้วย จำนวน 7 คน และผู้ปกครองนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 26 คน ของโรงเรียนบ้านห้วย ปีการศึกษา 2568 รวม 38 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินมาตรฐานความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความถูกต้องของกลยุทธ์ และแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลวิเคราะห์โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางการพัฒนากลยุทธ์การบริหาร พบว่า สภาพปัจจุบันของการดำเนินงานการบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โรงเรียนบ้านห้วย โดนรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.99, S.D. = 0.49) เรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ด้านความรู้ความเข้าใจของบุคลากรเกี่ยวกับสถานศึกษาสีขาว ด้านการป้องกันและเฝ้าระวังยาเสพติดในสถานศึกษา ด้านการค้นหาและการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง ด้านงบประมาณและทรัพยากร และด้านภาคีเครือข่ายและความร่วมมือ ตามลำดับ ผลการสัมภาษณ์แนวทางการพัฒนากลยุทธ์การบริหาร พบว่า มุ่งยกระดับความรู้เชิงรุกด้านสถานศึกษาสีขาวแก่บุคลากร ควบคู่กับการบูรณาการทักษะชีวิตในกิจกรรมห้องเรียนสีขาว พร้อมเพิ่มความคล่องตัวในการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากร ตลอดจนสร้างกลไกการมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดกับภาคีเครือข่ายผู้ปกครองและชุมชนในการร่วมเฝ้าระวังภัยรอบสถานศึกษาอย่างยั่งยืน

2. ผลการพัฒนากลยุทธ์การบริหาร พบว่า 2.1 กลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วยที่พัฒนาขึ้น ชื่อว่า SBM-HW Model มี 5 องค์ประกอบหลัก และ 27 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ 1) ด้านการกระจายอำนาจ มีจำนวน 6 ตัวบ่งชี้ 2) ด้านการบริหารแบบมีส่วนร่วม มีจำนวน 5 ตัวบ่งชี้ 3) ด้านการคืนอำนาจการจัดการศึกษาให้ประชาชน มีจำนวน 5 ตัวบ่งชี้ 4) ด้านการบริหารตนเอง มีจำนวน 5 ตัวบ่งชี้ และ 5) ด้านการตรวจสอบและถ่วงดุล มีจำนวน 6 ตัวบ่งชี้ 2.2 ผลการตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยการสนทนากลุ่มกับผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า กลยุทธ์มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด ( = 4.54, S.D. = 0.51) และมีความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด ( = 4.51, S.D. = 0.52)

3. ผลการทดลองใช้กลยุทธ์การบริหารจัดการ สถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย พบว่า

3.1 ผลการดำเนินงานตามกลยุทธ์การบริหารจัดการ สถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย โดยภาพรวมมีผลการดำเนินงานอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.55, S.D. = 0.50) เรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ มาตรการด้านการบริหารจัดการ มาตรการด้านการค้นหา มาตรการด้านการเฝ้าระวัง มาตรการด้านป้องกัน และมาตรการด้านการรักษา ตามลำดับ

3.2 ผลการการประเมินทักษะชีวิตของนักเรียน อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.57, S.D. = 0.51) เรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ทักษะการตระหนักรู้และเห็นคุณค่าในตนเอง รองลงมา คือ ทักษะ การสร้างสัมพันธภาพและการสื่อสาร ทักษะการคิดวิเคราะห์และตัดสินใจ และทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียด ตามลำดับ

3.3 ผลการประเมินข้อมูลการคัดกรองสภาพการใช้สารเสพติดหรือยาเสพติดของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ในปีการศึกษา 2567 และการศึกษา 2568 พบว่า นักเรียนอยู่ในกลุ่ม ผู้ไม่เกี่ยวข้องกับสารเสพติดหรือยาเสพติดและอบายมุข ร้อยละ 100 ของนักเรียนทั้งหมด

3.4 ผลการประเมินข้อมูลนักเรียนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงหรือเกี่ยวข้องกับยาเสพติดของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ในปีการศึกษา 2567 และการศึกษา 2568 พบว่า ไม่มีนักเรียนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงหรือเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ร้อยละ 100 ของนักเรียนทั้งหมด

4. ผลการประเมินกลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข

โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย พบว่า

4.1 กลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย ตามความคิดเห็นของครู บุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและผู้ปกครองนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย พบว่า มีความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความถูกต้อง ในระดับมากที่สุด ( = 4.57, S.D.=0.51)

4.2 ครู บุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และผู้ปกครองนักเรียนมีความพึงพอใจที่มีต่อการดำเนินงานของกลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษา สีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิดโรงเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วย ในระดับมากที่สุด ( = 4.55, S.D.= 0.52)

เว็บน่าสนใจ