ครูบ้านนอก

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับกระบวนการทางภูมิศาสตร์ เรื่อง ภูมิศาสตร์ภูมิภาคของไทย ผ่านวงจรปฏิบัติการ 3 วงจร เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์และความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยกำหนดเกณฑ์ว่านักเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ต้องได้คะแนนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70 และ 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 40 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการปฏิบัติ คือ แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 9 แผน ดำเนินการผ่านวงจรปฏิบัติการ 3 วงจร 2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการปฏิบัติ ได้แก่ แบบบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ แบบสังเกตพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์ท้ายวงจร แบบประเมินความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์ท้ายวงจร และแบบสัมภาษณ์นักเรียน และ 3) เครื่องมือที่ใช้ประเมินผลการปฏิบัติหลังสิ้นสุดวงจรที่ 3 ได้แก่ แบบทดสอบวัดความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์ แบบประเมินความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าเฉลี่ย (x̄) ค่าร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ผ่านวงจรปฏิบัติการ 3 วงจร ช่วยส่งเสริมให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์และความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังนี้

1. นักเรียนมีความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 จำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 87.50 ของนักเรียนทั้งหมด (x̄ = 15.25, S.D. = 1.26) ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด โดยร้อยละของนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ในวงจรที่ 1 - 3 เท่ากับ 0.00, 22.50 และ 95.00 ตามลำดับ

2. นักเรียนมีความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 จำนวน 37 คน คิดเป็นร้อยละ 92.50 ของนักเรียนทั้งหมด (x̄ = 15.25, S.D. = 1.08) ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด โดยร้อยละของนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ในวงจรที่ 1 - 3 เท่ากับ 2.50, 22.50 และ 72.50 ตามลำดับ

3. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.89, S.D. = 0.13) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (x̄ = 4.96, S.D. = 0.13) รองลงมาคือด้านเนื้อหาการเรียนรู้ (x̄ = 4.94, S.D. = 0.17) ด้านสื่อและแหล่งเรียนรู้ (x̄ = 4.90, S.D. = 0.26) และด้านประโยชน์ที่ได้รับจากการเรียนรู้ (x̄ = 4.89, S.D. = 0.27) ตามลำดับ

คำสำคัญ: ความฉลาดรู้ทางภูมิศาสตร์, ความคิดสร้างสรรค์ทางภูมิศาสตร์, การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน, กระบวนการทางภูมิศาสตร์

เว็บน่าสนใจ