ครูบ้านนอก

๑.๑ ชื่อนวัตกรรม

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะทางด้านวิทยาศาสตร์ในการคิดแก้ปัญหาของเด็กปฐมวัย

๑.๒ มูลเหตุจูงใจในการสร้างนวัตกรรม

เกิดจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในห้องเรียนชั้นอนุบาล ๓ ที่มีการใช้เก้าอี้พลาสติกเคลื่อนย้ายไปมาส่งผลให้มีเสียงกระทบกับพื้นและรบกวนน้องอนุบาล ๒ ที่อยู่ด้านล่าง ส่งผลให้เด็กในระดับชั้นอนุบาล ๓ คิดแก้ปัญหาในการลดเสียงกระทบกับพื้นให้น้อยที่สุด จึงมุ่งศึกษาการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยมาใช้ในการแก้ปัญหาในครั้งนี้

๑.๓ กระบวนการในการออกแบบและสร้างนวัตกรรม

๑.๓.๑ กำหนดกลุ่มประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กปฐมวัยอายุระหว่าง ๕ – ๖ ปี ที่กำลังศึกษาอยู่ในอนุบาลปีที่ ๓

๑.๓.๒ ใช้กระบวนการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย ดังขั้นตอนต่อไปนี้

ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามที่อยากรู้

ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและคาดคะเนคำตอบ

ขั้นที่ ๓ ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ

ขั้นที่ ๔ สังเกตและการบรรยาย

ขั้นที่ ๕ บันทึกผล

ขั้นที่ ๖ สรุป และอภิปรายผล

๑.๔ การนำนวัตกรรมสู่การปฏิบัติ

ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามที่อยากรู้ โดยเด็ก ๆ ร่วมกันตั้งคำถามว่า “เราสามารถสร้างเก้าอี้เองได้ไหม” โดยครูเป็นผู้ช่วยเสริมและกระตุ้นความคิดของเด็ก ๆ

ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและคาดคะเนคำตอบ โดยให้เด็กร่วมกันวางแผน ออกแบบชิ้นงาน

และจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์

ขั้นที่ ๓ ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ เด็ก ๆ นำอุปกรณ์ต่าง ๆ ตามที่วางแผนมารวมกัน แล้วลงมือ

สร้าง เก้าอี้ ตามขั้นตอนที่วางแผนไว้

ขั้นที่ ๔ สังเกตและการบรรยาย เมื่อเด็ก ๆ ร่วมมือกันสร้างเก้าอี้จนสำเร็จ และเด็ก ๆ นำเก้าอี้ไปทดลองปล่อยตามจุดที่กำหนดเพื่อฟังเสียงขณะเก้าอี้กระทบกับพื้น โดยเปรียบเทียบระหว่างเก้าอี้ที่เด็ก ๆ สร้างกับเก้าอี้ที่ใช้ปัจจุบัน

ขั้นที่ ๕ บันทึกผล เด็ก ๆ ร่วมกันบันทึกผลเสียงเก้าอี้ที่ได้ยิน โดยเปรียบเทียบระหว่างเสียงของเก้าอี้ที่ใช้ปัจจุบัน กับเก้าอี้ที่เด็ก ๆ สร้างขึ้นเอง จำนวน ๓ ครั้ง

ขั้นที่ ๖ สรุป และอภิปรายผล เมื่อเด็ก ๆ ทดลองปล่อยเก้าอี้ที่เด็ก ๆ สร้างขึ้นเอง ให้ตกลงกระทบกับพื้น สรุปว่า เก้าอี้ที่เด็ก ๆ สร้าง ขึ้นมีเสียงเบากว่าเก้าอี้ที่เด็ก ๆ ใช้ในปัจจุบัน ทั้ง ๓ ครั้ง

๑.๕ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน

จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะทางด้านวิทยาศาสตร์ในการคิดแก้ปัญหาของเด็กปฐมวัยนั้นส่งผลให้เด็กปฐมวัยมีพฤติกรรมการแก้ปัญหาในขณะทำกิจกกรรมได้ โดยปัญหามาจากการเกิดเสียงดังของเก้าอี้ในชั้นเรียน นำไปสู่การเปิดโอกาสให้เด็กได้คิด ตัดสินใจ แก้ปัญหา และส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ดังนี้

๑. ทักษะการสังเกต

- การสังเกตวัสดุสิ่งของที่อยู่รอบตัว เพื่อนำไปใช้ในการทดลอง

- การสังเกตเสียงของเก้าอี้

๒. ทักษะการวัด

- เด็กวัดระดับความสูงของเก้าอี้ที่จะสร้างได้

– เด็กวัดความกว้างของผ้าพรมเช็ดเท้าให้พอดีกับกระดาษลังได้

๓. ทักษะการคำนวณ

– เด็กนับจำนวนขวดน้ำพลาสติกที่นำมาใช้ในการสร้างเก้าอี้ได้

๔. ทักษะการจำแนกประเภท

- เด็กเปรียบเทียบสิ่งของที่นำมาใช้ในการสร้างเก้าอี้ได้

๕. ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ

- เด็กคาดคะเนวัสดุที่ใช้ในการสร้างเก้าอี้ได้

- เด็กคาดคะเนว่าเก้าอี้ที่สร้างขึ้น สามารถลดการเกิดเสียงและใช้งานได้จริง

๖. ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส

– เด็กบอกได้ว่าควรวางขวดน้ำพลาสติกให้มีระยะห่างของแต่ละขวดเท่าใด จึงจะพอดีกับ

กระดาษลัง

๗. ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล

- การรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกต เปรียบเทียบ และแสดงความคิดเห็นว่าต้องใช้วัสดุใด ใน

การสร้างเก้าอี้ที่ช่วยลดการเกิดเสียงได้

- เด็กออกแบบร่วมกัน และกำหนดวัสดุ ขั้นตอนในการสร้างเก้าอี้

- เด็กลงมือสร้างเก้าอี้จากแนวคิดของเด็กร่วมกับผู้ปกครอง และนำไปทดลองใช้ในห้องเรียน

ซึ่งสามารถช่วยลดการเกิดเสียงได้

- เด็กบันทึกข้อมูลลงในตารางผลการทดลองปล่อยเก้าอี้

๘. ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล

- เด็กสามารถสรุปผลจากการทดลองได้ว่า เก้าอี้ที่เด็ก ๆ สร้างขึ้นมีเสียงเบากว่าเก้าอี้ที่เด็ก ๆ

ใช้ในปัจจุบัน

๑.๖ สรุปผลการจัดทำนวัตกรรม

ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะทางด้านวิทยาศาสตร์ในการคิดแก้ปัญหาของเด็กปฐมวัย ระดับชั้นอนุบาลปีที่ ๓ โรงเรียนอนุบาลบ้านบึง(อำนาจคณูปถัมภ์) ที่มีพฤติกรรมการแก้ปัญหาในขณะทำกิจกรรมโดยสามารถนำกระบวนการและทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์มาปรับใช้ในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้จนสำเร็จ

๑.๗ ประโยชน์ที่เกิดจากการใช้นวัตกรรมต่อการจัดการเรียนรู้

จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะทางด้านวิทยาศาสตร์ในการคิด

แก้ปัญหาของเด็กปฐมวัย ส่งเสริมให้เด็กรู้จักการวางแผนก่อนการทำกิจรรม ระหว่างทำกิจกรรม นำไปสู่การปฏิบัติจริงที่เด็กได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีการสอนแบบแก้ปัญหาของ จอห์น ดิวอี้ ที่มุ่งให้ผู้เรียนได้ฝึกฝนวิธีการแก้ปัญหาต่างๆที่พบในชีวิตประจำวัน โดยการให้รางวัลหรือการกล่าวชื่นชม เมื่อเด็กได้มีโอกาสแสดงออกทางการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยตนเองได้อย่างสำเร็จ

เว็บน่าสนใจ