ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง รูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่ายเพื่อพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ โรงเรียนวัดแหลมฉบัง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถม ศึกษาชลบุรี เขต 3

ผู้วิจัย เพ็ญแข เสริมศรี

ปีการศึกษา 2565 - 2566

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่ายเพื่อพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้โรงเรียนวัดแหลมฉบัง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 โดยดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน โดยวิเคราะห์สภาพแวดล้อมโรงเรียนวัดแหลมฉบัง ศึกษาเอกสารและงานที่เกี่ยวข้อง ประชุมผู้บริหาร ครู คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และตัวแทนผู้ปกครอง รวมจำนวน 27 คน และสัมภาษณ์ผู้บริหารโรงเรียนต้นแบบ จำนวน 5 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกข้อมูล และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปข้อมูล ขั้นตอนที่ 2 พัฒนากลยุทธ์ โดยยกร่างรูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์และจัดทำคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ ตรวจสอบความถูกต้องและความเป็นไปได้ของกลยุทธ์ โดยการประชุมสนทนากลุ่ม ได้แก่ ครู และคณะกรรมการสถานศึกษา รวมจำนวน 24 คน และประชุมสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน ซึ่งได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ ประเด็นสนทนากลุ่ม ละแบบตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ ใน 2 ประเด็น ได้แก่ ผลการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ และผลการใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปข้อมูล และขั้นตอนที่ 4 ประเมิน รูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ด้านความเหมาะสมและความเป็นประโยชน์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหาร ครู และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนวัดแหลมฉบัง จำนวน 24 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1.ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่า 1) องค์ประกอบรูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่ายเพื่อพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ มี 6 องค์ประกอบ 31 ตัวบ่งชี้ 2) ผลการประชุมผู้เกี่ยวข้อง พบว่า ควรประสานความร่วมมือกับผู้ปกครองให้มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาให้แก่ผู้เรียนและนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ ควรจัดสภาพแวดล้อมและใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ภายในโรงเรียนให้เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ และควรจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อพัฒนาวิชาการรอบด้าน ทักษะการทำงาน และทักษะอาชีพ 3) ผลการสัมภาษณ์ผู้บริหารโรงเรียนต้นแบบ พบว่า โรงเรียนควรมีนโยบายแผนการดำเนินงานและโครงการในการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ ควรสร้างความเข้าใจและสื่อการให้เข้าใจตรงกันระหว่างสถานศึกษาผู้ปกครอง และชุมชน สร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ ระดมทุนและทรัพยากรจากทุกภาคส่วน พัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ให้หลากหลายเหมาะสมในการฝึกปฏิบัติจริง จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้อย่างหลากหลายและต่อเนื่อง ส่งเสริมให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ส่งเสริมให้ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ เน้นทักษะการเรียนรู้ ทักษะชีวิต และทักษะอาชีพ นิเทศ กำกับ ติดตาม และประเมินผลการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ และผลการใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ และรายงานภาพความสำเร็จต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และ 4) ผลวิเคราะห์สภาพแวดล้อม ทำให้ได้จุดแข็ง 10 ข้อ จุดอ่อน 10 ข้อ โอกาส 5 ข้อ และ อุปสรรค 6 ข้อ สามารถกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่าย โดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐานได้ 8 กลยุทธ์

2. รูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่าย เพื่อพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ โรงเรียนวัดแหลมฉบัง ประกอบด้วย 5 กลยุทธ์หลัก 9 กลยุทธ์รอง และ 38 กิจกรรม/โครงการ ได้แก่ กลยุทธ์ที่ 1 ปรับปรุงข้อมูลพื้นฐานให้มีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย 2 กลยุทธ์รอง ได้แก่ 1) ปรับปรุงการวางแผนการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ และ 2) ปรับปรุงข้อมูลสารสนเทศระบบนิเวศการเรียนรู้ กลยุทธ์ที่ 2 สร้างเครือข่ายการมีส่วนร่วมพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ ประกอบด้วย 3 กลยุทธ์รอง ได้แก่ 1) สร้างความเข้าใจและสื่อสารกับบุคลากรและชุมชน 2) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ และ 3) ระดมทรัพยากรทางการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา กลยุทธ์ที่ 3 พัฒนากิจกรรมให้มีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย 2 กลยุทธ์รอง ได้แก่ 1) ปรับปรุงกิจกรรมให้สอดคล้องกับความต้องการของนักเรียนและชุมชน 2) พัฒนาสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ กลยุทธ์ที่ 4 พัฒนาคุณภาพการติดตามและประเมินผลมี 1 กลยุทธ์รอง คือ พัฒนาคุณภาพการติดตามและประเมินผล และกลยุทธ์ที่ 5 ส่งเสริมการรับรู้และร่วมรับผลประโยชน์ มี 1 กลยุทธ์รอง คือ ขยายผลการรับรู้และร่วมรับผลประโยชน์ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นว่า กลยุทธ์มีความถูกต้องและความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด

3. ผลการใช้กลยุทธ์ ทำให้โรงเรียนวัดแหลมฉบัง มีระบบนิเวศการเรียนรู้ใน ได้แก่ 1) ระบบนิเวศการเรียนรู้ทักษะอาชีพในชุมชน 2) ระบบนิเวศการเรียนรู้นักสืบสายน้ำ 3) ระบบนิเวศการเรียนรู้ป่าชายเลน 4) ระบบนิเวศการเรียนรู้พืชสมุนไพร 5) ระบบนิเวศการเรียนรู้วัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่นชุมชนบ้านแหลมฉบัง 6) ระบบนิเวศการเรียนรู้พรรณไม้ในโรงเรียน 7) ระบบนิเวศการเรียนรู้สารพัดช่าง 8) ระบบนิเวศการเรียนรู้ห้องสมุด 9) ระบบนิเวศการเรียนรู้พ่อครัวตัวน้อย 10) ระบบนิเวศการเรียนรู้รักษ์ไทย 11) ระบบนิเวศการเรียนรู้การทำปุ๋ยจากเศษใบไม้ และ 12) ระบบนิเวศการเรียนรู้การจัดการขยะ และผลการใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ ทำให้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติจากระบบนิเวศการเรียนรู้จริง ส่งผลให้นักเรียนมีความรู้และทักษะอาชีพ มีทักษะการแก้ปัญหา และการทำงานเป็นทีม

4.ผลการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์แบบไตรภาคีเครือข่าย เพื่อพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้โรงเรียนวัดแหลมฉบัง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 พบว่า มีความเหมาะสมและมีความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ