ชื่อเรื่อง รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาชาติ
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล ๑ (วัดเจียงอี) เทศบาลเมืองศรีสะเกษ
จังหวัดศรีสะเกษ
ผู้วิจัย นายวัชรินทร์ ผมพันธ์
สถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล ๑ (วัดเจียงอี) สำนักการศึกษา เทศบาลเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย
ปีที่วิจัย 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล ๑ (วัดเจียงอี) 2) พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล 1 (วัดเจียงอี) 3) ติดตามและประเมินผล การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล ๑ (วัดเจียงอี) ตามนโยบายการขับเคลื่อนคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของนายกเทศมนตรีเมืองศรีสะเกษ ได้แก่ 1. การมีระเบียบวินัย 2. การมีความรับผิดชอบ 3. การมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ 4. การมีสำนึกรักษ์ท้องถิ่น และ 5. การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลและเทคโนโลยี โดยใช้กระบวนการ PAOR ตามแนวคิดของ Kemmis และ Mc Taggart ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน 2 วงรอบ คือ ขั้นการวางแผน (Planning) ขั้นการลงมือปฏิบัติ (Action) ขั้นการสังเกตการณ์ (Observation) และขั้นการสะท้อนผล (Reflection) โดยใช้กลยุทธ์การพัฒนาครู การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน และการนิเทศภายใน มีกลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 30 คน ประกอบด้วย ผู้วิจัยในฐานะรองผู้อำนวยการสถานศึกษาผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษา ครูประจำชั้นและครูประจำวิชา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กลุ่มเป้าหมายในการพัฒนา ได้แก่ ครูประจำชั้น และครูประจำวิชา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 80 คน นักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 1,133 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 210 คน ประกอบด้วย กลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 30 คน ตัวแทนนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ระดับชั้นละ 20 คน รวมจำนวน 180 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง จำนวน 2 ฉบับ แบบสังเกตการณ์การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน แบบประเมินคุณลักษณะของผู้เรียน การตรวจสอบข้อมูลใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า (Triangulation) วิเคราะห์ข้อมูล เชิงปริมาณใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์โดยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ (Descriptive Analysis) แล้วนำเสนอโดยการบรรยาย
ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้
1. สภาพปัจจุบัน ปัญหาก่อนดำเนินการพัฒนาพบว่า ครูผู้สอนยังขาดความรู้และทักษะในการ
จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ควบคู่การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ไม่ใช้สื่อในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และสอนโดยไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ทำให้นักเรียนเกิดความเบื่อหน่ายไม่สนใจเรียน ส่วนด้านนักเรียน พบว่า นักเรียนบางส่วนขาดคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เช่น ไม่มีวินัย ขาดความรับผิดชอบ ขาดทักษะในการทำงานและการยอมรับผู้อื่น ขาดกระบวนการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ และไม่ภูมิใจในความเป็นไทยและท้องถิ่น
2. การดำเนินการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานของนักเรียน ผู้วิจัยดำเนินการพัฒนาโดยใช้ กลยุทธ์การพัฒนาครู เพื่อให้ความรู้และมีทักษะในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ควบคู่กับการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน และการนิเทศภายในอย่างต่อเนื่อง ตลอดปีการศึกษา 2567 ตามกระบวนการวิจัยปฏิบัติการ (Action Research) จำนวน 2 วงรอบ เพื่อให้คำแนะนำ ช่วยเหลือ และประเมินผลการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการพัฒนาปรากฏผลดังต่อไปนี้
2.1 ครูมีความรู้ ประสบการณ์ใหม่ ๆ และเกิดทักษะในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ที่พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน อยู่ในระดับดีมาก
2.2 นักเรียนมีคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยรวมอยู่ในระดับดีมาก
3. ผลที่เกิดจากการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล ๑ (วัดเจียงอี) ในช่วง ปีการศึกษา 2567 ทำให้ครูมีการปรับปรุงพัฒนาตนเองในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ส่งผลดีทำให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ตามมาตรฐานการศึกษาชาติ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน