ความสำคัญของผลงาน (ความเป็นมาและสภาพปัญหา / แนวทางการแก้ปัญหาและพัฒนา)
ความสำคัญของทักษะคณิตศาสตร์ในวัยปฐมวัย ทักษะทางคณิตศาสตร์เป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตและการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้น โดยเฉพาะการเรียนรู้เรื่อง "จำนวนและตัวเลข" ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเข้าใจปริมาณ การเปรียบเทียบ และการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 การรู้ค่าตัวเลข 1-20 ถือเป็นหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญที่จะช่วยให้นักเรียนมีความพร้อมในการเปลี่ยนผ่านสู่ระดับประถมศึกษาได้อย่างราบรื่น
สภาพปัญหาที่พบ จากการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่สามารถท่องจำตัวเลข 1-20 แบบปากเปล่าได้ (Rote Counting) แต่ยังขาด "ความเข้าใจเชิงจำนวน" (Number Sense) เช่น ไม่สามารถหยิบวัตถุให้สัมพันธ์กับตัวเลขที่ระบุได้ หรือสับสนระหว่างตัวเลขที่มีลักษณะคล้ายกัน ส่งผลให้นักเรียนรู้สึกว่าคณิตศาสตร์เป็นเรื่องยาก น่าเบื่อ และเป็นนามธรรมเกินไปจนขาดความสนใจในการเรียนรู้ แนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้ผ่านเกม (Game-Based Learning) แนวทางการจัดการศึกษาปฐมวัยเน้นย้ำว่า "เด็กเรียนรู้ได้ดีที่สุดผ่านการลงมือทำและประสบการณ์ตรง" การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) จึงเป็นคำตอบสำคัญในการกระตุ้นให้เด็กได้ใช้ประสาทสัมผัสและการคิดวิเคราะห์ โดยเฉพาะการใช้ "เกมบันไดงูหรรษา" ซึ่งเป็นสื่อการสอนที่ผนวกความสนุกสนานเข้ากับกติกาการเดินตามจำนวนลูกเต๋า ช่วยให้เด็กเห็นภาพการเพิ่มขึ้นและลดลงของจำนวนอย่างเป็นรูปธรรม
วัตถุประสงค์
2.1.1. เพื่อให้นักเรียนสามารถ บอกชื่อตัวเลข 1-20 และเปรียบเทียบค่าของจำนวน ได้อย่างถูกต้องเมื่อเห็นสัญลักษณ์ตัวเลขบนกระดานเกมบันไดงู
2.1.2. เพื่อให้นักเรียนสามารถฝึกนับจำนวน และ แสดงค่าของจำนวน 1-20 ผ่านการหยิบสื่อของจริงหรือการนับก้าวให้สัมพันธ์กับสัญลักษณ์ตัวเลขที่ปรากฏ
2.2.3. เพื่อให้นักเรียนมี ระเบียบวินัยและเคารพกติกา ในการเล่นร่วมกับผู้อื่น (เช่น การรอคอยคิว การยอมรับผลแพ้ชนะ) และสร้าง เจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ โดยเปลี่ยนการเรียนเรื่องตัวเลขที่น่าเบื่อให้กลายเป็นความสนุกสนาน
กลุ่มเป้าหมาย
นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวนทั้งหมด 12 คน
กระบวนการการจัดการเรียนรู้
ขั้นเตรียมการ (Plan)
1. ศึกษามาตารฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย วิเคราะห์หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช 2560 และหลักสูตรสถานศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช 2566 รูปแบบกิจกรรมการใช้เกมการศึกษาตามหน่วยการเรียนรู้ที่ สอดคล้องกับมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ และตัวบ่งชี้
2. ศึกษาการจัดประสบการณ์โดยการจัดกิจกรรมเกมการศึกษาพัฒนาเด็กปฐมวัยด้คณิตศาสตร์ จาก เอกสารงาน งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
3.2.2 ขั้นดำเนินการ (Do)
1. เลือกใช้สื่อ บันไดงูหรรษา เพื่อใช้พัฒนาทักษะทักษะการรู้ค่าตัวเลข 1-20 ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
2. ) สร้างรูปแบบโดยใช้ผลการศึกษาสภาพปัญหาและสังเคราะห์ แนวคิดทฤษฎีมาใช้เชื่อมโยงกับแผนการจัดประสบการณ์ โดยการสอนแบบ GPAS 5 Steps
3. ขั้นสรุปและสะท้อนคิด (Reflective Thinking)
อภิปรายผล: ครูและเด็กร่วมกันสรุปว่าวันนี้ได้เจอตัวเลขอะไรบ้าง เลขไหนที่เด็ก ๆ จำได้แม่นที่สุด
สะท้อนความรู้สึก: ถามเด็ก ๆ ว่า "ส่วนไหนของเกมที่สนุกที่สุด?" และ "ถ้าอยากชนะต้องทำอย่างไร?" (เชื่อมโยงไปถึงการสังเกตตัวเลขและการนับ)
4. ขั้นประเมินผล (Assessment)
การสังเกต (Observation): ครูสังเกตพฤติกรรมการนับ การบอกค่าตัวเลข 1-20 และความถูกต้องในการวางตัวหมาก
ชิ้นงาน: ให้เด็กระบายสีหรือเขียนตัวเลข 1-20 ลงในใบงานรูปบันไดงูของตัวเอง เพื่อเช็คความเข้าใจรายบุคคล
ผลที่เกิดขึ้นบรรลุตามกิจกรรม
จากการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ( Active Learning ) ด้วยเกมบันไดงูหรรษาเพื่อพัฒนาทักษะการรู้ค่าตัวเลข 1-20 ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ปรากฏตามวัตถุประสงค์ดังนี้
4.1.1 นักเรียนสามารถ บอกชื่อตัวเลข 1-20 และเปรียบเทียบค่าของจำนวน ได้อย่างถูกต้องเมื่อเห็นสัญลักษณ์ตัวเลขบนกระดานเกมบันไดงู
4.1.2. นักเรียนสามารถนับจำนวน และ แสดงค่าของจำนวน 1-20 ผ่านการหยิบสื่อของจริงหรือการนับก้าวให้สัมพันธ์กับสัญลักษณ์ตัวเลขที่ปรากฏ
4.2.3. นักเรียนมี ระเบียบวินัยและเคารพกติกา ในการเล่นร่วมกับผู้อื่น (เช่น การรอคอยคิว การยอมรับผลแพ้ชนะ) และสร้าง เจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ โดยเปลี่ยนการเรียนเรื่องตัวเลขที่น่าเบื่อให้กลายเป็นความสนุกสนาน
หัวใจสำคัญ: ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือ "ความสุขในการเรียนรู้" เมื่อเด็กมีความสุข สมองจะเปิดรับการเรียนรู้ได้ดีที่สุด (Brain-based Learning) ส่งผลให้เป้าหมายการรู้ค่าตัวเลข 1-20 บรรลุผลอย่างเป็นธรรมชาติ