ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบสะตีมอิงบริบทท้องถิ่น บูรณาการโมเดลการ
พัฒนาเศรษฐกิจแบบองค์รวม (BCG - STEM Model) เพื่อพัฒนาทักษะการ
แก้ปัญหาด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม ทักษะการคิดขั้นสูง และจิตสำนึก
รักษ์ท้องถิ่น ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนปรางค์กู่
ผู้จัดทำ นางธนัญญ์ฎา บึงไกร
ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรียน ปรางค์กู่ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาศรีสะเกษ ยโสธร
ปีที่จัดทำ พ.ศ. 2569
บทคัดย่อ
การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบสะเต็มอิงบริบทท้องถิ่น บูรณาการโมเดลการพัฒนาเศรษฐกิจแบบองค์รวม (BCG-STEM Model) เพื่อพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม ทักษะการคิดขั้นสูง และจิตสำนึกรักษ์ท้องถิ่นของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนปรางค์กู่
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาทักษะการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมของนักเรียนโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ STEM ในการออกแบบและสร้างสรรค์นวัตกรรมที่เพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตในท้องถิ่น 2) ส่งเสริมทักษะการคิดขั้นสูง ได้แก่ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การคิดสร้างสรรค์ และการทำงานเป็นทีม ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงาน และ 3) สร้างจิตสำนึกรักษ์ท้องถิ่นและความตระหนักด้านการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตามแนวคิดเศรษฐกิจ BCG
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนปรางค์กู่ ปีการศึกษา 2568 จำนวน 68 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ BCG-STEM Model แบบประเมินทักษะการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม แบบประเมินทักษะการคิดขั้นสูง และแบบสอบถามจิตสำนึกรักษ์ท้องถิ่น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1. นักเรียนมีทักษะการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (x̄ = 4.45, S.D. = 0.50)
2. นักเรียนมีทักษะการคิดขั้นสูงโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (x̄ = 4.42, S.D. = 0.51)
3. นักเรียนมีจิตสำนึกรักษ์ท้องถิ่นและความตระหนักด้านความยั่งยืนโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (x̄ = 4.43, S.D. = 0.50)
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ BCG-STEM Model ที่บูรณาการบริบทของท้องถิ่นเข้ากับการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา สามารถส่งเสริมการพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง ทักษะการแก้ปัญหา และจิตสำนึกด้านการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คำสำคัญ: BCG-STEM Model, STEM Education, การออกแบบเชิงวิศวกรรม, ทักษะการคิดขั้นสูง, จิตสำนึกรักษ์ท้องถิ่น