หลักการและแนวคิด
การจัดการเรียนรู้ภาษาไทยในระดับประถมศึกษาควรมุ่งพัฒนาทักษะการอ่านออกเขียนได้อย่างเป็นระบบ เนื่องจากภาษาไทยเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ทุกกลุ่มสาระ แต่จากสภาพปัญหาพบว่านักเรียนบางส่วนยังอ่านไม่คล่อง เขียนไม่ถูกต้อง ขาดความมั่นใจ และไม่เห็นความสำคัญของการเรียนภาษาไทย
จึงได้พัฒนานวัตกรรม DEKNOY Model โดยบูรณาการแนวคิด BBL (Brain-Based Learning) หรือการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน ซึ่งเน้นการจัดบรรยากาศการเรียนรู้ที่สนุก ปลอดภัย มีการเคลื่อนไหว ใช้ประสาทสัมผัสหลากหลาย และเชื่อมโยงประสบการณ์จริงของผู้เรียน เพื่อกระตุ้นสมองให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการดำเนินงานตาม วงจรคุณภาพ PDCA ได้แก่ การวางแผน (Plan) การปฏิบัติ (Do) การตรวจสอบ (Check) และการปรับปรุงพัฒนา (Act) อย่างต่อเนื่อง
ความหมายของ DEKNOY Model
D = Diagnose วินิจฉัยผู้เรียนรายบุคคล
E = Engage กระตุ้นความสนใจ สร้างแรงจูงใจ
K = Knowledge Construction สร้างองค์ความรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ
N = Nurture ส่งเสริม สนับสนุน ดูแลอย่างต่อเนื่อง
O = Observe & Reflect สังเกต ติดตาม และสะท้อนผล
Y = Yield Outcome สรุปผลลัพธ์และพัฒนาต่อยอด
การเชื่อมโยง DEKNOY Model กับ BBL และ PDCA
ขั้นตอน DEKNOY แนวคิด BBL PDCA
Diagnose วิเคราะห์ความพร้อม ความแตกต่างของสมองผู้เรียนแต่ละคน Plan
Engage ใช้เกม เพลง นิทาน ภาพ สี เสียง กระตุ้นสมอง Plan / Do
Knowledge Construction เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ การเคลื่อนไหว การทำงานกลุ่ม Do
Nurture เสริมแรงเชิงบวก บรรยากาศปลอดภัย ลดความกังวล Do
Observe & Reflect ประเมินระหว่างเรียน สะท้อนคิด พัฒนาการเรียนรู้ Check
Yield Outcome สรุปผลสำเร็จและนำข้อมูลไปพัฒนาต่อ Act
ขั้นตอนดำเนินงานตามวงจร PDCA
P : Plan (วางแผน)
วิเคราะห์ปัญหาการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียน
คัดกรองนักเรียนรายบุคคล
ออกแบบกิจกรรม DEKNOY Model ตามหลัก BBL
จัดทำสื่อ เช่น บัตรคำ เกม นิทาน ใบงาน
D : Do (ปฏิบัติ)
ดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ตาม DEKNOY Model
ใช้กิจกรรมกระตุ้นสมอง เช่น ร้องเพลง เกมคำศัพท์ เล่านิทาน
ฝึกอ่าน ฝึกเขียนจากสถานการณ์จริง
C : Check (ตรวจสอบ)
ประเมินผลก่อนเรียน ระหว่างเรียน หลังเรียน
สังเกตพฤติกรรม ความกล้าแสดงออก ความสนใจ
เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
A : Act (ปรับปรุงพัฒนา)
นำผลประเมินมาปรับแผนการสอน
พัฒนาสื่อและกิจกรรมให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ขยายผลสู่ระดับชั้นอื่น
จุดเด่นของนวัตกรรม
เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
กระตุ้นสมองผ่านกิจกรรมสนุกและหลากหลาย
พัฒนาการอ่านออกเขียนได้อย่างเป็นขั้นตอน
ใช้ข้อมูลจริงในการปรับปรุงการสอน
สามารถประยุกต์ใช้ได้ทุกระดับชั้นประถมศึกษา
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
นักเรียนอ่านคล่อง เขียนถูกต้องมากขึ้น
นักเรียนมีความสุขและมั่นใจในการเรียนภาษาไทย
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น
ครูมีรูปแบบการสอนที่เป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
โรงเรียนมีนวัตกรรมต้นแบบด้านการพัฒนาทักษะภาษาไทย