ครูบ้านนอก

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 4 ข้อ คือ (1) เพื่อสร้างและพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงวงจร เพื่อส่งเสริมสมรรถนะทางการเงินสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 8 กิจกรรม (2) เพื่อตรวจสอบคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น (3) เพื่อศึกษาผลการใช้นวัตกรรมที่มีต่อความสามารถในการใช้คณิตศาสตร์คิดวิเคราะห์ วางแผน และตัดสินใจทางการเงิน และ (4) เพื่อศึกษาผลการใช้นวัตกรรมที่มีต่อพฤติกรรมที่สะท้อนสมรรถนะทางการเงินของนักเรียน โดยใช้กรอบสมรรถนะทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยสำหรับผู้เรียนอายุ 7–9 ปี เป็นกรอบอ้างอิงด้านการออกแบบกิจกรรมและเครื่องมือประเมิน

นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงวงจร PEARL 6 ขั้น ได้แก่ (1) พบปัญหา/สถานการณ์จริงทางการเงิน (2) เชื่อมโยงข้อมูลกับคณิตศาสตร์ (3) วิเคราะห์และตัดสินใจเลือกแนวทางแก้ปัญหา (4) ลงมือปฏิบัติผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ (5) ติดตามผลและสะท้อนคิดจากหลักฐานจริง และ (6) ปรับปรุงพฤติกรรมและนำไปใช้ต่อเนื่อง โดยสังเคราะห์จากทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของ Kolb คณิตศาสตร์สัจนิยมของ Freudenthal การสะท้อนคิดของ Schön วงจรวิจัยปฏิบัติการของ Kemmis และ McTaggart การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของ Barrows และทฤษฎีการสร้างความรู้ของ Piaget และ Vygotsky ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 8 กิจกรรมเรียงลำดับจากการสร้างความตระหนักไปสู่การปฏิบัติจริงและการประยุกต์ใช้ พร้อมแผน Evaluate (แผนที่ 9) โดยใช้สถานการณ์ทางการเงินในชีวิตจริงเป็นบริบทในการเรียนรู้คณิตศาสตร์

นวัตกรรมได้รับการพัฒนาต่อเนื่อง 3 ปี (พ.ศ. 2566–2568) โดยปีการศึกษา 2566 เป็นขั้นริเริ่มทดลองกิจกรรมบางส่วนในคาบซ่อมเสริม (นักเรียน 34 คน) ปีการศึกษา 2567 เป็นขั้นทดลองใช้นวัตกรรมครบทั้ง 8 กิจกรรมกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 26 คน พร้อมหาประสิทธิภาพ E1/E2 และปรับปรุง 9 รายการ และปีการศึกษา 2568 เป็นขั้นใช้จริงกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 24 คน (ชาย 15 คน หญิง 9 คน) ภาคเรียนที่ 2 ตรวจสอบคุณภาพนวัตกรรมและเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน (T1) แบบทดสอบระหว่างเรียนรายกิจกรรม 1–8 จำนวน 46 ข้อ (T1 E1) แบบสังเกตพฤติกรรมทางการเงิน (T2) แบบบันทึกรายรับรายจ่าย (T3) แบบบันทึกเงินออม (T4) แบบสัมภาษณ์ (T5) แบบประเมินสถานการณ์จำลอง (T6) แบบประเมินคุณลักษณะ (T7) แบบประเมินสมรรถนะและทักษะ (T8) แบบประเมินความพึงพอใจ (T-เสริม) และแบบประเมินคุณภาพนวัตกรรม (Q1) สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ การทดสอบ Wilcoxon Signed-Rank Test การทดสอบ Friedman Test และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า (1) นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยคู่มือนวัตกรรม แผนการจัดการเรียนรู้ 9 แผน ชุดกิจกรรม 8 กิจกรรม ใบงาน 13 ชุด และเครื่องมือประเมิน T1–T8 ซึ่งเชื่อมโยงกันเป็นระบบผ่านกระบวนการ PEARL 6 ขั้น (2) ผลการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน พบว่าเครื่องมือทุกชุดมีค่า IOC อยู่ในช่วง 0.80–1.00 ผ่านเกณฑ์ทุกข้อ ผลประเมินคุณภาพนวัตกรรม (Q1) ได้ค่าเฉลี่ย 4.32 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.28 อยู่ในระดับดีมาก ประสิทธิภาพขั้นทดลองใช้ (n = 26) E1/E2 = 86.12/80.19 และขั้นใช้จริง (n = 24) E1/E2 = 83.51/86.46 ผ่านเกณฑ์ 80/80 ทั้งสองระยะ (3) ผลการเปรียบเทียบคะแนนก่อนเรียนและหลังเรียนของกลุ่มใช้จริง พบว่าคะแนนหลังเรียน (x&#772; = 17.29) สูงกว่าก่อนเรียน (x&#772; = 11.88) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (T = 0, Z = 4.31, p < .001) โดยมีขนาดอิทธิพลใหญ่มาก (r = 0.88) นักเรียนทุกคน (24 จาก 24 คน) มีคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน และ (4) พฤติกรรมที่สะท้อนสมรรถนะทางการเงินของนักเรียนเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้นตลอด 4 เดือน โดยค่าเฉลี่ย T2 Progression พัฒนาจาก 3.51 เป็น 3.80 (Friedman &#967;&#178;(3) = 50.41, p < .001, W = 0.70) นักเรียนมีอัตราการออมต่อรายรับคงที่ประมาณร้อยละ 27 ตลอด 3 เดือน (เดือนที่ 2–4) แม้รายรับเดือนที่ 4 ลดลงจากช่วงปิดภาคเรียน นักเรียนฝากเงินออมรวม 11,172 บาท บรรลุเป้าหมายการออมร้อยละ 62.5 ผลการวิเคราะห์เนื้อหาจากแบบสัมภาษณ์ (T5) พบว่านักเรียนร้อยละ 91.7 แสดงพฤติกรรมที่สะท้อนสมรรถนะทางการเงินที่เหมาะสมกับวัย

โดยสรุป นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงวงจรที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพและประสิทธิภาพตามเกณฑ์ที่กำหนด ส่งผลให้นักเรียนมีความสามารถในการใช้คณิตศาสตร์คิดวิเคราะห์ วางแผน และตัดสินใจทางการเงินสูงขึ้น และมีพฤติกรรมที่สะท้อนสมรรถนะทางการเงินเปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้น แสดงให้เห็นว่าการใช้สถานการณ์ทางการเงินในชีวิตจริงเป็นบริบทในการเรียนรู้คณิตศาสตร์ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงวงจร สามารถส่งเสริมทั้งความสามารถทางคณิตศาสตร์และพฤติกรรมทางการเงินที่เหมาะสมกับวัยของนักเรียนระดับประถมศึกษาได้

เว็บน่าสนใจ