ครูบ้านนอก

แนวทางการจัดประสบการณ์โดยใช้นวัตกรรม การจัดประสบการณ์เชิงรุก (Active Learning) สำหรับเด็กอนุบาล 3 โดยใช้ STEM เป็นฐาน เรื่อง”หมวกกันน็อกของไข่ต้ม” โดยคำนึงถึงความสมดุลและครอบคลุมพัฒนาการของเด็กให้ครบทุกด้าน ในการดูแล พัฒนา และจัดประสบการณ์การเรียนรู้เชิงรุก เพื่อส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ จิตใจ ด้านสังคมและด้านสติปัญญา โดยให้ความสำคัญกับความแตกต่างระหว่างบุคคล และความเหมาะสมกับบริบทสังคมและวัฒนธรรมที่เด็กอาศัยอยู่ในศตวรรษที่ 21 โดยใช้วงจรคุณภาพ PDCA ในการวางแผน ออกแบบและพัฒนานวัตกรรมจนประสบความสำเร็จและเป็นแบบอย่างที่ดีได้

กิจกรรมการเรียนรู้รายวัน

วันจันทร์ | วันที่ 1 จุดประกายความคิดและระบุปัญหา (STEM ขั้นที่ 1)

กิจกรรม เล่านิทานสร้างสถานการณ์

จุดประสงค์

เด็กสามารถบอกปัญหาหรือสถานการณ์ความเดือดร้อนของ "พี่ไข่ต้ม" จากนิทานที่ฟังได้

กระบวนการจัดประสบการณ์

1. ครูนิทานเรื่อง "พี่ไข่ต้มกับบทเรียนของเขา" ให้เด็กๆ ชั้นอนุบาล 3 ฟัง

2. จากนั้นครูให้ โจทย์คำถามกับเด็กๆ ว่า "เราจะช่วยกันสร้างหมวกกันน็อกให้พี่ไข่ต้ม เพื่อป้องกันไม่ให้หัวแตกเมื่อตกลงมาจากรถได้อย่างไร" โดยครูเขียนคำตอบเด็กๆลงในกระดาษชาร์ต

3. ครูชวนเด็กสนทนาและระบายสีอุปกรณ์ไอเดียแรกเริ่มของเด็กๆ ทุกคนจากนั้นตัดและลงบนกระดาษชาร์ตขนาดใหญ่ เช่น แปะสำลี ใส่ถ้วย ใช้ฟองน้ำ

สื่อและวัสดุอุปกรณ์

1. ภาพประกอบเล่านิทานเรื่อง "พี่ไข่ต้มกับบทเรียนของเขา"

2. กระดาษชาร์ตแผ่นใหญ่ และปากกาเคมี สำหรับครูบันทึก

การวัดและการประเมินผล

1. สังเกตการบอกปัญหาหรือสถานการณ์ความเดือดร้อนของ "พี่ไข่ต้ม" จากนิทานที่เด็กได้ฟัง

วันอังคาร | วันที่ 2 นักสืบวัสดุ สำรวจและรวบรวมข้อมูล (STEM ขั้นที่ 2)

กิจกรรม ตลาดนัดวัสดุกันกระแทก (สำรวจสื่อ Loose Parts)

จุดประสงค์

เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสในการสำรวจ ใช้นิ้วกด และนับจำนวนวัสดุภายในกลุ่มได้อย่างถูกต้อง

กระบวนการจัดประสบการณ์

1. ครูแนะนำมุมวัสดุอิสระ (Loose Parts) ที่จัดเตรียมไว้ อาทิ สำลี, ฟองน้ำ, แผ่นกันกระแทก (บับเบิ้ล), ถ้วยกระดาษ, ผ้าเช็ดหน้า เป็นต้น

2. ให้เด็กๆ สัมผัสและทดลองใช้นิ้วกดวัสดุต่างๆ ที่ครูเตรียมไว้และนับจำนวน

3. ครูชวนเด็กๆสนทนาว่า "วัสดุชิ้นไหนนุ่มที่สุด ชิ้นไหนที่น่าจะช่วยรับแรงกระแทกได้ดี" เด็กๆ ร่วมกันสรุปคุณสมบัติวัสดุร่วมกัน

4. เด็กนำวัสดุที่ชอบไปปะติดกระดาษจำลองหมวกกันน็อก

สื่อและวัสดุอุปกรณ์

1. สื่ออิสระ (Loose Parts): สำลี, ฟองน้ำ, แผ่นกันกระแทก (บับเบิ้ล), ถ้วยกระดาษ, ผ้าเช็ดหน้า

2. กล่องสำหรับใส่สื่ออิสระให้แต่ละกลุ่ม

การวัดและการประเมินผล

1. สังเกตการใช้ประสาทสัมผัสในการสำรวจ ใช้นิ้วกด และนับจำนวนวัสดุภายในกลุ่มได้อย่างถูกต้อง

วันพุธ | วันที่ 3 สถาปนิกตัวน้อย ออกแบบและวางแผน (STEM ขั้นที่ 3)

กิจกรรม วาดภาพร่างหมวกกันน็อก

จุดประสงค์

เด็กมีความคิดสร้างสรรค์ และปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของกลุ่มด้วยการรับฟังและเลือกแบบร่วมกัน

กระบวนการจัดประสบการณ์

1. ให้เด็กๆ วาดภาพออกแบบหมวกกันน็อกที่จะสร้างลงบนกระดาษ

2. จากนั้นเด็กๆแบ่งกลุ่มกันแล้วเลือกแบบภาพที่คิดว่าเหมาะสมในการสร้างหมวกกันน็อกที่สุดมากลุ่มละ 1 ภาพ

สื่อและวัสดุอุปกรณ์

1. กระดาษ

2. ดินสอ, ยางลบ, สีไม้หรือสีเทียน

การวัดและการประเมินผล

1. สังเกตเด็กมีความคิดสร้างสรรค์ และปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของกลุ่มด้วยการรับฟังและเลือกแบบร่วมกัน

วันพฤหัสบดี | วันที่ 4 วิศวกรลงมือทำ สร้างสรรค์หมวกกันน็อก (STEM ขั้นที่ 4)

กิจกรรม ประกอบร่างหมวกให้พี่ไข่ต้ม

จุดประสงค์

เด็กสามารถใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กในการตัด แปะ พัน หรือประกอบวัสดุ Loose Parts ให้เป็นหมวก 3 มิติได้ตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายและเลือกใช้เครื่องมือยึดติด เทปกาว ยางยืด ในการยึดวัสดุเข้าด้วยกัน

กระบวนการจัดประสบการณ์

1. เด็กๆ ช่วยกันลงมือประกอบหมวกกันน็อกโดยใช้สื่ออุปกรณ์อิสระ (Loose Parts) ที่ครูเตรียมไว้ให้

2. จากนั้นแล้วลองสวมหรือหุ้มตัวไข่ไก่ที่ต้มสุกแล้วเอาไว้ โดยใช้เทปกาวหรือยางยืดช่วยยึด

สื่อและวัสดุอุปกรณ์

1. ไข่ต้มสุก (กลุ่มละ 1-2 ฟอง เป็นตัวแทนพี่ไข่ต้ม)

2. สื่อ Loose Parts ที่เลือกไว้: สำลี, ฟองน้ำ, บับเบิ้ล, ถ้วยกระดาษ ฯลฯ

3. เทปกาว, ยางยืด, กรรไกรปลายมนสำหรับเด็ก

การวัดและการประเมินผล

1. สังเกตการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กในการตัด แปะ พัน หรือประกอบวัสดุ Loose Parts ให้เป็นหมวก 3 มิติได้ตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายและเลือกใช้เครื่องมือยึดติด เทปกาว ยางยืด ในการยึดวัสดุเข้าด้วยกัน

วันศุกร์ | วันที่ 5 ทดสอบความปลอดภัยและนิทรรศการสะท้อนคิด (STEM ขั้นที่ 5-6)

กิจกรรม จำลองอุบัติเหตุ ปรับปรุง และเปิดบ้านนำเสนอผลงาน

จุดประสงค์

เด็กสามารถทดลอง สังเกตผลลัพธ์ คาดคะเน ปรับปรุงแก้ไขชิ้นงาน และพูดนำเสนอผลงานสั้นๆ ได้

กระบวนการจัดประสบการณ์

1. คุณครูพานักเรียนไปที่จุดทดสอบ นำไข่ที่ใส่หมวกกันน็อกแล้ว ทิ้งลงมาจากความสูงระดับโต๊ะ (สมมติว่าตกจากรถมอเตอร์ไซค์)

2. จากนั้นช่วยกันเปิดดูว่าไข่แตกหรือร้าวหรือไม่ หากไข่เกิดการร้าวและแตก ชวนเด็กๆ คิดแก้ไข "ไข่ร้าวหรือแตก แสดงว่าหมวกยังนุ่มไม่พอ เรามาเพิ่มสำลีกันไหม?" แล้วให้ปรับปรุงชิ้นงาน

3. นำเสนอ และสะท้อนคิดเรื่องความปลอดภัย

3.1 ให้กลุ่มเด็กๆ นำพี่ไข่ต้มที่ปลอดภัยมาชูให้เพื่อนดู

3.2 สรุปบทเรียนร่วมกัน "หมวกกันน็อกที่ปลอดภัยต้องมีส่วนที่นุ่มและแข็ง และเวลาเรานั่งมอเตอร์ไซค์หรือปั่นจักรยาน เราก็ต้องใส่หมวกกันน็อกเหมือนพี่ไข่ต้ม เพื่อความปลอดภัยของตัวเราด้วยนะ"

สื่อและวัสดุอุปกรณ์

1. โต๊ะสำหรับจำลองจุดปล่อยไข่ (ทดสอบความสูง)

2. ตารางบันทึกสถิติอย่างง่าย เช่น ปลอดภัย / ร้าว / แตก

การวัดและการประเมินผล

1. สังเกตการสามารถทดลอง สังเกตผลลัพธ์ คาดคะเน ปรับปรุงแก้ไขชิ้นงาน และพูดนำเสนอผลงานสั้นๆ ได้

พบว่า เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านโนนสะอาด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 มีคะแนนทักษะการคิดและการแก้ปัญหาเชิงรุกก่อนและหลังได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ STEM เป็นฐาน จากเรื่อง “หมวกกันน็อกของไข่ต้ม”ดังนี้

ก่อนการจัดประสบการณ์ พบว่า เด็กปฐมวัยมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 8.14 คิดเป็นร้อยละ 54.29 ของคะแนนเต็ม แสดงให้เห็นว่าเด็กมีพัฒนาการอยู่ในระดับคุณภาพ พอใช้

หลังการจัดประสบการณ์ พบว่า เด็กมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น 14 คิดเป็นร้อยละ 93.33 แสดงถึงระดับพัฒนาการอยู่ในระดับคุณภาพ ดี ซึ่งเป็นระดับสูงสุดของพัฒนาการตามเกณฑ์ เมื่อเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการจัดประสบการณ์ พบว่าเด็กมี ผลต่างคะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 5.86 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 39.05 ของคะแนนเต็ม ซึ่งแสดงว่าเด็กมีทักษะการคิดและการแก้ปัญหาเชิงรุกเพิ่มขึ้น ภายหลังได้รับการจัดประสบการณ์

2) เด็กชั้นอนุบาล 3 โรงเรียนบ้านโนนสะอาด ทั้ง 7 คนได้รับการพัฒนาการปลูกฝังกระบวนการคิด การสร้างความอยากรู้อยากเห็น และการลงมือทำผ่านการเล่นของเกิดพัฒนาการทักษะ ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านร่างกาย อารมณ์–จิตใจ สังคม และสติปัญญา ตามเป้าหมายของหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย

เว็บน่าสนใจ