รายงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
เรื่อง พลิกโฉมการศึกษาพัฒนาพหึปัญญาสู่ทักษะอาชัพ KAMUAD Model
ผู้เสนอนวัตกรรม นางปาริชาติ เรืองนาม ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านขมวด
1. ความสำคัญของผลงานหรือนวัตกรรม
สภาพปัญหาและความจำเป็น จากรายงานการประเมินตนเอง (SAR) และการวิเคราะห์ SWOT ของโรงเรียนบ้านขมวด พบว่าผู้เรียนมีพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่จำกัดและมีความถนัดแตกต่างกันรายบุคคล หากใช้การจัดการเรียนรู้รูปแบบเดียว (Passive Learning) จะทำให้คะแนนเฉลี่ยการทดสอบระดับชาติ (RT, NT, O-NET) ทรงตัว และไม่สามารถดึงศักยภาพที่แท้จริงของผู้เรียนออกมาได้ โรงเรียนจึงจัดลำดับความสำคัญของปัญหาเพื่อมุ่งเน้นการค้นหาและพัฒนาจุดเด่นของผู้เรียนตามหลักพหุปัญญา
แนวคิดหลักการสำคัญ น้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษา รัชกาลที่ 10 (ด้านการมีงานทำ-มีอาชีพ) มาผสานกับ ทฤษฎีพหุปัญญา (Multiple Intelligences) และกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ขับเคลื่อนด้วย KAMUAD Model ยึดกระบวนการกัลยาณมิตรและวงจรคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) เป็นฐานเพื่อตอบสัญชาตญาณความถนัดของเด็กอย่างสมเหตุสมผล
2. จุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
๒.๑ วัตถุประสงค์
๑) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาพาก้าวสู่ความเป็นเลิศด้านพหุปัญญารายบุคคลอย่างเป็นระบบ
2) เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนค้นพบความถนัด พัฒนาทักษะเฉพาะทาง (Hard Skills) และทักษะชีวิต (Soft Skills) ตามพหุปัญญาของตนเอง
3) เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชนและสถานประกอบการในการบ่มเพาะอัจฉริยภาพของผู้เรียน
2.2 เป้าหมายเชิงปริมาณ:
1) ผู้เรียนโรงเรียนบ้านขมวดร้อยละ 80 ได้รับการคัดกรอง คัดเลือก และฝึกทักษะตามความถนัด
และพหุปัญญาของตนเอง
2) มีเครือข่ายความร่วมมือ (Unity) ร่วมพัฒนาพหุปัญญาอย่างน้อย 1 แห่ง
2.3 เป้าหมายเชิงคุณภาพ:
1) โรงเรียนมีนวัตกรรมบริหารจัดการที่เป็นเลิศสอดรับการพัฒนาผู้เรียนเป็นรายบุคคล
2) ผู้เรียนมีความสุข เกิดความกระตือรือร้น นำพหุปัญญาไปต่อยอดเป็นทักษะอาชีพและทักษะชีวิตได้อย่างยั่งยืน
3. กระบวนการผลิตผลงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน
3.1 การออกแบบผลงาน/นวัตกรรม
ออกแบบกิจกรรมอย่างเป็นระบบและเชื่อมโยงสอดคล้องกันผ่านนวัตกรรม KAMUAD Model ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนหลัก
1) K (Knowledge) สร้างความรู้ความเข้าใจแก่บุคลากรด้านพหุปัญญาและ Active Learning
2) A (Analysis) วิเคราะห์และคัดกรองความถนัด/พหุปัญญาของผู้เรียนรายบุคคลและบริบทชุมชน
3) M (Management) บริหารทรัพยากร จัดเวลาเรียน และจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อพหุปัญญาแต่ละด้าน
4) U (Unity) ผสานความร่วมมือกับปราชญ์ชาวบ้านและสถาบันเฉพาะทาง
5) A (Assessment) ประเมินสมรรถนะ ทักษะ และเจตคติสะท้อนตามสภาพจริง
6) D (Development) สรุปผล แก้ไขข้อบกพร่อง และพัฒนาคลังนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง
3.2 การดำเนินงานตามกิจกรรม (ยึดหลัก PDCA และมีการปรับปรุงต่อเนื่อง)
1) ขั้นคัดกรองและวิเคราะห์ (Plan) ใช้เครื่องมือสำรวจแววพหุปัญญาเพื่อจัดกลุ่มผู้เรียนตามความ
ถนัด
2) ขั้นลงมือปฏิบัติและบ่มเพาะ (Do) บูรณาการในกิจกรรม "1 ห้องเรียน 1 อาชีพ" และโครงงานอาชีพตามพหุปัญญา เช่น
ปัญญาด้านมิติสัมพันธ์/ศิลปะ กิจกรรม "ขายศิลป์" (ป.5) วาดภาพระบายสีบนหิน
ปัญญาด้านธรรมชาติวิทยา โครงงาน "ถุงหอม ECO" (ป.3) และไขเค็มใบเตย (ป.2)
ปัญญาด้านตรรกะและนวัตกรรม หลักสูตรวิชาซ่อมจักรยานยนต์เบื้องต้น ร่วมกับวิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบูรณ์
ปัญญาด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว เรียนรู้การทำไม้กวาดทางมะพร้าวจากปราชญ์ชาวบ้าน นายโม นาคมี
3) ขั้นสะท้อนคิดและประเมินผล (Check) จัดงาน Open Heart Open House เปิดใจเรียนรู้ ดูผลงานสร้างอาชีพ เพื่อให้เด็กได้นำเสนอผลงานตามพหุปัญญาของตนเอง
4) ขั้นพัฒนาต่อเนื่อง (Act) นำข้อบกพร่องมาปรับปรุงแผนการเรียนรู้ ถอดบทเรียนครู จัดเก็บเข้าคลังนวัตกรรมดิจิทัลของโรงเรียน
4. ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ
4.1 ผลที่เกิดตามวัตถุประสงค์
1) ผู้เรียน มีทักษะพื้นฐานและสมรรถนะพหุปัญญาผ่านเกณฑ์ประเมินของสถานศึกษา
มีหลักฐานเชิงประจักษ์ชัดเจนในโครงงานระดับชั้น
2) ผู้เรียน ค้นพบความถนัด พัฒนาทักษะเฉพาะทาง (Hard Skills) และทักษะชีวิต (Soft Skills) ตามพหุปัญญาของตนเอง
3) โรงเรียนมีเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชนและสถานประกอบการในการบ่มเพาะอัจฉริยภาพของผู้เรียน
4.๒ ผลสัมฤทธิ์ (การเปลี่ยนแปลงสร้างสรรค์)
1) นักเรียนมีความสุข กระตือรือร้นในการเรียนรู้ และผลสอบระดับชาติ (O-NET) วิชาภาษาไทย
ป.6 และ ม.3 มีคะแนนเฉลี่ยตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป มากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้เข้าสอบ ซึ่งสูงกว่าระดับประเทศ
4.3 ประโยชน์ที่เกิดจากนวัตกรรม
1) เกิดประสบการณ์เรียนรู้ร่วมกันทั้งระบบนิเวศน์ บ้าน วัด โรงเรียน และสถาบันการศึกษาเครือข่าย เช่น กลุ่มโรงเรียนบ้านโตกนายมชอนไพร เข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างอบอุ่น
5. ปัจจัยความสำเร็จ
5.1 ภาวะผู้นำของผู้บริหาร มีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน เปลี่ยนบทบาทจากผู้ตรวจจับผิดมาเป็นกัลยาณมิตร
หนุนเสริมวิชาการ
5.2 ภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็ง (Unity) ความร่วมมืออย่างเป็นระบบจากวิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบูรณ์, อบต.นายม, รพ.สต.ถ้ำน้ำบัง, ผู้นำชุมชน และปราชญ์ชาวบ้าน
5.3 ระบบติดตามหนุนเสริมเชิงบวก การใช้กระบวนการ PLC, ชี้แนะ (Coaching) และทำ After Action Review (AAR) สะท้อนที่ตัวเด็ก ไม่ใช่จับผิดครู
6. บทเรียนที่ได้รับ (Lesson Learned)
6.1 ข้อสรุปเชิงหลักการ การพัฒนาผู้เรียนรายบุคคลต้องเริ่มจากการปรับทัศนคติ (Mindset) ของ
ผู้เกี่ยวข้อง ให้มองเห็นและยอมรับว่า "เด็กทุกคนมีความเก่งที่แตกต่างกัน"
6.๒ ข้อสังเกตและข้อควรระวัง การจัดกิจกรรมพัฒนาพหุปัญญาต้องระวังไม่ให้เกิดการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มความถนัด และต้องรักษาสมดุลระหว่างทักษะเฉพาะทาง (Hard Skills) กับคุณธรรมและระเบียบวินัย (Soft Skills)
6.3 แนวทางการพัฒนาเพิ่มเติม ควรขยายระบบจัดเก็บโปรไฟล์พหุปัญญาของเด็กรายบุคคลเข้าสู่ระบบดิจิทัล เพื่อส่งต่อข้อมูลไปยังสถานศึกษาในระดับที่สูงขึ้นได้อย่างต่อเนื่อง
7. การเผยแพร่/การได้รับการยอมรับ/รางวัลที่ได้รับ
7.1 การเผยแพร่ด้วยสื่อดิจิทัลและช่องทางที่หลากหลาย:
1) เผยแพร่คลิปความสำเร็จผ่านช่องทาง รอบวันทันข่าว สพฐ. (20 มีนาคม 2569) บน
YouTube
2) เผยแพร่ทางแพลตฟอร์ม TikTok, Facebook โรงเรียนบ้านขมวด และกลุ่มไลน์ผู้ปกครอง
๓) ประชาสัมพันธ์โดยจัดทำจดหมายข่าวประชาสัมพันธ์โรงเรียน เรื่องการส่งเสริมทักษะอาชีพและการมีงานทำ ตามรอยพระบรมราโชบายด้านการศึกษา รัชกาลที่ ๑๐ เพื่อให้คนในชุมชน และผู้ปกครองนักเรียนรับรู้ และเกิดความภาคภูมิใจในตัวบุตรหลาน ซึ่งจะนำไปสู่การสนับสนุนทรัพยากรที่มากขึ้น ผ่านช่องทาง Youtube ของโรงเรียนบ้านขมวด Facebookโรงเรียนบ้านขมวด และกลุ่มไลน์ ผู้ปกครองนักเรียน และกลุ่มไลน์คณะกรรมการสถานศึกษา
๔) มีการส่งต่อคู่มือและใบรับรองเผยแพร่บทคัดย่อบนเว็บไซต์ "ครูบ้านนอกดอทคอม" เพื่อให้สถานศึกษาอื่นนำไปประยุกต์ใช้
7.2 การได้รับการยอมรับและรางวัลที่ได้รับ
1) ระดับเขตพื้นที่การศึกษา/จังหวัด ได้รับการประกาศยกย่องจาก สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1 ให้เป็นสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ระดับคุณภาพ "ดีเยี่ยม" ด้านการมีงานทำ มีอาชีพ ประจำปีการศึกษา 2568
๒) ระดับเขตพื้นที่การศึกษา/จังหวัด ได้รับการประกาศยกย่องจาก สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1 รางวัลสถานศึกษาต้นแบบการนิเทศภายใน (Internal Supervision Model : ISMS Award) ประจำปีการศึกษา 2568 ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ระดับคุณภาพ ยอดเยี่ยม ชนะเลิศ
2) รางวัลของนักเรียน: ได้รับเกียรติบัตรรางวัลเหรียญทอง รองชนะเลิศอันดับ 1 กิจกรรมการประกวดโครงงานอาชีพ ม.1-ม.3 จาก สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
