ครูบ้านนอก

๑. ความสำคัญของนวัตกรรม

๑.๑ ความเป็นมาและสภาพปัญหา

การศึกษาเป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนาคนให้มีความรู้ ความสามารถ และมีคุณธรรม สามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข โดย พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านความรู้ คุณธรรม และคุณลักษณะที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิตในสังคม โดยมาตรา 6 กำหนดให้การจัดการศึกษาเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข

โรงเรียนละอายพิทยานุสรณ์มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นผู้ที่มีความรู้ควบคู่กับคุณธรรม จริยธรรม มีความรับผิดชอบ มีระเบียบวินัย มีจิตสาธารณะ และสามารถดำรงชีวิตร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข สอดคล้องกับเป้าหมายของการจัดการศึกษาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์และสามารถนำคุณธรรมไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม นักเรียนส่วนใหญ่มีความเข้าใจเกี่ยวกับการทำความดีและสามารถปฏิบัติตามกฎระเบียบของโรงเรียนได้ในระดับหนึ่ง แต่การนำคุณธรรมไปปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอในชีวิตประจำวันยังเป็นประเด็นที่ควรได้รับการส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะพฤติกรรมด้านความรับผิดชอบ ความมีวินัย การช่วยเหลือผู้อื่น การแบ่งปัน การรักษาความสะอาด การพูดจาสุภาพ การมีจิตสาธารณะ และการปฏิบัติหน้าที่ของตนเองโดยไม่ต้องรอการสั่งการ

สภาพปัญหาดังกล่าวส่วนหนึ่งเกิดจากการส่งเสริมคุณธรรมในบางครั้งยังมีลักษณะเป็นกิจกรรมตามโอกาสหรือช่วงเวลาที่กำหนด ทำให้นักเรียนบางส่วนมองว่าการทำความดีเป็น “กิจกรรม” มากกว่าการเป็น “พฤติกรรมที่ควรปฏิบัติเป็นประจำ” อีกทั้งการทำความดีของนักเรียนแต่ละคนไม่ได้มีการบันทึก ทบทวน และสะท้อนผลอย่างเป็นระบบ จึงทำให้การติดตามพัฒนาการด้านพฤติกรรมและการสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนทำความดีอย่างต่อเนื่องยังไม่เต็มประสิทธิภาพ โรงเรียนจึงตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างกระบวนการที่ช่วยให้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติคุณธรรมจากเรื่องใกล้ตัวและสามารถทำได้จริงในชีวิตประจำวัน โดยไม่จำเป็นต้องเป็นการทำความดีที่ยิ่งใหญ่ แต่เป็นการเริ่มต้นจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นได้ทุกวัน เช่น การช่วยเหลือครูและเพื่อน การเก็บขยะโดยไม่ต้องมีผู้สั่ง การพูดคำว่า “ขอบคุณ” และ “ขอโทษ” การแบ่งปัน การรักษากฎระเบียบ การรับผิดชอบงานของตนเอง การช่วยงานผู้ปกครอง และการมีน้ำใจต่อผู้อื่น

๑.๒ แนวคิดหลักการสำคัญ

ดิฉันได้พัฒนา นวัตกรรม “1 วัน 1 ความดี” ด้วย GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืนขึ้น เพื่อเป็นกระบวนการส่งเสริมให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง โดยประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ G1 Goal : ตั้งเป้าหมายความดี, G2 Good Action : ลงมือทำความดี, G3 Give & Record : บันทึกและแบ่งปัน, G4 Gratitude : ชื่นชมและเสริมแรง และ G5 Grow : พัฒนาสู่คนดี ซึ่งเป็นกระบวนการที่สามารถดำเนินการอย่างต่อเนื่องและหมุนเวียนเป็นวงจร

นวัตกรรมดังกล่าวมุ่งเปลี่ยนการทำความดีจากสิ่งที่นักเรียน “ทำเมื่อได้รับมอบหมาย” ให้เป็นสิ่งที่นักเรียน “เลือกทำด้วยตนเอง” และทำอย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็นนิสัย โดยใช้การตั้งเป้าหมาย การลงมือปฏิบัติ การบันทึกและสะท้อนผล การแบ่งปันประสบการณ์ และการเสริมแรงทางบวกเป็นกลไกสำคัญ นอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้ครู เพื่อน ผู้ปกครอง และชุมชนมีส่วนร่วมในการส่งเสริมและรับรองพฤติกรรมที่ดีของนักเรียน อันจะนำไปสู่การสร้างวัฒนธรรมแห่งความดีภายในโรงเรียนอย่างเป็นรูปธรรม

ดังนั้น “1 วัน 1 ความดี : GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน” จึงเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณธรรมของนักเรียนจาก “ความดีเล็ก ๆ ในแต่ละวัน” สู่ “นิสัยแห่งความดี” และพัฒนาไปสู่การเป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรม มีความรับผิดชอบ มีจิตสาธารณะ และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข ซึ่งสอดคล้องกับบริบทและเป้าหมายในการพัฒนาผู้เรียนของโรงเรียนละอายพิทยานุสรณ์

2. จุดประสงค์และเป้าหมายของนวัตกรรม

2.1 จุดประสงค์ของการดำเนินการ

๑) เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีจิตสำนึกในการทำความดี ปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบ

๒) เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนเห็นคุณค่าของการช่วยเหลือและแบ่งปันสร้างบรรยากาศที่ดีในโรงเรียน

๓) เพื่อส่งเสริมการทำความดีอย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็นนิสัย

2.2 เป้าหมายของการดำเนินการ

เชิงปริมาณ : นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๒ โรงเรียนละอายพิทยานุสรณ์ จำนวน 2๐ คน

เชิงคุณภาพ : นักเรียนสามารถนำคุณธรรมที่ได้จากการเรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ครอบครัว และชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม

3. กระบวนการพัฒนานวัตกรรมหรือขั้นตอนการดำเนินงาน

“GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน”

การดำเนินงานตาม GOOD 5G MODEL มุ่งส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ โดยใช้กระบวนการ PDCA เป็นกรอบในการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง และสามารถติดตามประเมินผลได้จริง โดยดำเนินงานผ่าน 5 องค์ประกอบสำคัญ ดังนี้

G1 : Goal (ตั้งเป้าหมายความดี)

ให้นักเรียนกำหนดเป้าหมายว่า “วันนี้ฉันจะทำความดีอะไร 1 อย่าง” โดยเลือกให้เหมาะกับตนเอง เช่น ช่วยเหลือผู้อื่น มีวินัย รับผิดชอบ หรือรักษาความสะอาด

G2 : Good Action (ลงมือทำความดี)

นักเรียนลงมือปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวัน โดยเน้นความดีที่ทำได้ง่ายและเกิดขึ้นจริง เช่น ช่วยเพื่อน เก็บขยะ พูดจาสุภาพ ช่วยงานครูหรือผู้ปกครอง

G3 : Give & Record (บันทึกและแบ่งปัน)

นักเรียนอัปโหลดภาพถ่ายลงระบบออนไลน์(Google Classrom) พร้อมแบ่งปันเรื่องราวความดีให้เพื่อนฟังในช่วงโฮมรูม

G4 : Gratitude (ชื่นชมและเสริมแรง)

ครู เพื่อน และผู้ปกครองร่วมชื่นชมพฤติกรรมที่ดี เช่น มอบดาวความดี หรือคำชม เพื่อสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนอยากทำความดีต่อเนื่อง

G5 : Grow (พัฒนาสู่คนดี)

นำผลการทำความดีมาทบทวนและพัฒนาตนเอง จนเกิดเป็น

นิสัยที่ดี → คุณลักษณะที่ดี → คนดีของโรงเรียน → พลเมืองดีของสังคม

การขับเคลื่อนด้วยกระบวนการ PDCA การดำเนินงานทั้ง 5 ขั้นตอนข้างต้นขับเคลื่อนด้วยวงจร PDCA โดยในขั้น Plan โรงเรียนร่วมกันวางแผน กำหนดเป้าหมายและกิจกรรมที่เหมาะสม ขั้น Do นำกิจกรรมไปปฏิบัติจริงโดยอาศัยความร่วมมือจากครู ผู้เรียน ครอบครัว และชุมชน ขั้น Check ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรมของผู้เรียน และขั้น Act นำผลการประเมินมาปรับปรุงและพัฒนากิจกรรมให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น แล้วนำไปดำเนินงานในรอบต่อไปอย่างต่อเนื่อง

การดำเนินงานให้ความสำคัญกับ 4 องค์ประกอบสนับสนุน ได้แก่ โรงเรียน ครู ครอบครัว และชุมชน เพื่อร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน ส่งผลให้ผู้เรียนเกิด คุณธรรม มีวินัย มีจิตอาสา มีความรับผิดชอบ และอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข อันนำไปสู่การเป็น “คนดี” อย่างยั่งยืนตามเป้าหมายของ GOOD 5G MODEL

4. ผลการดำเนินการ / ผลสัมฤทธิ์ / ประโยชน์ที่ได้รับ

4.1 ผลที่เกิดตามจุดประสงค์

การดำเนินนวัตกรรม “1 วัน 1 ความดี : GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน” กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๒ โรงเรียนละอายพิทยานุสรณ์ จำนวน ๒๐ คน สามารถสรุปผลการดำเนินงานตามจุดประสงค์ของนวัตกรรมได้ดังนี้

๑) นักเรียนมีความรับผิดชอบต่อตนเองและส่วนรวมมากขึ้น สามารถลงมือทำความดีด้วยตนเองและเกิดความภาคภูมิใจในพฤติกรรมที่ดีของตนเอง ส่งผลให้เกิดจิตสำนึกด้านคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบอย่างเป็นรูปธรรม

๒) การส่งเสริมให้นักเรียนบันทึกและแบ่งปันประสบการณ์การทำความดี ทำให้นักเรียนได้เรียนรู้จากพฤติกรรมของเพื่อน เกิดการชื่นชมและยอมรับพฤติกรรมที่ดีร่วมกัน ส่งผลให้บรรยากาศภายในห้องเรียนมีความร่วมมือ ความสามัคคี และความเอื้ออาทรต่อกันมากขึ้น

๓) นักเรียนสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจากการทำความดีเมื่อได้รับมอบหมายหรือเมื่อมีครูกำกับดูแล ไปสู่การเลือกทำความดีด้วยตนเองมากขึ้น โดยเฉพาะพฤติกรรมการช่วยเหลือผู้อื่น การรักษาความสะอาด การรับผิดชอบหน้าที่ การมีวินัย และการมีจิตสาธารณะ นักเรียนสามารถนำพฤติกรรมดังกล่าวไปปฏิบัติทั้งในโรงเรียน ครอบครัว และชุมชน

4.2 ผลสัมฤทธิ์ของงาน

๑) ผลที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน : นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๒ จำนวน ๒๐ คน มีความตระหนักและเห็นคุณค่าของการทำความดีในชีวิตประจำวันมากขึ้น สามารถกำหนดเป้าหมายในการทำความดี ลงมือปฏิบัติ บันทึกและสะท้อนผลการปฏิบัติของตนเองตามกระบวนการ GOOD 5G MODEL ส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม รู้จักช่วยเหลือและแบ่งปัน มีน้ำใจต่อผู้อื่น และความรับผิดชอบที่ดีขึ้น โดยเฉพาะการทำความดีที่เกิดจากความสมัครใจและไม่ต้องรอการสั่งการ นอกจากนี้ นักเรียนสามารถนำพฤติกรรมที่ดีไปประยุกต์ใช้ในครอบครัวและชุมชน ทำให้เกิดการพัฒนาตนเองจากการ “รู้จักความดี” ไปสู่การ “ลงมือทำความดี” และพัฒนาไปสู่ “นิสัยแห่งความดี”

๒) ผลที่เกิดขึ้นกับครู : ครูมีแนวทางและกระบวนการในการส่งเสริมคุณธรรมของนักเรียนที่ชัดเจนและเป็นระบบ สามารถนำ GOOD 5G MODEL มาใช้เป็นเครื่องมือในการติดตาม ส่งเสริม และพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง ครูเปลี่ยนบทบาทจากผู้ที่คอยกำกับหรือตักเตือนนักเรียนเพียงอย่างเดียว มาเป็นผู้ส่งเสริม สนับสนุน ให้คำแนะนำ และใช้การเสริมแรงทางบวกผ่านการชื่นชมและให้กำลังใจ ทำให้ครูสามารถมองเห็นจุดเด่นและพัฒนาการด้านคุณธรรมของนักเรียนแต่ละคนได้ชัดเจนมากขึ้น อีกทั้งเกิดแนวทางการจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับนักเรียนกลุ่มอื่นหรือกิจกรรมในระดับโรงเรียนได้

๓) ผลที่เกิดขึ้นกับครอบครัว : ผู้ปกครองมีโอกาสรับรู้และมีส่วนร่วมในการส่งเสริมพฤติกรรมที่ดีของนักเรียน ทำให้การปลูกฝังคุณธรรมไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะภายในโรงเรียน แต่สามารถเชื่อมโยงไปสู่การดำเนินชีวิตในครอบครัว

๔) ผลที่เกิดขึ้นกับชุมชน : นักเรียนสามารถนำคุณธรรมและพฤติกรรมที่ดีไปประยุกต์ใช้ในชุมชน โดยมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาความสะอาด การช่วยเหลือผู้อื่น การมีน้ำใจ การรักษาสาธารณสมบัติ และการปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน แม้จะเป็นการกระทำเล็ก ๆ แต่เมื่อปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีต่อคนรอบข้าง ครอบครัว โรงเรียน และชุมชน

4.3 ประโยชน์ที่ได้รับ

๑) ด้านผู้เรียน : นักเรียนเกิดจิตสำนึกและตระหนักถึงคุณค่าของการทำความดี สามารถนำคุณธรรม จริยธรรม และหลักการดำเนินชีวิตที่ดีไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ได้ฝึกความรับผิดชอบ ความมีวินัย การช่วยเหลือผู้อื่น การแบ่งปัน และการมีจิตสาธารณะผ่านการลงมือปฏิบัติจริง

๒) ด้านครูผู้สอน : ครูมีรูปแบบและกระบวนการส่งเสริมคุณธรรมที่ชัดเจน สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียนได้อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง สามารถนำแนวคิด GOOD 5G MODEL ไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมในระดับชั้นเรียนและขยายผลไปยังนักเรียนกลุ่มอื่นได้

๓) ด้านครอบครัว : ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการส่งเสริมและสนับสนุนการทำความดีของนักเรียน ทำให้การปลูกฝังคุณธรรมเกิดความต่อเนื่องจากโรงเรียนสู่ครอบครัว เกิดบรรยากาศแห่งการชื่นชมและส่งเสริมพฤติกรรมที่ดี ทำให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างนักเรียนกับสมาชิกในครอบครัว

๔) ด้านชุมชน : ชุมชนได้รับประโยชน์จากการที่นักเรียนมีจิตสาธารณะ มีน้ำใจ และพร้อมช่วยเหลือผู้อื่น เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครอบครัว และชุมชนในการส่งเสริมคุณธรรมและพัฒนานักเรียนให้เป็นสมาชิกที่ดีของสังคม

5. ปัจจัยความสำเร็จ

การดำเนินนวัตกรรม “1 วัน 1 ความดี : GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน” ให้บรรลุวัตถุประสงค์และเกิดผลอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดจากความร่วมมือของบุคคล หน่วยงาน และการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ ดังนี้

๕.๑ ด้านผู้บริหารสถานศึกษา

ผู้บริหารสถานศึกษาให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน มีนโยบายและสนับสนุนการดำเนินงานด้านคุณธรรมอย่างต่อเนื่อง ให้คำแนะนำ ส่งเสริม สนับสนุนทรัพยากร และเปิดโอกาสให้ครูนำแนวคิดและนวัตกรรมมาใช้ในการพัฒนาผู้เรียน ส่งผลให้การดำเนินงานได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรมและสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง

๕.๒ ด้านครูผู้สอน

ครูผู้สอนเป็นผู้วางแผน ออกแบบ และดำเนินนวัตกรรมโดยยึดบริบทและความต้องการของผู้เรียนเป็นสำคัญ มีการติดตามพฤติกรรมของนักเรียนอย่างใกล้ชิด ใช้การชื่นชมและเสริมแรงทางบวก รวมทั้งปรับกิจกรรมให้เหมาะสมกับความแตกต่างระหว่างบุคคล ครูมีบทบาทเป็นผู้กระตุ้นและอำนวยความสะดวกให้นักเรียนสามารถตั้งเป้าหมาย ลงมือทำ บันทึก แบ่งปัน และสะท้อนผลการทำความดีด้วยตนเอง ส่งผลให้นักเรียนเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของการเรียนรู้และมีแรงจูงใจในการทำความดีอย่างต่อเนื่อง

๕.๓ ด้านนักเรียน

นักเรียนเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนนวัตกรรม โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมตั้งแต่การกำหนดเป้าหมาย เลือกพฤติกรรมความดี ลงมือปฏิบัติ บันทึกผล และสะท้อนผลการทำความดีของตนเอง ทำให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจและเห็นคุณค่าของการทำความดี การให้นักเรียนเริ่มต้นจากความดีเล็ก ๆ ที่สามารถทำได้จริงในชีวิตประจำวัน ช่วยลดความรู้สึกว่าการทำความดีเป็นเรื่องยาก และทำให้นักเรียนสามารถปฏิบัติได้อย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์

๕.๔ ด้านผู้ปกครองและครอบครัว

ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการรับรู้ ส่งเสริม และชื่นชมพฤติกรรมที่ดีของนักเรียน โดยสนับสนุนให้นักเรียนนำแนวคิด “1 วัน 1 ความดี” ไปปฏิบัติที่บ้าน เช่น การช่วยงานครอบครัว การรับผิดชอบหน้าที่ การช่วยเหลือสมาชิกในครอบครัว และการมีน้ำใจต่อผู้อื่น ความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและครอบครัวช่วยให้การปลูกฝังคุณธรรมเกิดความต่อเนื่อง ไม่จำกัดอยู่เฉพาะในห้องเรียน แต่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติในชีวิตจริง

6. บทเรียนที่ได้รับ (Lesson Learned)

การพัฒนานวัตกรรม “1 วัน 1 ความดี : GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน” ทำให้ค้นพบว่า การสร้างคนดีไม่สามารถเกิดขึ้นจากการสอนเรื่องคุณธรรมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้คิด เลือก ลงมือทำ บันทึก สะท้อนผล และได้รับการเสริมแรงอย่างต่อเนื่อง หัวใจสำคัญของนวัตกรรมจึงไม่ใช่จำนวนความดีที่นักเรียนทำได้ แต่คือ การเปลี่ยนแปลงภายในตัวผู้เรียนจาก “ทำเพราะครูบอก” เป็น “ทำเพราะตระหนักและเลือกทำด้วยตนเอง” เมื่อกระบวนการดังกล่าวเกิดขึ้นซ้ำอย่างสม่ำเสมอ ความดีเล็ก ๆ ในแต่ละวันจะค่อย ๆ พัฒนาเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์ และนำไปสู่การสร้างนิสัยแห่งความดีในที่สุด

ดังนั้น “1 วัน 1 ความดี : GOOD 5G MODEL ทำดีทุกวัน สร้างคนดีอย่างยั่งยืน” จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียนได้อย่างยืดหยุ่น โดยควรดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ใช้บริบทจริงของผู้เรียนเป็นฐาน และอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

เว็บน่าสนใจ