ครูบ้านนอก

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการจำเป็นในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 2 สามัคคีวัฒนา 2) สร้างและพัฒนาแบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q 3) ทดลองใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q และ 4) ประเมินผลการใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q โดยได้ดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ใช้แบบแผนการวิจัยแบบ One Group Pretest-Posttest Design กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6/2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2559 โรงเรียนเทศบาล 2 สามัคคีวัฒนา กองการศึกษา เทศบาลเมืองยโสธร จำนวน 41 คน ซึ่งได้มาโดยใช้วิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได่แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสนทนากลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q แผนการจัดการเรียนรู้ประกอบการใช้แบบฝึกทักษะ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาคณิตศาสตร์พื้นฐาน เรื่อง การแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 แบบวัดความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบสมมติฐานใช้ t-test (Dependent Samples)

ผลการวิจัย สรุปผลได้ดังนี้

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการจำเป็นในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 2 สามัคคีวัฒนา ปรากฏผลดังนี้

1.1 ปัญหาด้านจัดการเรียนรู้การแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียน พบประเด็นที่เป็นปัญหาดังนี้

นักเรียนบางส่วนไม่สามารถแก้โจทย์ปัญหาได้ และนักเรียนยังขาดความรู้ ความเข้าใจ ในเนื้อหาเกี่ยวกับโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ที่นักเรียนเรียนอยู่ ส่วนใหญ่ไม่เข้าใจกระบวนการและขาดความเข้าใจอย่างต่อเนื่องในบทเรียน ขาดทักษะในการคิดคำนวณ ผู้เรียนคิดแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ไม่เป็น และที่สำคัญนักเรียนยังขาดทักษะในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ ไม่สามารถตีความ และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ในสิ่งที่โจทย์กำหนดให้ กับสิ่งที่โจทย์ถาม ทำให้ไม่ทราบว่าจะเริ่มต้นแก้โจทย์ปัญหาอย่างไร และจะต้องใช้วิธีการใดในการคิดคำนวณหาคำตอบที่ถูกต้อง ซึ่งเกิดจากนักเรียนไม่ชอบคิด ไม่ชอบแก้ปัญหา ขาดการฝึกฝนและทบทวนด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ

1.2 อุปสรรคในการเรียนการสอนการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียน พบประเด็นที่เป็นอุปสรรค ดังนี้

1. นักเรียนบกพร่องในการอ่านและการทำความเข้าใจโจทย์ปัญหาทำให้ไม่สามารถเข้าใจโจทย์ปัญหาทั้งหมดหรือบางส่วน

2. นักเรียนขาดทักษะ บวก ลบ คูณ หาร จำนวนต่างๆ ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ไม่สามารถคิดคำนวณได้ ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากนักเรียนลืมวิธีทำหรือไม่เคยเรียนมาก่อน ท่องสูตรคูณไม่ได้ ขาดพื้นฐานการคำนวณที่ดี เป็นต้น

3. นักเรียนขาดความเข้าใจกระบวนการและวิธีการของโจทย์ปัญหา จึงทำให้หาคำตอบโดยการเดาสุ่ม

4. ขาดความรู้ในเรื่องกฎเกณฑ์และสูตรต่าง ๆ ที่จะนำมาใช้คำนวณหาคำตอบ

5. นักเรียนไม่ทราบความสัมพันธ์เชิงปริมาณวิเคราะห์อาจมีสาเหตุมาจากการเรียนรู้ศัพท์เพียงจำนวนจำกัด หรือ ขาดความเข้าใจหลักเกณฑ์ทาง คณิตศาสตร์ ต่างๆ

6. นักเรียนขาดความสนใจทั้งนี้อาจเนื่องมาจาก ระดับสติปัญญาของนักเรียน นักเรียน ไม่เข้าใจกระบวนการและวิธีการของโจทย์ปัญหาตั้งแต้ต้นจึงส่งผลให้ไม่ชอบเรียนวิชาคณิตศาสตร์ และละเลยการฝึกฝนในการทำโจทย์ปัญหา

1.3 แนวทางพัฒนาจัดการเรียนรู้การแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียน

1) ด้านการจัดการเรียนรู้

การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ของนักเรียนครูผู้สอนต้องใช้เทคนิควิธีสอนที่หลากหลายมีสื่อการสอนประกอบที่เหมาะสม เรียนจากเนื้อหาที่ง่ายไปหายากใช้เทคนิควิธีการสอนที่หลากหลาย ควรให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนการสอน ครูแนะนำและสาธิตแล้วให้นักเรียนปฏิบัติ ให้นักเรียนแสดงความคิดเองอย่างมีเหตุผล ให้นักเรียนฝึกคิดวิเคราะห์ ครูผู้สอนต้องอธิบายให้เข้าใจก่อนแล้วจึงให้จำ ครูอย่าด่วนสรุปเพราะจะทำให้นักเรียนไม่คิด ให้นักเรียนรู้จักคิดเอง ทำเอง แก้ปัญหาเอง ใช้วิธีการสอนแบบร่วมมือบ้างเพื่อให้นักเรียนรู้จักการทำงานร่วมกับเพื่อน ควรใช้การสอนแบบถามตอบและร่วมกันแสดงความคิดเห็นบ้าง บางครั้งอาจสอนโดยแบ่งเป็นฐานโดยกำหนดให้ทำงานกลุ่มหมุนเวียน นักเรียนจะได้รู้จักการแบ่งงานและช่วยเหลือกัน

2) ด้านสื่อการเรียนการสอน

ควรมีการใช้สื่อบ้าง มีสื่อการเรียนการสอนที่เหมาะสมแต่ละเนื้อหา ใช้สภาพที่อยู่ในชีวิตจริงของนักเรียนมาใช้เป็นบริบทในการเรียน ให้ใช้สิ่งตีพิมพ์หรือสื่อโฆษณาเป็นแหล่งความรู้ในชุมชน ใช้ของจริงและของจำลองเป็นสื่อการสอน เนื้อหาบางเนื้อหาที่น่าเบื่อ ควรนำ เกม เพลงมาช่วยบางโอกาส

2. ผลการสร้างและพัฒนาแบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q ปรากฏผลดังนี้

2.1 ได้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q จำนวน 8 เล่ม

2.2 ประสิทธิภาพของแบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q พบว่า ขั้นทดลองรายบุคคล (One – to –one Tryout) มีค่าประสิทธิภาพ เท่ากับ 77.84/77.78 ขั้นทดลองแบบกลุ่ม (Small Group Tryout) มีค่าประสิทธิภาพเท่ากับ 81.70/81.48 และขั้นทดลองภาคสนาม (Field Tryout) มีค่าประสิทธิภาพ เท่ากับ 82.54 / 81.98 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้

3. ผลการทดลองใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q พบว่า ประสิทธิภาพของแบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q จากการทดลองใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 41 คน ในปีการศึกษา 2559 มีค่าประสิทธิภาพ เท่ากับ 82.88/82.93 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้

4. ผลการประเมินผลการพัฒนาแบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q ปรากฏผลดังนี้

4.1 ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q พบว่า คะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

4.2 ผลการเปรียบเทียบความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q พบว่า คะแนนเฉลี่ยความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

4.3 ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q พบว่าความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามขั้นตอนการแก้โจทย์ปัญหา 4S7Q โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( x̄ = 4.58 , S.D. = 0.59)

เว็บน่าสนใจ