ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด สาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ 3) เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ 3.1 เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ก่อนและหลังเรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ 3.2 ความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 4) เพื่อประเมินผลและปรับปรุงรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี สังกัดสำนักการศึกษาเทศบาลนครอุดรธานี จำนวน 29 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา 3 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม แบบทดสอบวัดความคิดอย่างมีวิจารณญาณ และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติการทดสอบที (t-test)

ผลการวิจัยพบว่า

1. ข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา 3 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี พบว่า สภาพการจัดการเรียนการสอน ด้านวิธีการสอน ในบางกิจกรรมไม่เหมาะสม โดยครูเน้นการสอนโดยการอธิบายความรู้อย่างเดียว ควรให้นักเรียนทำความเข้าใจเรื่องที่เรียนให้มากขึ้นมากกว่าการจำอย่างเดียว อาศัยเฉพาะความจำ การสอนจากง่ายไปหายาก จากสิ่งที่เด็กรู้ไปหาสิ่งที่เด็กยังไม่รู้ จากเรื่องใกล้ตัวไปหาไกลตัว สอนให้เด็กมีทักษะความคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีเทคนิคที่หลากหลายเหมาะกับสติปัญญาของนักเรียน ฝึกทักษะความคิดอย่างมีวิจารณญาณให้มากกว่านี้เพราะเด็กไม่สนใจเรียนเท่าที่ควร ชอบเล่นกับเพื่อนมากกว่า ด้านการใช้สื่อการสอนในการจัดการเรียนรู้ มีความเหมาะสม มีการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หนังสือส่งเสริมการอ่าน บทเรียนสำเร็จรูป ภาพประกอบ แผนภูมิ และห้องสมุด แต่สื่อเทคโนโลยียังไม่เพียงพอ ด้านการวัด และประเมินผลโดยเน้นเนื้อหาวิชาและกระบวนการเรียนรู้ไม่เหมาะสม การวัดผลควรขึ้นอยู่กับศักยภาพของนักเรียนแต่ละคน

2. รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ องค์ประกอบเชิงหลักการและวัตถุประสงค์ องค์ประกอบเชิงกระบวนการ และองค์ประกอบเชิงเงื่อนไขการนำรูปแบบไปใช้ กระบวนการจัดการเรียนรู้มี 6 ขั้นตอน คือ ขั้นทบทวนความรู้เดิม ขั้นการรับรู้ ขั้นการกระทำ ขั้นการปรับปรุง ขั้นการสรุป และการประยุกต์ใช้ความรู้ พบว่า การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ ร่วมกับการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ มีประสิทธิภาพ 89.58/86.65

3. ประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ พบว่า ผลการเปรียบเทียบการพัฒนาความคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดร่วมกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ พบว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ทั้ง 5 ชุด มีค่าพัฒนาความคิดอย่างมีวิจารณญาณ สูงขึ้น คือ ชุดที่ 1 มีค่าพัฒนาเท่ากับ +2.0จ ชุดที่ 2 มีค่าพัฒนาเท่ากับ +2.07 ชุดที่ 3 มีค่าพัฒนาเท่ากับ +1.83 ชุดที่ 4 มีค่าพัฒนาเท่ากับ +2.07 ชุดที่ 5 มีค่าพัฒนาเท่ากับ +2.10 ส่วนความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 พบว่า โดยภาพรวม รายด้าน และรายข้ออยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาค่าเฉลี่ยรายด้านพบว่า มี 2 ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ ด้านเนื้อหาสาระ และ ด้านสื่อประกอบการจัดการเรียนรู้ รองลงมา คือ ด้านกระบวนการจัดการเรียนรู้ ลำดับที่สาม คือ ด้านการวัดและประเมินผล และ ด้านมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด

4. การขยายผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิดเพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 พบว่า ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน พบว่า คะแนนก่อนเรียนมีค่าเฉลี่ย 18.83 คะแนนหลังเรียนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 34.66 แสดงว่า คะแนนหลังเรียนสูงกว่าคะแนนก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนผลการประเมินการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานแนวคิด เพื่อส่งเสริมความคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 พบว่า ภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยมทั้ง 5 ชุด

เว็บน่าสนใจ