การพัฒนารูปแบบการเรียนโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์แบบโครงงาน เพื่อเสริมสร้างทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ชื่อผู้วิจัย เปมิกา บ่อบัวทอง
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์ของการวิจัย 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการในการพัฒนาการจัดการเรียนโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ พัฒนารูปแบบ ทดลองใช้ ประเมินผลและถอดบทเรียนรูปแบบการเรียนโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์แบบโครงงาน เพื่อเสริมสร้างทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 โรงเรียนเทศบาล ๕ (กระดาษไทยอนุเคราะห์) ได้จากการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบประเมินทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ และแบบประเมินคุณภาพโครงงานคณิตศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t test การวิเคราะห์เนื้อหาและการถอดบทเรียน ผลการวิจัยพบว่า
1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่า การพัฒนาครูให้ได้รับการเพิ่มพูนความรู้และทักษะในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบโครงงานอย่างต่อเนื่อง ครูควรสอนแบบเน้นกระบวนการคิดให้นักเรียน จัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบบูรณาการในทุกระดับชั้น กระตุ้นจัดกิจกรรมแบบโครงงานเพื่อส่งผลให้ผู้เรียนเกิดการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหาด้วยตนเอง
2) ผลการพัฒนารูปแบบการเรียนโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์แบบโครงงาน เพื่อเสริมสร้างทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ใช้รูปแบบ IPDEE Model (1) สร้างความสนใจ (Interesting : I) (2) แก้ไขปัญหา (Problem Solving : P) (3) อธิบายเพื่อสรุป (Description : D) (4) ขยายความรู้ (Elaboration : E) และ (5) ประเมินผล (Evaluation : E)
3) การการทดลองใช้ โดยการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังเรียน พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 การประเมินทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนพบว่าพัฒนาการสูงขึ้นร้อยละ 35.28 การประเมินความสามารถในทำโครงงาน พบว่านักเรียนมีความสามารถในทำโครงงานวิทยาศาสตร์ มีค่าเฉลี่ยในระดับมาก
4) การประเมินผลและถอดบทเรียน โดยการสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนมีค่าเฉลี่ยในระดับมาก ส่วนการถอดบทเรียนพบว่า การทำกิจกรรมการเรียนด้วยรูปแบบการเรียนโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์แบบโครงงาน เพื่อเสริมสร้างทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ มุ่งการเรียนแบบโครงงานที่ใช้การเรียนแบบร่วมมือของนักเรียนในกลุ่ม ช่วยกระตุ้นความสนใจให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ สร้างความสนุกสนานไม่รู้สึกเบื่อหน่ายมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันและกันและแบ่งความรับผิดชอบในการทำงานทำให้เกิดการเรียนรู้ในเรื่องที่เรียนและฝึกการทำงานเป็นทีมได้เป็นอย่างดี ครูจึงต้องเสริมแรงด้วยการให้รางวัลเป็นคะแนน อีกทั้งจัดการเรียนการสอนโดยต้องจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมวิธีคิดทางคณิตศาสตร์แบบต่างๆ ในขณะที่นักเรียนที่มีความสามารถสูงกว่าก็สามารถที่จะใช้วิธีการทางคณิตศาสตร์ได้อย่างหลากหลาย และนักเรียนที่มีความสามารถด้อยกว่าก็ยังคงสนุกกับกิจกรรมทางคณิตศาสตร์ตามความสามารถของนักเรียน ทำให้นักเรียนเปิดโอกาสการสืบเสาะความรู้และนำไปสู่การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่มีความซับซ้อนสูงขึ้น