ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่องวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)

การจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) สู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษยุคใหม่

1.ความสำคัญของผลงาน นวัตกรรม หรือแนวปฏิบัติที่นำเสนอ

ในการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 พบว่าผู้เรียนส่วนใหญ่ขาดความมั่นใจในการพูดภาษาอังกฤษ ไม่กล้าแสดงออก และมักเรียนรู้แบบท่องจำมากกว่าการเข้าใจและนำไปใช้จริง ส่งผลให้ผู้เรียนไม่สามารถพัฒนาทักษะการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งกิจกรรมการเรียนการสอนบางรูปแบบยังไม่สอดคล้องกับพัฒนาการทางสมองแลความสนใจของผู้เรียนในวัยนี้

เหตุผลสำคัญ คือ ผู้เรียนในช่วงประถมศึกษาตอนต้น มีพัฒนาการของสมองที่พร้อมต่อการเรียนรู้ผ่านการเล่น การลงมือทำจริง และประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกและอารมณ์ ดังนั้น การจัดการเรียนรู้ที่ไม่น่าสนใจ ขาดการมีส่วนร่วม และไม่คำนึงถึงธรรมชาติของสมอง อาจทำให้ผู้เรียนรู้สึกเบื่อหน่าย และไม่สามารถจดจำเนื้อหาได้ในระยะยาว จากเหตุผลดังกล่าว จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษให้เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน โดยใช้แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน (Brain Based Learning :BBL) ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองทั้งซีกซ้ายและขวา เสริมสร้างความเข้าใจ ความจำ และความกล้าแสดงออก ผ่านกิจกรรมที่สนุกสนาน มีความหมาย และมีการลงมือปฏิบัติจริง

ดังนั้นแนวปฏิบัติที่นำเสนอ จึงตอบโจทย์ทั้งด้านการพัฒนาการทางสมอง ความสนใจของผู้เรียน และกายกระดับทักษะการพูดภาษาอังกฤษอย่างเป็นระบบ โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการสื่อสารเบื้องต้นที่มั่นคง และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาอังกฤษในระยะยาว

2.จุดประสงค์ และเป้าหมายของการดำเนินการ

จุดประสงค์

1.เพื่อพัฒนาการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2/2 ให้สามารถสื่อสารคำศัพท์และประโยคง่ายๆ ได้อย่างมั่นใจ

2.เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษเชิงรุก(Active Learning) โดยใช้หลักการของแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain Based Learning : BBL)

3.เพื่อสร้างบรรยากาศในห้องเรียนที่เอื้อต่อการเรียนรู้ด้วยความสนุกสนาน สอดคล้องกับพัฒนาการของสมองและวัยของผู้เรียน

4.เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอังกฤษของนักเรียน ผ่านกิจกรรมที่กระตุ้นการทำงานของสมอง

5.เพื่อพัฒนาศักยภาพของครูผู้สอนในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษที่เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน

เป้าหมายเชิงปริมาณ

1.ผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2/2 โรงเรียนวัดราษฎร์บำรุง(ไสวราษฎร์อุปถัมภ์) จำนวน 33 คน เรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษและประโยคง่ายๆได้ถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด

เป้าหมายเชิงคุณภาพ

1.ผู้เรียนมีความมั่นใจและกล้าแสดงออกในการใช้ภาษาอังกฤษ มีเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาอังกฤษ

2.ผู้เรียนมีการพัฒนาคำศัพท์ภาษาอังกฤษและประโยคง่ายๆมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่ครูจัดขึ้น

3.ครูสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน โดยใช้หลักการของการใช้สมองเป็นฐาน (Brain Based Learning : BBL) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4.ห้องเรียนมีบรรยากาศการเรียนรู้ที่สนุกสนาน สร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

3. กระบวนการผลิตผลงาน หรือขั้นตอนการดำเนินงาน

ใช้กระบวนการวงจรคุณภาพ PDCA ในการกระบวนการทำผลงานและขั้นตอนการดำเนินงาน

ขั้นการวางแผน (PLAN)

1.ศึกษาหลักสูตรและมาตรฐานการเรียนรู้

oศึกษาหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2

oวิเคราะห์ตัวชี้วัด เพื่อออกแบบหน่วยการจัดการเรียนรู้ให้ตรงตามเกณฑ์

2.ศึกษาทฤษฎีและแนวทางการจัดการเรียนรู้

oศึกษาแนวคิด การเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning - BBL)

oศึกษาเทคนิคการสอนและพัฒนาการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษให้เหมาะสมกับนักเรียนระดับประถม

3.ออกแบบและพัฒนาแผนการเรียนรู้

oออกแบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้คำศัพท์แบบหมวดหมู่

oออกแบบกิจกรรมและเกมเพื่อพัฒนาการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ โดยใช้แนวคิด BBL

oจัดทำแบบฝึกหัดและกิจกรรม ตามแนวทาง BBL

ขั้นการดำเนินงาน (Do)

4.ใช้กระบวนการ PLC (Professional Learning Community)

oใช้ PLC เพื่อวิเคราะห์ปัญหา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และพัฒนาสื่อการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ

5.จัดกิจกรรมการเรียนรู้

oจัดกิจกรรมการเรียนรู้คำศัพท์ในรูปแบบหมวดหมู่

oใช้สื่อการจัดการเรียนรู้และเกมตามแนวคิด BBL เพื่อสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมทักษะการเรียนรู้คำศัพท์

oจัดเก็บคะแนนคำศัพท์ก่อนการใช้แนวปฏิบัติสู่ความเป็นเลิศ และหลังการใช้แนวปฏิบัติสู่ความเป็นเลิศ (Best Practice)

ขั้นการตรวจสอบประเมินผล (Check)

6.เก็บรวบรวมข้อมูลผลการดำเนินงาน

•คะแนนก่อนและหลังการเรียน

•แบบประเมิน ความพึงพอใจ หรือแบบสอบถามจากนักเรียน

•ข้อมูลการสังเกตพฤติกรรมระหว่างกิจกรรมการเรียนรู้

วิเคราะห์ผลการเรียนรู้

•เปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังใช้เกมหรือกิจกรรม

•วิเคราะห์ว่าผู้เรียนสามารถพัฒนาทักษะคำศัพท์ได้ตามเป้าหมายหรือไม่

•ใช้สถิติเบื้องต้น เช่น ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ตรวจสอบความสอดคล้องของกิจกรรมกับวัตถุประสงค์

•พิจารณาว่ากิจกรรม/เกมที่ใช้ตรงตามตัวชี้วัดและมาตรฐานหรือไม่

•ตรวจสอบว่าวิธีการจัดกิจกรรมสอดคล้องกับแนวคิด Brain Based Learning จริงหรือไม่

สรุปข้อค้นพบ / ข้อดี / ข้อควรปรับปรุง

•อะไรได้ผลดีและควรคงไว้?

•ส่วนใดที่ยังไม่ตอบโจทย์ ต้องปรับวิธีหรือพัฒนาเพิ่ม?

•ได้รับผลสะท้อนจากครูผู้ร่วมสังเกตหรือผู้เรียนอย่างไร

ขั้นการพัฒนา/ปรับปรุงแก้ไข ( Act)

7.วิเคราะห์ข้อเสนอแนะและผลการตรวจสอบ

oพิจารณา “จุดแข็ง” ที่ควรคงไว้

oระบุ “จุดอ่อน” หรือปัญหาที่พบในกิจกรรม / เกม / สื่อ / แบบฝึกหัด

oนำผลคะแนนหรือข้อเสนอแนะจากผู้เรียน/ครู มาใช้ประกอบ

8.ปรับปรุง / พัฒนาเครื่องมือการเรียนรู้

oแก้ไขหรือต่อยอด เกมคำศัพท์ ให้เหมาะสมกับผู้เรียนมากขึ้น

เช่น เพิ่มระดับความยาก, ใส่คำอธิบายภาพ, เพิ่มเสียงหรือภาพเคลื่อนไหว

oพัฒนาสื่อให้น่าสนใจยิ่งขึ้นตามแนวคิด Brain-Based Learning

เช่น จัดหมวดหมู่ใหม่, ใช้เทคนิคกระตุ้นสมอง เช่น เพลง จังหวะ หรือภาพ

9.ปรับแผนการจัดการเรียนรู้

oแก้ไขจุดที่ยังไม่สอดคล้องกับมาตรฐาน/ตัวชี้วัด

oวางแผนการสอนใหม่โดยใส่กิจกรรมเสริม หรือการทบทวน

10.ทดลองใช้รอบใหม่ (Pilot)

oนำสื่อ/เกม/กิจกรรมเวอร์ชันที่ปรับปรุงไปทดลองใช้กับกลุ่มเป้าหมายอีกครั้ง

oอาจใช้กับนักเรียนห้องใหม่ หรือกลุ่มเดียวกันในหน่วยเรียนถัดไป

11.จัดทำรายงานและเผยแพร่ผลงาน

oบันทึกขั้นตอนและผลการพัฒนาไว้ในรูปแบบรายงานวิจัยในชั้นเรียน / SAR

oนำเสนอผลงานหรือแนวปฏิบัติที่ดีในวง PLC / กลุ่มสาระ / เขตพื้นที่

4.ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ

4.1ผู้เรียนมีการพัฒนาคำศัพท์ภาษาอังกฤษและนำคำศัพท์ไปต่อยอดการเรียนรู้ทักษะทางด้านภาษา

ทั้งการฟัง การพูด การอ่าน และการเขียน

4.2ผู้เรียนมีความมั่นใจและกล้าแสดงออกในการใช้ภาษาอังกฤษ มีเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาอังกฤษ

4.3ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ที่ครูจัดขึ้น

4.4ครูสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน โดยใช้หลักการของการใช้สมองเป็นฐาน (Brain Based Learning : BBL) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4.5ห้องเรียนมีบรรยากาศการเรียนรู้ที่สนุกสนาน สร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

5.ปัจจัยความสำเร็จ

ด้านผู้บริหาร

5.1 ผู้บริหารให้การส่งเสริมสนับสนุนในการพัฒนาสื่อและนวัตกรรมในการจัดการเรียนการสอนของครูมีการนิเทศติดตามในด้านแผนการจัดการเรียนรู้และการจัดการเรียนการสอนจากผู้บริหาร ให้ความร่วมมือในการนําวิธีการสอบแบบ Active learning ผ่านแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain Based Learning)

นอกจากนี้ผู้บริหารเห็นความสำคัญของการส่งเสริมโดยให้การสนับสนุนอุปกรณ์ที่เอื้อต่อการจัดการเรียนการ

สอน เช่น อุปกรณ์หรือสื่อต่างๆที่ใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอน มีการจัดประกวดสื่อการจัดการเรียนรู้เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันในองค์กร ผู้บริหารให้การสนับสนุนให้ครูเข้ารับการอบรมเพื่อพัฒนาทักษะการสอนภาษาอังกฤษจากวิทยากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในการจัดการเรียนการสอน ส่งเสริมสนับสนุนให้ครูได้นำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน

ด้านผู้ปกครอง

5.2 ผู้ปกครองยินดีให้ความร่วมมือกับทางโรงเรียนในการช่วยส่งเสริมบุตรหลานให้ได้รับการศึกษาที่ดีที่สุด เห็นความสำคัญของการทำกิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียน มีการติดตามงานและการบ้านของนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ ให้กับสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนของผู้เรียน เพื่อส่งผลให้นักเรียนมีพัฒนาการทางด้านภาษาที่ดียิ่งขึ้น

ด้านครู

5.3 เพื่อนครูในโรงเรียน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ PLC ทำให้ทราบถึงปัญหาในการจัดการเรียนการสอนและแนวทางแก้ปัญหาร่วมกัน ตลอดจนนำความรู้จากการอบรมต่าง ๆ ที่ส่งเสริมความรู้ที่สามารถนํามาพัฒนาตนเองได้ เป็นที่ปรึกษาให้แก่กัน นิเทศการสอนอย่างกัลยาณมิตร ให้

คําแนะนําและคำปรึกษาในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนร่วมกัน

ด้านนักเรียน

5.4 นักเรียนเห็นความสำคัญของการเรียนรู้วิชาภาษาอังกฤษ มีเจตคติที่ดีต่อวิชาภาษาอังกฤษ สนุกสนานกับบทเรียน กระตือรือร้นที่จะเข้าเรียนเพื่อร่วมกิจกรรมที่ครูจัดขึ้น และการสนใจในกิจกรรมเกม เพลง และกิจกรรมตามแนวการใช้สมองเป็นฐานที่ครูจัดขึ้น

6.บทเรียนที่ได้รับ

ผลงานวิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ Best Practice กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) สู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษยุคใหม่ ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 2/2

จำนวน 33 คน พบว่านักเรียนได้รับการพัฒนาและเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษได้ดีขึ้น ระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอังกฤษสูงขึ้น และมีเจตคติที่ดีในการเรียนภาษาอังกฤษให้แก่นักเรียน ซึ่งถือว่าบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ โดยมีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะว่า การนำกิจกรรมการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุก (Active Learning ) ตามแนวการใช้สมองเป็นฐาน เป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในกิจกรรม Learning by doing เน้นนักเรียนเป็นสำคัญ นักเรียนได้เรียนรู้ได้เหมาะสมกับวัย เพราะมีภาพ สีสันที่สวยงาม และมีกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เคลื่อนไหว และมีกิจกรรม Brain gym ในการช่วยกระตุ้นสมอง ทำให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะภาษาอังกฤษทั้งการฟัง การพูด การอ่าน การเขียน และการเรียนรู้คำศัพท์ได้ดียิ่งขึ้น เหมาะสมกับการเรียนรู้ตามกระบวนการพัฒนาทักษะภาษาอังกฤษในยุคใหม่ ทำให้เกิดสมรรถนะสำคัญหรือทักษะจำเป็นในศตวรรษที่ 21

7. การเผยแพร่ การขยายผลต่อยอด หรือประยุกต์ใช้ผลงาน นวัตกรรม หรือวิธีการปฏิบัติ การได้รับการยอมรับ (รางวัลที่ได้รับ)

การเผยแพร่ความรู้ประสบการณ์ทักษะและอื่นๆ แก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง คือ

1. นำความรู้ที่ได้รับจากวิธีการปฏิบัติสู่ความเป็นเลิศ (Best Practice) กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) สู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษยุคใหม่ : ด้วยกระบวนการ PLC ขยายผลให้กับเพื่อนครูนอกโรงเรียน ผ่านกิจกรรมโครงการพัฒนาครูสู่ครูมืออาชีพ ที่หน่วยงานภายนอกจัดขึ้น คือ สำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษาเพชรบุรี ร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบุรี

2. นำความรู้ที่ได้รับจากวิธีการปฏิบัติสู่ความเป็นเลิศ (Best Practice) กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) สู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษยุคใหม่ : ด้วยกระบวนการ PLC กับเพื่อนครูในโรงเรียน เผยแพร่แก่บุคลากรในโรงเรียน เพื่อเป็นความรู้และเป็นการพัฒนาองค์กรร่วมกัน

การขยายผลต่อยอด หรือประยุกต์ใช้ผลงาน จากการดำเนินงานวิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ Best Practice กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) สู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษยุคใหม่ จนสำเร็จตามวัตถุประสงค์แล้วนั้น ผู้สอนจึงได้ นำมาขยายผลต่อยอด และประยุกต์ใช้ผลงาน ดังนี้

1. การพัฒนาสื่อและนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และกระบวนการจัดการเรียนรู้ตามแนวการใช้สมองเป็นฐาน ให้ครอบคลุมและหลากหลายตามทักษะทางภาษา ทั้งทักษะการฟัง การพูด การอ่าน และการเขียน และการเรียนรู้คำศัพท์ในระดับชั้นอื่นที่สูงขึ้น

2. การพัฒนาเทคนิควิธีการสอนตามแนวการใช้สมองเป็นฐาน (BBL) ควบคู่ไปกับเกมการศึกษา

3. การขยายผลโดยดำเนินการจัดการเรียนรู้ไปสู่นักเรียนระดับชั้นอื่น ๆและวิชาอื่นๆ ที่ได้รับมอบหมาย และจัดกระบวนการสอนอย่างต่อเนื่อง

4. เผยแพร่ผลงานหลากหลายช่องทาง เพื่อสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาการ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ สื่อและนวัตกรรมการสอนสู่สาธารณชน

เว็บน่าสนใจ