ครูบ้านนอก

แบบอย่างที่ดี (Best Practice)

โรงเรียนบ้านเขื่อนลั่น สพป.ชัยภูมิ เขต ๓

1. ชื่อผลงานที่เป็นแบบอย่างที่ดี

ปฐมวัยเขื่อนลั่นสร้างระเบียบวินัยและความรับผิดชอบ โดยใช้เพลงและคำคล้องจอง

2. วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อสร้างระเบียบวินัยและความรับผิดชอบในการเก็บของเล่น โดยใช้เพลงและคำคล้องจอง

2.2 เพื่อสร้างระเบียบวินัยในการเดิน-การเข้าแถว

2.3 เพื่อให้เด็กปฏิบัติตามข้อตกลงของห้องเรียน มีวินัยในตนเอง

3. กระบวนการดำเนินงาน

ขั้นที่ 1 P : Plan ขั้นตอนการวางแผน ศึกษาหลักการ จุดมุ่งหมาย มาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ โครงสร้างหลักสูตรปฐมวัยพุทธศักราช 2560 เพื่อให้ทราบถึงตัวบ่งชี้ ที่เป็นเป้าหมายในการพัฒนาเด็กที่มีความสัมพันธ์สอดคล้องกับมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ เพื่อให้ทราบสภาพที่พึงประสงค์ ที่บ่งบอกพฤติกรรมหรือความสามารถตามวัย หรือความสามารถในระดับอายุ 5-6 ปี เพื่อนำไปใช้ในนวัตกรรมการกำหนดเป้าหมายของการสร้างนวัตกรรม

ขั้นที่ 2 D : Do ขั้นปฏิบัติ จากการศึกษาแนวคิด สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์ (2550 : 29-30) ได้กล่าวว่า การใช้เพลงและคำคล้องจอง ประกอบการสอนจะช่วยทำให้บทเรียนมีความน่าสนใจสนุกสนานเพลิดเพลิน ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ สร้างแรงจูงใจให้แกเด็กในการเรียน ช่วยให้จดจำเนื้อหาและรู้สึกจำนาน การใช้เพลงลำคำคล้องจองยังช่วยเสริมสร้างพัฒนาการทุกด้านของเด็กได้อีกด้วย ช่วยสร้างระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ประสบการณ์ และสร้างสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูกับเด็กนักเรียน การใช้เพลงและคำคล้องจองประกอบการสอนนั้น ท่วงทำนองและเพลงในคำคล้องจองจะช่วยกระตุ้นให้เด็กสามารถเรียนรู้และจดจำได้ดีมากขึ้น ซึ่งเนื้อหาเพลงและคำคล้องจองจะเป็นเนื้อหาที่ส่งผลต่อการมีระเบียบวินัยและความรับผิดชอบในตนเองให้กับเด็กนั่นเอง

ขั้นตอนการจัดกิจกรรมส่งเสริมวินัยและความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัยโดยใช้เพลงและคำคล้องจอง

- นำเพลงหรือคำคล้องจองทีเกี่ยวกับการปฏิบัติตน ระเบียบวินัยการเข้าแถว การเก็บของเล่น - ของใช้ มาเป็นขั้นนำในการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ในแต่ละสัปดาห์

- เด็กอ่าน / พูดคำคล้องจองตามครูทีละวรรคจนจบ 1 – 2 รอบ

- เด็กอ่าน / พูดคำคล้องจองด้วยตนเอง

- เด็กและครูร่วมกันสนทนาและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความหมายของคำคล้องจอง

ขั้นที่ 3 Check ขั้นตรวจสอบ การนิเทศชั้นเรียนโดยผู้อำนวยการโรงเรียน ดำเนินการตรวจเยี่ยมชั้นเรียนว่าเป็นไปตามหลักการจัดห้องเรียนปฐมวัย โดยคำนึงความพร้อมของสถานศึกษาเป็นหลัก การจัดสภาพแวดล้อมภายในห้องเรียน และการสังเกตพฤติกรรมของเด็กนักเรียน

ขั้นที่ 4 Action ขั้นปรับปรุงและพัฒนา ได้ศึกษาการจัดสภาพแวดล้อมในห้องเรียนแบบ ภาษาธรรมชาติ (Whole Language) เพิ่มเติมเพื่อให้เด็กได้คุ้นเคยกับการใช้ภาษา ซึ่งภายในห้องเรียนจะจัดให้มีป้ายข้อตกลงในห้องเรียนที่ส่งเสริมการสร้างวินัยในตนเอง ป้ายมุมต่าง ๆ ที่ติดไว้ตามมุมประสบการณ์กำหนดป้ายสัญลักษณ์ของใช้ประจำตัวเด็ก กำหนดให้เด็กแยกจัดเก็บของเล่นแต่ละประเภท การจัดเก็บของใช้ประจำตัวเข้าที่ให้เป็นระเบียบ การปฏิบัติตนตามข้อตกลงของห้องเรียน การเข้าแถวและการเดินแถว เมื่อเกิดผลตามเป้าหมายเด็ก ๆ สามารถปฏิบัติและมีวินัยด้วยตนเองจึงนำนวัตกรรมนี้ไปเผยแพร่กับเพื่อนครูปฐมวัย

4. ผลการดำเนินงาน เริ่มจากการจัดสภาพแวดล้อมภายในห้องเรียน โดยเริ่มจากการแบ่งสัดส่วนพื้นที่ของเด็ก พื้นที่ของครู โดยการจัดพื้นที่แบ่งโซนต่าง ๆ ตามสัดส่วน เช่น มุมหนังสือ มุมเกมการศึกษา มุมบล็อก มุมเก็บกระเป๋า มุมเก็บที่นอน เมื่อตู้ชั้นต่าง ๆ แบ่งเป็นมุมเป็นโซนเรียบร้อยแล้ว ทำป้ายสัญลักษณ์บอกชื่อมุมต่าง ๆ และกำหนดสัญลักษณ์ให้กับเด็กในการจัดเก็บของใช้ประจำตัวของตนเอง เช่น สัญลักษณ์ที่แก้ว และที่แขวนแก้วสัญลักษณ์ชั้นวางรองเท้า เพื่อให้เด็กรู้จักและจดจำสัญลักษณ์ของตนเองและที่จัดเก็บของเล่น – ของใช้เข้าที่หลังจากกำหนดพื้นที่จัดเก็บและมุมต่าง ๆ ก็เพิ่มเติมสีสันห้องเรียนด้วยบอร์ดความรู้ที่เป็นพื้นฐานของเด็กปฐมวัย จัดทำข้อมูล แล้วนำข้อมูล ภาพ สัญลักษณ์ต่าง ๆ มาตกแต่งห้องเรียน แบ่งเวรทำความสะอาดประจำวัน เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วม และมีความรับผิดชอบในการช่วยการดูแลห้องเรียนให้เป็นระเบียบและน่าอยู่ส่วนระเบียบวินัยการเข้าแถว เช่น การกำหนดจุดให้เด็กเข้าแถวส่งงาน เข้าแถวดื่มน้ำ เข้าแถวเข้าห้องน้ำการเข้าแถวเคารพธงชาติ และการเดินแถวไปรับประทานอาหาร เป็นต้น

5. ผลการดำเนินงานที่ส่งผลต่อผู้เรียน การดำเนินงานเป็นไปตามแผนการที่ได้ศึกษาหาความรู้และการใช้นวัตกรรมเพลงและคำคล้องจองเพื่อสร้างวินัยและความรับผิดชอบในตนเองให้เด็กนั้น สิ่งที่เห็นได้ชัดเจน คือ พฤติกรรมในด้านระเบียบวินัยและความรับผิดชอบของเด็กเพิ่มมากขึ้น เด็กๆให้ความสำคัญกับการจัดเก็บของเล่น – ของใช้เข้าที่อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย รู้จักปฏิบัติตามข้อตกลงต่างๆได้ด้วยตนเอง

การใช้ทรัพยากร การจัดห้องเรียนสื่อ ป้าย ต่าง ๆ จัดทำขึ้นเองโดยการหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตแล้วทำตกแต่งด้วยกระดาษสี มีการนำวัสดุที่เหลือใช้มาดัดแปลงมาตกแต่งห้องเรียน เช่น ที่แขวนแปรงสีฟัน ที่เก็บแก้วน้ำ และการทำชาร์จเพลงและคำคล้องจองจากการเขียนลงบนกระดาษแข็ง วาดตกแต่งระบายสีเอง

6. ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ

ผลที่เกิดตามจุดประสงค์ที่ตั้งไว้เด็กปฐมวัยปีที่ 3 จำนวน 8 คน ปฏิบัติตามกฎ ข้อตกลงของห้องเรียน ในการจัดเก็บของเล่น - ของใช้ประจำตัวเข้าที่อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย และเข้าแถวตามลำดับก่อน – หลังได้ด้วยตนเอง

ผลสัมฤทธิ์ เด็กๆ ทุกคนปฏิบัติตามข้อตกลงในการจัดเก็บของเล่น – ของใช้เข้าที่ มีวินัยและความรับผิดชอบในตนเองส่งผลต่อการทำกิจกรรมต่างๆ ในห้องเรียน เห็นได้ชัดเจนว่า เด็กปฐมวัยปีที่ 3 จำนวน 8 คน

มีระเบียบวินัยและความรับผิดชอบ สามารถปฏิบัติตามกฎ ข้อตกลงของห้องเรียน เป็นไปตามจุดประสงค์และเป้าหมายที่วางไว้

ประโยชน์ที่ได้รับ เด็กและครูอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในห้องเรียน ภายใต้การปฏิบัติตามกฎ กติกา

ข้อตกลงของห้องเรียน เป็นการปลูกฝังเรื่องวินัยและความรับผิดชอบในตนเองให้กับนักเรียนเพื่อปูพื้นฐานลักษณะนิสัยที่ดีต่อไปในอนาคต

6. ปัจจัยความสำเร็จ

ปัจจัยภายใน

ผู้บริหารเห็นความสำคัญของห้องเรียนปฐมวัย ได้ให้ความช่วยเหลือสนับสนุนในการจัดหาวัสดุอุปกรณ์ในการจัดชั้นเรียน

ครู ในฐานะครูประจำชั้นเห็นความสำคัญของการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างวินัยและ

ความรับผิดชอบให้กับเด็กปฐมวัย ได้ดำเนินการตามที่ได้วางแผนไว้ในการจัดห้องเรียน โดยการเปิดโอกาสให้เด็ก

ได้มีส่วนร่วม

เด็ก เป็นผู้ที่มีความสำคัญที่สุดในการใมีส่วนร่วมในการจัดการและดูแลห้องเรียน พร้อมที่จะ

ปฏิบัติตามข้อตกลงภายในห้องเรียน เพื่อความสวยงามและเป็นระเบียบเรียบร้อย

7. บทเรียนที่ได้รับ

๘.๑ ผลที่เกิดจากการจัดการบริหารห้องเรียน ทำให้นักเรียนสามารถจัดเก็บของเล่น – ของใช้ประจำตัวเข้าที่และปฏิบัติตามกฎ ข้อตกลงของห้องเรียน อย่างมีระเบียบวินัยได้ด้วยตนเอง

๘.๒ เด็กปฏิบัติตามกฎ กติกา และข้อตกลงได้ด้วยตนเอง

แนวทางในการพัฒนาเพิ่มเติมให้ประสบผลำเร็จมากยิ่งขึ้น ดร.ชนิพรรณ จาติเสถียร (การสร้างวินัย

สำหรับเด็กปฐมวัย วิกฤตปฐมวัยและแนวทางแก้ไข) เด็กปฐมวัยเป็นช่วงวัยที่เด็กซึมซับ และการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว และเป็นวัยของการสร้างบุคลิกภาพพื้นฐาน ดังนั้นจึงต้องสร้างวินัยตั้งแต่ในช่วงปฐมวัย ซึ่งเป็นช่วงที่เด็กซึมซับและเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว การสร้างวินัยสำหรับเด็กปฐมวัยควรเริ่มจากการให้เด็กค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะควบคุมตนเองให้เคารพและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมตามข้อตกลงในสังคม เมื่อเด็กได้รับการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง และตระหนักถึงคุณค่าของการมีวินัย เด็กจะพัฒนาเป็นนิสัยติดตัวไปจนเติบใหญ่ เป็นบุคคลที่

มีวินัยสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีระเบียบ มีความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม

๘.๓ เด็กมีระเบียบวินัยในการเข้าแถวและการเดินแถว ตามลำดับก่อน – หลังได้ด้วยตนเอง

8. การเผยแพร่แบบอย่างที่ดี

การเผยแพร่ผลงานสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ( Best Practices ) เรื่อง ปฐมวัยเขื่อนลั่นสร้างวินัยและความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัย โดยใช้เพลงและคำคล้องจอง ใน Line กลุ่มผู้ปกครองนักเรียน จดหมายข่าว เพจเฟชบุ๊กโรงเรียน

เว็บน่าสนใจ