ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการนิเทศการศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานของครู 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการนิเทศการศึกษาผ่านโครงงานเป็นฐานโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และ 3) ศึกษาผลการใช้และประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการนิเทศที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่างคือครูผู้สอนในโรงเรียนเทศบาล 1 โสกคูณ จังหวัดอุดรธานี การดำเนินการวิจัยเป็นไปตามหลักการวิจัยและพัฒนา (R&D) 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการ (Research and Information Collecting) ระยะที่ 2 การออกแบบและสร้างสรรค์รูปแบบ (Planning and Product Development) ระยะที่ 3 การนำรูปแบบไปใช้และศึกษาผล (Implementation and Field Testing) และระยะที่ 4 การประเมินและปรับปรุงฉบับสมบูรณ์ (Evaluation and Final Product Revision) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามความต้องการจำเป็น แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ แบบประเมินความสามารถในการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานร่วมกัน และแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (t-test) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1) สภาพปัจจุบัน ครูมีความต้องการการนิเทศที่เน้นการปฏิบัติจริง มีกระบวนการที่ชัดเจน และส่งเสริมการทำงานร่วมกันเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน

2) รูปแบบการนิเทศการศึกษาที่พัฒนาขึ้นมีชื่อว่า “SPP-RD Model” ประกอบด้วย 4 ระยะหลัก ได้แก่ ระยะที่ 1 การสร้างฐานการเรียนรู้ (Foundation Building) เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันในหลักการของชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (PBL) ระยะที่ 2 การร่วมใจออกแบบ (Collaborative Design) ที่ครูในทีม PLC ร่วมกันวางแผนหน่วยการเรียนรู้ ระยะที่ 3 การนำสู่การปฏิบัติ (Guided Implementation) ซึ่งประกอบด้วยวงจรการสังเกตการณ์ในชั้นเรียนแบบกัลยาณมิตรและการให้ข้อมูลป้อนกลับเชิงโค้ช และระยะที่ 4 การสะท้อนผลเพื่อพัฒนา (Reflective Improvement) ที่ทีม PLC ร่วมกันวิเคราะห์ผลงานนักเรียนและปรับปรุงการสอนอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้นิเทศทำหน้าที่เป็นผู้เอื้ออำนวยกระบวนการ (Facilitator) และผู้ฝึกสอน (Coach)

3) ผลการใช้รูปแบบพบว่า ความสามารถในการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานของครูหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05 และพฤติกรรมการทำงานร่วมกันของครูอยู่ในระดับมาก

4) ครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการนิเทศในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเห็นว่ารูปแบบมีความชัดเจน ปฏิบัติได้จริง และส่งเสริมวัฒนธรรมการทำงานร่วมกันอย่างยั่งยืน รูปแบบการนิเทศนี้จึงเป็นนวัตกรรมที่บูรณาการกระบวนการสนับสนุน (การนิเทศ) เข้ากับโครงสร้างความร่วมมือ (PLC) และเป้าหมายเชิงเทคนิควิธี (PBL) ได้อย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถเป็นต้นแบบสำหรับการพัฒนาวิชาชีพครูในบริบทอื่นต่อไป

คำสำคัญ: การนิเทศการศึกษา, การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การวิจัยและพัฒนา

เว็บน่าสนใจ