ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์
การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา
ชื่อผู้วิจัย นางปริตา ฐิตะธรรมกุล
ปีการศึกษา 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานและศึกษาสภาพปัจจุบันรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา 4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา
กลุ่มผู้ให้ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้า คือ คนที่ให้ข้อมูลที่ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 164 คน
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัจจุบัน, แบบเก็บรวบรวมข้อมูล การระดมสมองจากการประชุมกลุ่ม, แบบสอบถามประเด็นในการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) แบบสอบถามความเหมาะสม และแบบประเมินความเป็นไปได้ , แบบสอบถามเกี่ยวกับผลการปฏิบัติตามรูปแบบ, แบบประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบและ แบบประเมินความพึงพอใจ ของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา
การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติ ค่าเฉลี่ย(x̄ ) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D.) และ การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานและการศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางในการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา พบว่า
1. สภาพการบริหารจัดการสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา กลุ่มผู้ให้ข้อมูลที่ตอบแบบสอบถาม โดยรวมทุกด้านมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากทุกข้อ (x̄ =3.93) สรุปสภาพและแนวทางในการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา ได้หลักการบริหารจัดการ 10 หลักการ ประกอบด้วย หลักความพอประมาณ หลักความมีเหตุผล หลักการมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี หลักการพึ่งตนเอง หลักคุณธรรม หลักนิติธรรม หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบและหลักความคุ้มค่า และกระบวนการบริหาร ทั้ง 5 ด้านคือ การบริหารเชิงกลยุทธ์ และการตัดสินใจ(S)การบริหารจัดการภารกิจและการวางแผน(M)การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการและการปฏิบัติการ(I)การบริหารงานวิชาการที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์และการประเมินผล (A) การปฏิบัติการ และการปรับปรุงแก้ไข (O)
2. ผลการพัฒนาการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา
2.1 ร่างรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยาซึ่งประกอบด้วย 4 ภารกิจหลัก คือ การบริหารวิชาการ การบริหารงบประมาณ การบริหารบุคคล และการบริหารทั่วไป องค์ประกอบด้านหลักการบริหารจัดการสถานศึกษา ประกอบด้วย หลักธรรมาภิบาล และหลักการบริหารโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักธรรมาภิบาล 6 ประการ ได้แก่ หลักคุณธรรม (Ethics) หลักนิติธรรม (Rules of Law) หลักความโปร่งใส (Transparency) หลักการมีส่วนร่วม (Participation) หลักความรับผิดชอบ (Responsibility) และหลักความคุ้มค่า (Value of Money) หลักการบริหารโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย หลักความพอประมาณ หลักความมีเหตุผล หลักการมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี หลักการพึ่งตนเอง และหลักการพึ่งตนเอง (Self-sufficiency) องค์ประกอบด้านกระบวนการบริหาร 5 ด้าน ได้แก่ การบริหารเชิงกลยุทธ์ และการตัดสินใจ(S) การบริหารจัดการภารกิจและการวางแผน(M) การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการและการปฏิบัติการ(I) กระบวนการบริหารงานวิชาการที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์และการประเมินผล (A) การปฏิบัติการ และการปรับปรุงแก้ไข (O)
2.2 ผลการตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา พบว่าความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด(x̄ =4.52) เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า หลักความคุ้มค่ามีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( x̄=4.80) ส่วนองค์ประกอบด้านกระบวนการบริหาร ในภาพรวม พบว่า มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.71)
2.3 ผลการประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา พบว่า โดยรวมความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด(x̄ =4.02) เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า หลักความโปร่งใส (มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.09)
2.4 การนำเสนอรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา ฉบับสมบูรณ์ ประกอบด้วย ส่วนที่ 1 วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 2. แนวคิด และ3. หลักการของรูปแบบ ส่วนที่ 2 องค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา ส่วนที่ 3 แนวทางการนำรูปแบบไปใช้ และ ส่วนที่ 4 เงื่อนไขความสำเร็จ
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา ดังนี้
ผลการปฏิบัติตามรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา จากความคิดเห็นของกลุ่มผู้ให้ข้อมูลจำนวน 54 คนเกี่ยวกับผลการปฏิบัติตามองค์ประกอบของหลักการบริหารและกระบวนการบริหารในสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา คือความคิดเห็นเกี่ยวกับผลการปฏิบัติ จำนวน 44 ข้อ แบ่งเป็น 2 องค์ประกอบ คือ หลักการบริหารจัดการ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.57) และ 2 กระบวนการบริหาร โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.64)
4. ผลการประเมินการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.68, S.D. = 0.48)
ผลการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา พบว่า ผลการประเมินตนเองการประกันคุณภาพภายใน ปีการศึกษา 2567 สรุปได้ดังนี้ มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียนมีระดับคุณภาพดีเยี่ยม มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา ระดับคุณภาพดีเยี่ยม มาตรฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ระดับคุณภาพดีเยี่ยม และมาตรฐานที่ 4 ระบบการประกันคุณภาพภายในที่มีประสิทธิภาพ ระดับคุณภาพดีเยี่ยม
ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้องต่อผลผลิต/ผลลัพธ์ของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาและบทบาทหน้าที่ในการบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 1 ทรงพลวิทยา ในภาพรวม มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.61) ทั้ง 4 ด้าน มีความพึงพอใจในระดับมากทุกด้านสอดคล้องกัน