แบบรายงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
ชื่อผลงาน M-A-R-I-E สร้างคนดี มีคุณธรรม โดยใช้ AM-CLEAN Model
ผู้เสนอผลงาน นางสาววาสนา สีกะชา
1. ความเป็นมาและความสำคัญ
โรงเรียนมารีวิทยา ตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดในเยาวชน จึงได้พัฒนาแนวทางการดำเนินงานโดยนำหลักการความรู้ และหลักคุณธรรม หลักการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ผ่านแนวคิด AM-CLEAN Model ซึ่งเป็นแนวทางการดำเนินงานเชิงรุก เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะชีวิตให้กับนักเรียน เพื่อให้พวกเขาสามารถปฏิเสธและหลีกเลี่ยงยาเสพติดได้อย่างมั่นใจ นอกจากการสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดแล้ว การพัฒนานักเรียนให้เป็นบุคคลที่มีคุณภาพทั้งด้าน ร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา มีความรู้ความสามารถและมีคุณธรรมจริยธรรม ดำเนินชีวิตเป็นสุขตาม ที่สังคมมุ่งหวัง ก็มีความสำคัญเป็นอย่างมาก โรงเรียนต้องดำเนินการจัดการศึกษาตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ ที่ต้องการให้เยาวชนเป็นคนเก่ง คนดี ดำรงตนให้อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข นอกจากจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมและสนับสนุนให้นักเรียนได้รับกระบวนการเรียนรู้แล้ว การป้องกันและการช่วยเหลือแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากปัจจัยเสี่ยงรอบโรงเรียน ผ่านการจัดกิจกรรมห้องเรียนสีขาว จะช่วยให้เยาวชนของโรงเรียนมารีวิทยา เป็นเยาวชนที่มีความรู้ควบคู่ด้วยคุณธรรม ไม่ยุ่งเกี่ยวกับบุหรี่ แอลกอฮอล์ และสารเสพติดอื่นๆ ไม่ฝักใฝ่อบายมุข และไม่สร้างปัญหาให้กับสังคม
โรงเรียนจึงคิดค้นและพัฒนารูปแบบวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศขึ้น ภายใต้หัวข้อ M-A-R-I-E สร้างคนดี มีคุณธรรม โดยใช้ AM-CLEAN Model ของโรงเรียนมารีวิทยา สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษ เพื่อการปลูกฝัง ป้องกัน และสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีให้กับนักเรียน ด้วยการเรียนรู้จากการลงมือกระทำจากการปฏิบัติจริงของนักเรียน โดยมีครูเป็นผู้ให้คำแนะนำสั่งสอน ฝึกฝน อบรม เป็นการสร้างนิสัยให้นักเรียนมีนิสัยใฝ่รู้ใฝ่ทำดีและใฝ่รักษาสุขภาพ เมื่อนักเรียนมีคุณธรรมหรือคุณลักษณะที่ดีย่อมไม่นำความรู้ไปใช้ในทางมิชอบ ไม่สร้างความเดือดร้อนเบียดเบียนตนเองและผู้อื่น และ อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข พร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม ทำให้นักเรียนเกิดสมรรถนะทั้ง 5 ด้าน และมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์
2. วัตถุประสงค์
2.1 วัตถุประสงค์
2.1.1 เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ตระหนักถึงพิษภัยของยาเสพติดและอบายมุข มีทักษะและ วิธีการป้องกัน และห่างไกลจากยาเสพติดและอบายมุข
2.2.2 เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ระเบียบวินัย ให้นักเรียนมีภูมิคุ้มกันที่ดี ต่อการป้องกัน และแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษาและชุมชน
2.2.3 เพื่อส่งเสริมสภาพแวดล้อมและสุขภาวะที่ดีให้กับโรงเรียนและทุกคนในโรงเรียนมารีวิทยา
2.2.4 เพื่อส่งเสริมความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหา ยาเสพติด และอบายมุขของโรงเรียนมารีวิทยา ให้มีความเข้มแข็งต่อเนื่องและยั่งยืน
2.2 เป้าหมาย
2.2.1 เชิงปริมาณ
นักเรียนตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ของโรงเรียนมารีวิทยา ปีการศึกษา 2567 สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 2,034 คน เข้าร่วมกิจกรรมตามการดำเนินงานตามโครงการ M-A-R-I-E สร้างคนดี มีคุณธรรม โดยใช้ AM-CLEAN Model
2.2.2 เชิงคุณภาพ
1. นักเรียนรู้จักแยกแยะในการปฏิบัติสิ่งที่ดี เกิดความตระหนักรู้ และกล้าปฏิเสธไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดและอบายมุข เพื่อใช้เป็นแนวทางการสร้างพื้นฐานชีวิตเบื้องต้นให้มั่นคงให้ปลอดจากสิ่งเสพติดและอบายมุข
2. ครู บุคลากรทางการศึกษานำแนวคิด M-A-R-I-E สร้างคนดี มีคุณธรรม โดยใช้
AM-CLEAN Model ไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน
3. สถานศึกษามีนวัตกรรมในด้านของการจัดกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นนักเรียนเป็นสำคัญตามจุดเน้นด้านทักษะชีวิต
3. ขั้นตอนการดำเนินงาน
3.1 การบวนการผลิตผลงาน
ขั้นตอนที่ 1 วางแผนและสร้างความเข้าใจ (Plan)
การประชุมวางแผน กำหนดนโยบายของสถานศึกษา ประชุมชี้แจงคณะครู คณะกรรมการ
สถานศึกษา และผู้ปกครองให้มีความรู้ความเข้าใจตรงกัน
ขั้นตอนที่ 2 การลงมือปฏิบัติ (Do)
การลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนแนวคิด AM-CLEAN Model ของโรงเรียนมารีวิทยา สังกัด
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษ
ขั้นตอนที่ 3 การตรวจสอบและติดตามผล (Check)
ขั้นตอนที่ ๔ การตรวจสอบปรับปรุง/แก้ไข (Action)
3.1.3 ผลผลิต (Output)
3.1.3.1 ด้านความตระหนักรู้และทักษะ นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของยาเสพติดต่อร่างกาย จิตใจ และสังคม นักเรียนสามารถวิเคราะห์และหลีกเลี่ยง สถานการณ์เสี่ยงที่อาจนำไปสู่การใช้ยาเสพติด และนักเรียนเรียนรู้ วิธีการแก้ปัญหาและการปฏิเสธอย่างสร้างสรรค์
3.1.3.2 ด้านทัศนคติ นักเรียนมีทัศนคติที่ไม่ยอมรับการใช้ยาเสพติด นักเรียนเห็นความสำคัญของการใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี มีคุณธรรมอันเป็นพื้นฐาน 8 ประการ ได้แก่ ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย สุภาพ สะอาด สามัคคี และมีน้ำใจ รวมถึงการสร้างจิตสำนึกในการช่วยเหลือและสนับสนุนเพื่อนที่อาจตกอยู่ในความเสี่ยง
3.1.3.3 ด้านพฤติกรรม นักเรียนปฏิบัติตามกฎระเบียบของโรงเรียนอย่างเคร่งครัด หลีกเลี่ยงการใช้และการเกี่ยวข้องกับยาเสพติด และมีพฤติกรรมการแสดงออกถึงความรับผิดชอบต่อตนเอง ครอบครัว และชุมชน
3.1.3.4 ด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน สภาพแวดล้อมในโรงเรียนส่งเสริมความปลอดภัยและปลอดจากยาเสพติด มีการสร้าง เครือข่ายความร่วมมือระหว่างครู นักเรียน และผู้ปกครอง และมีการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมความรู้และสร้าง ภูมิคุ้มกันอย่างต่อเนื่อง ผลการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ (Best Practice) ) โครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข
3.1.3.5 ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชน ชุมชนมีบทบาทในการสนับสนุนและร่วมมือกับโรงเรียนในการป้องกันยาเสพติด และ การจัดกิจกรรมรณรงค์ในพื้นที่โดยเน้นความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชน
4. ผลการดำเนินงาน/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ
4.1 ผลการดำเนินงาน/ผลสัมฤทธิ์ โรงเรียนมารีวิทยา ได้ดำเนินการพัฒนานวัตกรรมส่งเสริมให้นักเรียน ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้รูปแบบการพัฒนาสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้แนวคิด AM-CLEAN Model จนก่อเกิดความสำเร็จดังนี้
4.1.1 นักเรียนมีความตระหนักถึงโทษและพิษภัยของยาเสพติดและอบายมุข มีทักษะชีวิตรู้จักการป้องกัน ให้ห่างไกลจากยาเสพติดและอบายมุข
4.1.2 นักเรียนมีคุณธรรม ความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม มีภูมิคุ้มกันที่ดีต่อการป้องกัน กล้าปฏิเสธการใช้สารเสพติดสามารถอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข พร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม
4.1.3 ให้ความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสติด และอบายมุขของโรงเรียนมารีวิทยา และภายนอกให้มีความเข้มแข็งต่อเนื่องและยั่งยืน
4.1.4 โรงเรียนมีการบริหารจัดการโรงเรียนสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขที่เป็นรูปธรรม
ชัดเจน และปฏิบัติกิจกรรมห้องเรียนสีขาวในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
4.1.5 โรงเรียนมารีวิทยา ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติ รางวัลเสมา ป.ป.ส. ประเภทผลงาน
ดีเด่น ระดับเงิน โครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข ปีการศึกษา 2566
ประจำปีการศึกษา 2566
5. ประโยชน์ที่ได้รับ
ความรู้และความตระหนักรู้
เกิดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และมีคุณธรรม จริยธรรม นักเรียนโรงเรียนมารีวิทยา มีคุณลักษณะรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู ้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน ไม่ยุ่งเกี่ยวกับยา
มีความรู้ มีกระบวนการคิด การทำงาน และแก้ปัญหา
มีภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้น
ด้านสถานศึกษา มีการบริหารจัดการสถานศึกษาอย่างเป็นรูปธรรมและชัดเจน
6. ปัจจัยความสำเร็จ
6.1 ผู้บริหารมีการบริหารจัดการที่ดี มีการกำกับติดตามและประเมินผล ส่งเสริมการมีส่วนร่วม ในการปฏิบัติงานทุกกิจกรรม
7. บทเรียนที่ได้รับ (Lesson Learned)
จากวิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศของสถานศึกษา ได้ข้อค้นพบดังนี้
ด้านนักเรียน
1. นักเรียนเกิดความตระหนักรู้ในเรื่องโทษและพิษภัยสารเสพติดและอบายมุข มีความพอเพียง
เกิดภูมิรู้ และมีภูมิคุ้มกัน
ด้านครู
1. แลกเปลี่ยนเรียนรู้ สร้างประสบการณ์ร่วมกัน กับบุคลากรในองค์กรและนอกองค์กร
2. นำความรู้ที่ได้มาพัฒนางานในด้านอื่น ๆ และนำแนวทางในการใช้นวัตกรรม/วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศในสถานศึกษาบูรณาการในงานด้านอื่น
ด้านสถานศึกษา
1. มีแนวทางการดำเนินการอย่างชัดเจนเป็นรูปธรรม
2. มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศของสถานศึกษา ข้อสังเกต การพัฒนาให้ประสบผลสำเร็จมากยิ่งขึ้น
8. การเผยแพร่/การได้รับยอมรับ/รางวัลที่ได้รับ
8.1 การเผยแพร่ การเผยแพร่ผลงานของโรงเรียนมารีวิทยา ในการดำเนินงานวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ภายใต้ชื่อว่า M-A-R-I-E สร้างคนดี มีคุณธรรม โดยใช้ AM-CLEAN Model
8.1.1 ทางเอกสาร โรงเรียนได้จัดนิทรรศการ เผยแพร่เป็นรูปแบบ Infographic สั้น ๆ ให้ครูนักเรียนและผู้ปกครองเข้าใจง่ายแก่ผู้ที่สนใจนำไปศึกษา และปรับใช้เพื่อเป็นประโยชน์ต่อไป
8.1.2 โรงเรียนมีการดำเนินการเผยแพร่ให้ความรู้ ในรูปแบบกิจกรรมหน้าเสาธง ผลสำเร็จของการดำเนินงานผ่าน Facebook วารสารประชาสัมพันธ์ของโรงเรียนมารีวิทยา
8.2 การได้รับการยอมรับ / รางวัลที่ได้รับ
8.2.1 รางวัลโรงเรียน
1) โรงเรียนมารีวิทยา ได้รับรางวัลผ่านเกณฑ์การประเมินโครงการ TO BE NUMBER ONE ในสถานศึกษา จังหวัดศรีสะเกษ ระดับยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2567 เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2567
2) โรงเรียนมารีวิทยา ได้รับรางวัลเสมา ป.ป.ส. ประเภทผลงานดีเด่น ระดับเงิน โครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข ปีการศึกษา 2566 วันที่ 26 มิถุนายน 2567
8.2.2 รางวัลผู้บริหาร
นางสาวบังอร ประทุมเทา ได้รับรางวัล ผู้บริหารสถานศึกษา และครู โรงเรียนเอกชนดีเด่น
(OPEC ADMINISTRATOR AWARD) จากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน