ชื่อผลงาน : การปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดและอบายมุข
ให้กับนักเรียนด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL
ชื่อผู้นำเสนอผลงาน : โรงเรียนบ้านประตูพลิก
สังกัด : สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต ๓
1. ความเป็นมาและความสำคัญของผลงานหรือนวัตกรรมที่นำเสนอ
ในปัจจุบัน สังคมไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และวิถีชีวิต ส่งผลให้ปัญหายาเสพติดและอบายมุขทวีความรุนแรงและขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งถือเป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต จากรายงานขององค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่า ประเทศไทยมีอัตราการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เฉลี่ย 8.3 ลิตรต่อคนต่อปี ซึ่งอยู่ในระดับสูงในกลุ่มประเทศอาเซียน อีกทั้งยังมีการบริโภคสุรานอกระบบภาษีในสัดส่วนที่น่ากังวล สะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงด้านสุขภาพและพฤติกรรมของประชากร หากขาดมาตรการป้องกันและควบคุมอย่างจริงจัง อาจนำไปสู่ปัญหาทางสังคม เศรษฐกิจ และความมั่นคงของประเทศปัญหายาเสพติดส่งผลกระทบในหลายมิติ ทั้งต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจของผู้เสพ ครอบครัว ชุมชน และสังคมโดยรวม อีกทั้งยังก่อให้เกิดอาชญากรรมและการสูญเสียทรัพยากรมนุษย์ โดยแนวโน้มของผู้เสพได้ขยายจากกลุ่มผู้ใช้แรงงานไปสู่กลุ่มนักเรียนนักศึกษา ซึ่งเป็นวัยที่ควรได้รับการพัฒนาและส่งเสริมอย่างเหมาะสม จากข้อมูลในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยการประสานข้อมูลกับเจ้าหน้าที่สถานีตำรวจ พบว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดของยาเสพติดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียนและเยาวชน สารเสพติดที่พบ ได้แก่ ยาบ้า ยาไอซ์ กัญชา กระท่อม และบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงพฤติกรรมการดัดแปลงสารเสพติดในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสถานศึกษาและความปลอดภัยของผู้เรียน โรงเรียนบ้านประตูพลิกได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว และเห็นถึงความจำเป็นในการป้องกันเชิงรุก โดยเฉพาะการปลูกฝัง คุณธรรม จริยธรรม และทักษะชีวิต ให้กับนักเรียน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจ ไม่ให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติดและอบายมุข ทั้งนี้ คุณธรรมและจริยธรรมเป็นพื้นฐานสำคัญของการดำรงชีวิตที่ดี ช่วยให้นักเรียนมีสติ มีวินัย สามารถตัดสินใจเลือกสิ่งที่ถูกต้อง และนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการที่มุ่งเน้นการพัฒนาเด็กและเยาวชนให้เป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข จากการดำเนินงานในปีการศึกษา 2567 โรงเรียนได้ใช้รูปแบบการบริหารจัดการ GOOD-TP MODEL ในการขับเคลื่อนการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และการป้องกันยาเสพติด พบว่านักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยมีนักเรียนปลอดสารเสพติดและอบายมุขคิดเป็นร้อยละ 100 และได้รับการประเมินในระดับ สถานศึกษาสีขาว ระดับเพชร จากผลสำเร็จดังกล่าว โรงเรียนจึงได้นำผลการดำเนินงานมาวิเคราะห์และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดความยั่งยืนและสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา จึงได้พัฒนานวัตกรรมการบริหารจัดการ GOODDS MODEL ซึ่งประกอบด้วย G : Goal (กำหนดเป้าหมาย) O : Operation (การดำเนินงาน)
O : Observation (การสังเกตและติดตาม) D : Data Analysis (การวิเคราะห์ข้อมูล)
D : Development (การพัฒนาและปรับปรุง) S : Sustainability (การสร้างความยั่งยืน)
โดยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ได้แก่ โรงเรียน ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างเป็นระบบ ดังนั้น โรงเรียนบ้านประตูพลิกจึงได้นำ GOODDS MODEL มาใช้ในการดำเนินงานโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข ประจำปีการศึกษา 2568 เพื่อพัฒนานักเรียนให้เป็นผู้มีคุณภาพทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา และคุณธรรม สามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข
2. วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
1. เพื่อปลูกฝังให้นักเรียนมีคุณธรรม จริยธรรม และสามารถดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข
2. เพื่อพัฒนาทักษะชีวิต และสร้างภูมิคุ้มกันในการป้องกันยาเสพติดและอบายมุขให้กับนักเรียน
3. เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีแนวทางการปฏิบัติตนที่เหมาะสม เป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคม โดยไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดและอบายมุข
เป้าหมาย
ด้านปริมาณ
1. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิกระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ - มัธยมศึกษาปีที่ ๓
จำนวน ๑๒4 คน มีคุณธรรม จริยธรรม ดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข
2. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิกระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ - มัธยมศึกษาปีที่ ๓
จำนวน ๑๒4 คน มีทักษะชีวิต และมีภูมิคุ้มกันในการป้องกันยาเสพติดและอบายมุข
๓. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิกระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ - มัธยมศึกษาปีที่ ๓
จำนวน ๑๒4 คน มีแนวทางในการปฏิบัติที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคม โดยไม่ยุ่งเกี่ยวยาเสพติดและอบายมุข
ด้านคุณภาพ
1. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิก มีทักษะชีวิต และมีคุณธรรม จริยธรรม ดำเนินชีวิตในสังคม
ได้อย่างมีความสุข อยู่ในระดับดีขึ้นไป
2. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิก มีทักษะชีวิต และมีภูมิคุ้มกันในการป้องกันยาเสพติดและ
อบายมุข อยู่ในระดับดีขึ้นไป
3. นักเรียนโรงเรียนบ้านประตูพลิก มีแนวทางในการปฏิบัติที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคม
โดยไม่ยุ่งเกี่ยวยาเสพติดและอบายมุข อยู่ในระดับดีขึ้นไป
3. ขั้นตอนการดำเนินงาน
โรงเรียนบ้านบ้านประตูพลิกได้ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับสถานการณ์ยาเสพติด ทั้งในโรงเรียนและบริเวณรอบโรงเรียน และนำมาวิเคราะห์ร่วมกับคณะทำงาน ทำให้ได้แนวทางการดำเนินโครงการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดและอบายมุขให้กับนักเรียนด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดและอบายมุขให้กับนักเรียนด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL เป็นกิจกรรมที่นักเรียนแกนนำโรงเรียนบ้านประตูพลิก เป็นผู้ดำเนินการร่วมกับครูที่ปรึกษาและครูผู้รับผิดชอบโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้กระบวนการ PDCA เข้ามามี ส่วนร่วม ตั้งแต่วางแผนการทำกิจกรรม (P) การดำเนินกิจกรรมตามแผนที่วางไว้ (D) การตรวจสอบและประเมินผลการดำเนินงาน (C) และการปรับปรุงแก้ไขเพื่อนำข้อมูลไปพัฒนาการดำเนินงานในครั้งต่อไป (A) โดยมีครูคอยให้คำแนะนำเพื่อให้นักเรียนแกนนำดำเนินการไปสู้เป้าหมายของแต่ละกิจกรรมที่วางไว้ โดยมีหลักการและแนวคิดจากการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย ที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมกันสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องให้แก่นักเรียนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดและอบายมุขปลอดยาเสพติดและอบายมุข สู่คุณภาพการจัดกิจกรรมที่เน้นความสำเร็จของผู้เรียนเป็นสำคัญด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL
ขั้นตอนการดำเนินงานด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL
ความหมายของตัวอักษรแต่ละตัว มีดังนี้
G : Goal หมายถึง เป้าหมาย
O : Operation หมายถึง การลงมือปฏิบัติ
O : Observation หมายถึง การสังเกตและตรวจสอบ
D : Data Analysis หมายถึง การวิเคราะห์ข้อมูล
D : Development หมายถึง การพัฒนาปรับปรุง
S : Sustainability หมายถึง การสร้างความยั่งยืน
ขั้นตอนการดำเนินงาน ใช้หลักการปฏิบัติงาน ดังนี้
โรงเรียนบ้านประตูพลิก ได้ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับสถานการณ์ยาเสพติดทั้งในโรงเรียนและบริเวณรอบโรงเรียน และนำมาวิเคราะห์ร่วมกับคณะทำงาน ทำให้ได้แนวทางการดำเนินงานเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยการบูรณาการรูปแบบของโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยใช้โครงการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดและอบายมุขให้กับนักเรียนด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL ผู้บริหาร คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ครูผู้ปกครองและนักเรียน มีวิสัยทัศน์ คุณค่า เป้าหมายและภารกิจร่วมกัน โดยทำงานร่วมกันแบบทีม มีการเรียนรู้และพัฒนาจนเกิดการเปลี่ยนแปลงคุณภาพที่ดี สู่คุณภาพการจัดกิจกรรมที่เน้นความสำเร็จของผู้เรียนเป็นสำคัญและความสุขของการทำร่วมกันของสมาชิกในโรงเรียน
๓.๑ การวางแผน (P : Plan ) เป็นส่วนประกอบของวงจรที่มีความสำคัญ เนื่องจากการวางแผนเป็นจุดเริ่มต้นของงานและเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้การทำงานในส่วนอื่นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ตามรูปแบบของโรงเรียน GOODDS MODEL
๓.๒. ปฏิบัติตามแผน (D : DO) โรงเรียนบ้านประตูพลิกได้ดำเนินการปฏิบัติตามแผนที่วางไว้ มีขั้นตอนการดำเนินงาน ได้มีการสรุปแนวทางการดำเนินงานโครงการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดและอบายมุขให้กับนักเรียนด้วยรูปแบบ GOODDS MODEL ดังแผนภาพ
แผนภาพขั้นตอนการดำเนินโครงการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติด