บทคัดย่อ
การบริหารจัดการสถานศึกษาในยุคปัจจุบันต้องเผชิญกับความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เทคโนโลยี และความต้องการที่หลากหลายของผู้เรียนและชุมชน ส่งผลให้สถานศึกษาจำเป็นต้องพัฒนารูปแบบการบริหารที่สามารถยกระดับคุณภาพผู้เรียน บุคลากร และชุมชนได้อย่างเป็นระบบและยั่งยืน โรงเรียนบ้านไร่ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล จึงได้พัฒนา HAPPY LIFE School Ecosystem : ระบบนิเวศโรงเรียนแห่งความสุข การบริหารจัดการสถานศึกษาเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้เรียน บุคลากร และชุมชนอย่างยั่งยืน ขึ้นเป็นนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาแบบองค์รวม
วัตถุประสงค์ของการดำเนินงาน ได้แก่ 1) เพื่อพัฒนาระบบบริหารจัดการสถานศึกษาที่ส่งเสริมคุณภาพชีวิตและความสุขของผู้เรียน บุคลากร และชุมชน 2) เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนให้มีสมรรถนะและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายการจัดการศึกษา 3) เพื่อส่งเสริมการพัฒนาวิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษา และ 4) เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
การดำเนินงานใช้แนวคิด HAPPY LIFE School Ecosystem ประกอบด้วย 2 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ HAPPY ประกอบด้วย Healthy Life, Access & Opportunity, Professional Growth, Participation & Partnership และ Yield & Sustainability ซึ่งเป็นเป้าหมายการพัฒนา และ LIFE Process ประกอบด้วย Listen, Integrate, Facilitate และ Evaluate & Empower ซึ่งเป็นกระบวนการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ภายใต้วงจรคุณภาพ PDCA (PlanDoCheckAct) โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้เรียน ครู ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน
ผลการดำเนินงานพบว่า ผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้านทั้งด้านวิชาการ คุณธรรม จริยธรรม ทักษะชีวิต และสมรรถนะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ครูและบุคลากรมีความก้าวหน้าทางวิชาชีพ สามารถสร้างนวัตกรรมและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ปกครองและชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษามากขึ้น เกิดเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็ง ส่งผลให้โรงเรียนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานต้นสังกัดและภาคีเครือข่าย ตลอดจนเกิดวัฒนธรรมองค์กร โรงเรียนดี มีความสุข อย่างเป็นรูปธรรม
HAPPY LIFE School Ecosystem จึงเป็นนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาที่สามารถพัฒนาคุณภาพผู้เรียน บุคลากร และชุมชนได้อย่างเป็นระบบ เกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ สามารถประยุกต์ใช้ได้กับสถานศึกษาที่มีบริบทใกล้เคียงกัน และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ : HAPPY LIFE School Ecosystem, โรงเรียนแห่งความสุข, การบริหารสถานศึกษา, คุณภาพชีวิต, การพัฒนาที่ยั่งยืน