ชื่อเรื่อง ผลการใช้นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรม เพื่อพัฒนาทักษะการรับรู้สี
ทักษะการจำแนกสี และการเรียนรู้ผ่านการเล่นของเด็กออทิสติก
ผู้วิจัย นางสาวรัตนาภรณ์ กังสันเทียะ
หน่วยงาน ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 11 จังหวัดนครราชสีมา
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยในชั้นเรียน (Classroom Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เปรียบเทียบทักษะการรับรู้สีของเด็กออทิสติกก่อนและหลังการใช้นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรม (2) เปรียบเทียบทักษะการจำแนกสีของเด็กออทิสติกก่อนและหลังการใช้นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรม และ (3) ศึกษาการเรียนรู้ผ่านการเล่นของเด็กออทิสติกจากการใช้นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรม กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ เด็กออทิสติก จำนวน 1 คน ซึ่งกำลังศึกษาอยู่ในห้องเรียนสาขาบุคคลออทิสติก 1 ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 11 จังหวัดนครราชสีมา ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Selection)
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ (1) นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรม (2) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 10 แผน (3) แบบบันทึกผลการจัดกิจกรรมทักษะการรับรู้สี (4) แบบบันทึกผลการจัดกิจกรรมทักษะการจำแนกสี (5) แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ผ่านการเล่น และ (6) แบบบันทึกพฤติกรรมผู้เรียน เครื่องมือทุกฉบับผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องของเนื้อหา (IOC) อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ ผู้วิจัยดำเนินการจัดกิจกรรมตามแผนการ
จัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 10 ครั้ง ครั้งละประมาณ 60 นาที โดยออกแบบกิจกรรมตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Learning) การจัดกิจกรรมแบบ TEACCH การบูรณาการประสาทสัมผัส (Sensory Integration) และการให้ความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม (Scaffolding) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตามศักยภาพของผู้เรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้คะแนน ระดับพัฒนาการ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ผู้เรียนมีผลการพัฒนาสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการวิจัยทั้ง 3 ด้าน โดยทักษะการรับรู้สีเพิ่มขึ้นจากระดับ 1 เป็นระดับ 5 สามารถรับรู้ ชี้ และบอกชื่อสีพื้นฐานทั้ง 4 สี ได้แก่ สีแดง สีเหลือง สีน้ำเงิน และสีเขียว ได้อย่างถูกต้องและปฏิบัติได้ด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ ทักษะการจำแนกสีเพิ่มขึ้นจากระดับ 1 เป็นระดับ 5 สามารถเลือก จับคู่ และจำแนกสีพื้นฐานได้อย่างถูกต้องและต่อเนื่อง ขณะที่พฤติกรรมการเรียนรู้ผ่านการเล่นโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก มีคะแนนเฉลี่ย 4.60 คะแนน โดยพฤติกรรมที่มีคะแนนสูงที่สุด ได้แก่ ความสนใจในการทำกิจกรรม การมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ และการอยู่ร่วมกับสภาพแวดล้อม ส่วนพฤติกรรมที่ยังควรได้รับการส่งเสริมเพิ่มเติม ได้แก่ ความรับผิดชอบต่อการปฏิบัติกิจกรรมและการนำความรู้ไปใช้ต่อเนื่อง
ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า ผู้เรียนพัฒนาทักษะการรับรู้สีได้ก่อน และสามารถต่อยอดสู่การพัฒนาทักษะการจำแนกสีได้ตามลำดับ ขณะที่การเรียนรู้ผ่านการเล่นเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยกระตุ้นความสนใจ การมีส่วนร่วม และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดพัฒนาการอย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับศักยภาพของตนเอง ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า นวัตกรรมเกมกาชาปองแยกสีสัตว์ 4 ฐานกิจกรรมเป็นสื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับส่งเสริมทักษะการรับรู้สี ทักษะการจำแนกสี และการเรียนรู้ผ่านการเล่นของเด็กออทิสติก และอาจนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ โดยคำนึงถึงบริบทและความแตกต่างระหว่างบุคคล
คำสำคัญ: เด็กออทิสติก, เกมกาชาปองแยกสีสัตว์, ทักษะการรับรู้สี, ทักษะการจำแนกสี, การ