ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนาบุคลากรในการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน (PBL) ตามวิถีปรัชญาของ

เศรษฐกิจพอเพียง สู่ศตวรรษที่ 21 โรงเรียนเทศบาล ๒ พระยาศรีสุนทรโวหาร

(น้อย อาจารยางกูร) สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา

ผู้วิจัย นายพนมไพร คำขจร

ตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถานศึกษา วิทยฐานะผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ

สถานที่ทำงาน โรงเรียนเทศบาล ๒ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร)

สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา

ปีการศึกษา 2559

บทคัดย่อ

การจัดการศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพ เพื่อให้มนุษย์สามารถเผชิญกับความซับซ้อนและความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคมได้จึงต้องพัฒนามนุษย์ให้สามารถปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว กระทรวงมหาดไทยจึงมีนโยบายในการพัฒนาเยาวชนของชาติเข้าสู่โลกยุคศตวรรษที่ 21 โดยมุ่งส่งเสริมให้ผู้เรียน มีคุณธรรม รักความเป็นไทย มีทักษะการคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ มีทักษะด้านเทคโนโลยีสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นและสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมโลกได้อย่างสันติ การพัฒนาดังกล่าวต้องอาศัยวิธีการในการฝึก ครูจึงเป็นบุคคลที่มีส่วนสำคัญในการฝึกให้เยาวชนมีลักษณะนิสัยแห่ง การเรียนรู้ สามารถคิดวิเคราะห์อย่างมีเหตุผลมีกระบวนการทำงาน และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้มีคุณธรรมนำความรู้ รู้เท่าทันโลก ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข็มแข็ง สังคมสันติสุข เศรษฐกิจมีคุณภาพเสถียรภาพและเป็นธรรม สิ่งแวดล้อมมีคุณภาพและทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อพัฒนาบุคลากรโรงเรียนเทศบาล ๒ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา ให้มีความรู้ความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้กระบวนการวิจัยปฏิบัติการ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือการวางแผน (Planning) การปฏิบัติการ (Action) การสังเกตการณ์ (Observation) และการสะท้อนผล (Reflection) ดำเนินการ 2 วงรอบ กลยุทธ์ที่ใช้ในการพัฒนาได้แก่ การฝึกอบรม การศึกษาดูงานนอกสถานที่ และการนิเทศ กลุ่มผู้ร่วมวิจัยและผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูโรงเรียนเทศบาล ๒ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ที่สมัครใจร่วมวิจัยจำนวน 5 คน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 – มัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 522 คน วิทยากรด้านการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน จำนวน 1 คน เครื่องมือที่ใช้ในวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แบบสัมภาษณ์การศึกษาดูงาน แบบบันทึกการนิเทศการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงาน แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินการจัดการเรียนรู้นักเรียน ตรวจสอบข้อมูลใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลหลายมิติ (Triangulation Technique) วิเคราะห์และนำเสนอผลวิจัยโดยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ผลการวิจัย พบว่า การดำเนินพัฒนาในวงรอบที่ 1 โดยใช้กลยุทธ์การฝึกอบรมการศึกษาดูงานนอกสถานที่ และการนิเทศ ทำให้ผู้ร่วมวิจัยทั้ง 5 คน มีความรู้ความเข้าใจ ในการจัดการเรียนรู้และสามารถเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ได้เหมาะสม แต่ยังมีข้อวิตกกังวล ในขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ไม่มั่นใจในการทำหน้าที่ครูที่ปรึกษาโครงงานของนักเรียน ขาดทักษะในการใช้คำถามเพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ กลุ่มผู้ร่วมวิจัยจึงวางแผนการดำเนินการพัฒนาในวงรอบที่ 2 โดยใช้กลยุทธ์การนิเทศ ทำให้ผู้ร่วมวิจัยเกิดทักษะในการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน สามารถดำเนินการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้ถูกต้องตามขั้นตอน และมีความมั่นใจในการทำหน้าที่ครูที่ปรึกษาโครงงานให้กับนักเรียน นักเรียนสามารถปฏิบัติงานโครงงานได้สำเร็จ โครงงานของนักเรียนที่ได้รับการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมีผลงานอยู่ในระดับผลการปฏิบัติดี

โดยสรุป การพัฒนาบุคลากรด้านการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนเทศบาล ๒ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา โดยใช้กลยุทธ์การฝึกอบรม การศึกษาดูงานนอกสถานที่ และการนิเทศ ส่งผลให้บุคลากรมีความรู้ความเข้าใจในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สามารถเขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้ ทำให้เกิดการพัฒนาผู้เรียนให้มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรองและมีวิสัยทัศน์ มีคุณธรรมนำความรู้ ดังนั้นจึงสมควรสนับสนุนนำกลยุทธ์ดังกล่าวไปใช้เป็น แนวทางการพัฒนาบุคลากรด้านการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในหน่วยงานอื่น ๆ ต่อไป

เว็บน่าสนใจ