ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา

โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ผู้วิจัย วิราพร สายปาน

หน่วยงาน โรงเรียนปรางค์ทองวิทยา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา

ปีที่วิจัย ปีการศึกษา 2559

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์

วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 2) เพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 75/75 3) เพื่อศึกษาผลการใช้การพัฒนา

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง

การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และ 4) เพื่อศึกษาความ

พึงพอใจของนักเรียนต่อการเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา

โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

การดำเนินการวิจัยมี 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก

ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา

โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก ขั้นตอนที่ 4 การศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่เรียนด้วยชุดกิจกรรม

การเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก กลุ่มตัวอย่างที่ใช้

ในการทดลองได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/1 โรงเรียนปรางค์ทองวิทยา อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2559 จำนวน 30 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบเป็นกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ มี 5 ชนิด ประกอบด้วย

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ จำนวน 8 ชุด แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 8 แผน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน จำนวน 40 ข้อ แบบวัดทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ จำนวน 8 สถานการณ์และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียน จำนวน 20 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละ ค่า / ตามเกณฑ์มาตรฐาน 75/75 การทดสอบค่าที (t-test dependent samples) และวิเคราะห์ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก ใช้ค่าเฉลี่ยและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลจากการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่า

1.1 สภาพการจัดกิจกรรมการสอนคณิตศาสตร์ของครูชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยรวมปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า การสอนโดยยึดเนื้อหาเป็นสำคัญและพยายามสอนให้จบเนื้อหา ปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ สอนให้นักเรียนจำสูตร หลักการ และวิธีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ส่วนการสอนที่เปิดโอกาสให้นักเรียนแสวงหาทางเลือก

ในการแก้ปัญหาอย่างหลากหลายมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ปฏิบัติอยู่ในระดับน้อย

1.2 ปัญหาในการจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปัญหาที่เกิดจากนักเรียน โดยภาพรวมมีปัญหาในระดับมาก 3 อันดับ มากที่สุด คือ 1) นักเรียนมีพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ต่ำมาจากโรงเรียนเดิม 2) นักเรียนขาดความรับผิดชอบ ขาดระเบียบวินัย ไม่กล้าแสดงออก และ 3) นักเรียนขาดความรู้และทักษะที่จำเป็นตามหลักสูตรวิชาคณิตศาสตร์ ปัญหาในการจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่เป็นปัญหาของครู โดยภาพรวมมีปัญหามาก 3 อันดับ มากที่สุด คือ 1) ครูขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน 2) ครูขาดนวัตกรรมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และ 3) ครูขาดการพัฒนาเทคนิคการสอนแบบใหม่ ๆ

1.3 ความต้องการของครูในการแก้ปัญหาการจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด จากความถี่ที่ครูเลือก 3 อันดับมากที่สุด คือ 1) ต้องการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ที่ทันสมัย 2) ต้องการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในหัวข้อใหม่ ๆ อย่างหลากหลาย โดยเน้นให้สามารถนำไปใช้ได้จริง และ

3) ต้องการสื่อ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่ทันสมัยเหมาะสมและเพียงพอ

1.4 ข้อเสนอแนะของครูผู้สอนในการแก้ปัญหาจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ 3 อันดับแรก คือ 1) ควรจัดให้มีการอบรมเพื่อพัฒนาครูให้มีความรู้เรื่อง เทคนิคการสอนวิธีการและเทคนิคการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร อบรมวิธีการสอนแบบต่าง ๆ เช่น การสอนแบบศูนย์การเรียน การสอนซ่อมเสริมนักเรียนที่เรียนอ่อนและสอนเสริมนักเรียนที่เรียนเก่ง 2) ครูควรใช้นวัตกรรมการสอนทั้งสื่อและเทคนิคการสอนประกอบการสอน เพื่อให้นักเรียนสนใจ เข้าใจในหน่วยการเรียน สามารถประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันมากขึ้น และ 3) จัดให้มีการอบรมให้ความรู้ในเรื่อง การใช้และผลิตสื่อการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ วิธีเลือกใช้สื่อให้เหมาะกับวิชาการใช้สื่อที่หาง่ายในท้องถิ่น

1.5 ปัญหาในการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียน 3 อันดับแรก คือ 1) ครูสอนจริงจัง ไม่ใช้สื่อในการสอน ให้ทำแบบฝึกหัดส่งทุกครั้ง ทำให้เครียด ข้อสอบยากเกินไป 2) ไม่ชอบคณิตศาสตร์ เรียนไม่รู้เรื่อง ทำให้ไม่อยากเข้าเรียน ไม่ตั้งใจเรียน และ 3) ครูสอนเร็ว ไม่น่าสนใจ

ตามไม่ทัน เรียนไม่รู้เรื่อง และไม่อยากเรียน

1.6 ความต้องการของนักเรียนในการเรียนวิชาคณิตศาสตร์อย่างมีความสุข 3 อันดับแรก คือ 1) ควรมีวิธีการเรียนรู้ที่หลากหลายไม่น่าเบื่อ 2) ครูควรมีสื่อการสอนที่หลากหลายเพื่ออธิบายเนื้อหาวิชาให้เข้าใจ 3) ครูควรทบทวนความรู้เดิมก่อนที่จะสอนเรื่องต่อไป

1.7 การทดสอบวัดสมรรถภาพทางคณิตศาสตร์ ของนักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

พบว่า ด้านความรู้ความเข้าใจ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา คือ ด้านการนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ส่วนค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านความสามารถในการแก้ปัญหา

2. ประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา

โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีผลการประเมินประสิทธิภาพด้านกระบวนการ (E1) ได้ค่าประสิทธิภาพ 80.17 และผลการประเมินประสิทธิภาพด้านผลลัพธ์ (E2) ได้ค่าประสิทธิภาพ 81.25 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ที่กำหนดไว้คือ 75/75

3. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์ วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 พบว่าหลังเรียนมีผลสัมฤทธิ์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

4. ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา โดยใช้ปัญหาเป็นหลัก เรื่อง การประยุกต์สถานการณ์

วิชาคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ