ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงโรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1

ผู้รายงาน นางสาวขนิษฐา ยี่สารพัฒน์

ปีการศึกษา 2562

บทสรุปสำหรับผู้บริหาร

รูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นทางเลือกอีกรูปแบบหนึ่งที่มีความเหมาะสมกับสังคมไทยในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ทั้งนี้เพราะรูปแบบ ดังกล่าวโรงเรียนสามารถจัดการศึกษาให้นักเรียนได้เรียนรู้แบบบูรณาการทั้งในกลุ่มสาระการเรียนรู้ และต่างกลุ่ม ได้เรียนรู้จากสภาพจริงและสอดคล้องกับการดำเนินชีวิต การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ออกแบบรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 2) พัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 ที่เหมาะสม 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 และ 4) การประเมินรูปแบบและนำเสนอรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเป้าหมายกลุ่มเป้าหมายงานวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษาของโรงเรียนโคกกลางวิทยาและโรงเรียนท่าช้างรัฐประชาพัฒนา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1 จำนวน 8 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 14 คน (ไม่นับรวมผู้อำนวยการโรงเรียนและตัวแทนครูผู้สอน) ตัวแทนผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 22 คน นักเรียนช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 22 คน รวม 66 คน กลุ่มเป้าหมายงานวิจัยเชิงคุณภาพ คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน รวมกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ จำนวน 75 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 8 ฉบับดังนี้ 1) แบบสอบถามสภาพปัจจุบันของการดำเนินงานการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับจำนวน 58 ข้อ 2) แบบประเมินเพื่อตรวจสอบความสอดคล้อง (IOC) ของร่างรูปแบบตามองค์ประกอบที่ผู้วิจัยกำหนดกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับจำนวน 15 ข้อ 3) แบบสอบถามความคิดเห็นที่มีต่อรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับจำนวน 66 ข้อ 4) แบบสอบถามแบบสอบถามครูและผู้ปกครอง เพื่อประเมินโครงการ/กิจกรรมจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียน เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับจำนวน 12 ข้อ 5) แบบประเมินความพึงพอใจของครู นักเรียน ผู้ปกครองและกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีต่อการดำเนินงาน โครงการ/กิจกรรมจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนโคกกลางวิทยา เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับจำนวน 15 ข้อ 6) แบบประเมินรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1 จำนวน 20 ข้อ 7) แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างสำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษาโรงเรียนโคกกลางวิทยาและโรงเรียนท่าช้างรัฐประชาพัฒนา 11 ประเด็น 8) ประเด็นคำถามใน การประชุมการสนทนากลุ่ม (Focus group Discussion) ลำดับขั้นตอนการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 ระยะ คือ 1) ระยะที่ 1 ออกแบบรูปแบบการจัดการศึกษา 2) การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษา 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบ และ 4) การประเมินผลและนำเสนอรูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยปรากฏดังนี้

1. สภาพปัจจุบันการดำเนินการการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการบริหารวิชาการ ด้านการบริหารงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคคล และด้านการบริหารทั่วไป อยู่ในระดับมากที่สุด

2. ผลการออกแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 ผลออกแบบรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 จำแนกเป็น 3 ขั้นตอน คือ 1) การตรวจสอบองค์ประกอบรูปแบบที่ออกแบบจากการสังเคราะห์เอกสารโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 2) การประเมินรูปแบบโดยผู้บริหารโรงเรียนและบุคลากรที่รับผิดชอบ ในการดำเนินงาน/โครงการที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจพอเพียงโรงเรียน และ 3) การตรวจสอบและการปรับปรุง (ร่าง) รูปแบบ

3. รูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 ที่เหมาะสม จะดำเนินการได้ดีเมื่อมีองค์ประกอบ 2 ส่วน ส่วนแรก ได้แก่ องค์ประกอบของรูปแบบที่นำมาใช้ในการจัดการศึกษา ประกอบด้วย หลักการ จุดมุ่งหมายการจัด องค์การ การดำเนินการ ตัวชี้วัดความสำเร็จการนำรูปแบบ ไปใช้ และเงื่อนไขความสำเร็จและ ส่วนที่ 2 ได้แก่ องค์ประกอบด้านการจัดการศึกษา ประกอบด้วย การบริหารและจัดการ การปรับปรุงและพัฒนาพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การจัดกระบวนการเรียนการสอนตามหลักสูตรสถานศึกษา การจัดบรรยากาศและสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการจัดการเรียนรู้ การมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง ชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การนิเทศ ติดตาม ประเมินผลและรายงานผล การประชาสัมพันธ์และการสร้างเครือข่ายและคุณภาพนักเรียนตามลักษะความความมีชีวิตพอเพียง

4. ผลการประเมินรูปแบบและคู่มือรูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 ด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความสอดคล้องและความเป็นประโยชน์ มีค่าในระดับมากที่สุดทุกด้าน

5. รูปแบบที่จะนำไปสู่ประสิทธิผลในการจัดการศึกษามีลักษณะดังนี้ 1) หลักการจัดต้องยึด

ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง มียุทธศาสตร์ที่อยู่บนพื้นฐานการรู้จักตนเอง การช่วยเหลือตนเอง การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการสร้างเครือข่าย หลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ภายใต้เงื่อนไขการมีความรู้และคุณธรรม สอดคล้องกับภูมิสังคม และโรงเรียนต้องเป็นองค์กรแห่ง

การเรียนรู้ (Learning Organization) 2) จุดมุ่งหมายเพื่อให้การจัดการศึกษาเป็นไปอย่างมีมาตรฐานประสิทธิภาพและประสิทธิผล ส่งผลสู่การดำเนินชีวิตตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของผู้เรียน ผู้บริหารโรงเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน 3) การจัดองค์การยึดหลักการมีส่วนร่วม และเน้นการทำงานเป็นทีม 4) การดำเนินการมีดังนี้ การบริหาร และจัดการศึกษา การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การจัดการเรียนการสอน การจัดบรรยากาศและสภาพแวดล้อม การนิเทศ ติดตาม ประเมินผลและรายงานผลและการประชาสัมพันธ์และการสร้างเครือข่าย 5) ตัวชี้วัดความสำเร็จ ได้แก่โครงสร้างการบริหาร แผนปฏิบัติการ หลักสูตรสถานศึกษา แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวนกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน จำนวนแหล่งเรียนรู้ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน และรายงานการประเมินตนเอง

6) การนำรูปแบบไปใช้โรงเรียนมียุทธศาสตร์ ขั้นตอน วิธีการอย่างเป็นระบบ ดำเนินการตามขั้นตอน คือ ขั้นเตรียมการ ขั้นดำเนินการ ขั้นติดตาม แนะนำ และขั้นประเมินผลรายงานผลและขยายผล 7) เงื่อนไขความสำเร็จ ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียน ครู และ นักเรียนต้องมีความรู้ตระหนักและเห็นความสำคัญของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคุณธรรม จริยธรรมประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ผู้บริหารโรงเรียนต้องมีความรู้ ความสามารถในการบริหารและจัดการศึกษา โดยมุ่งประโยชน์สูงสุดที่นักเรียน และให้ความสำคัญกับชุมชน

โดยสรุป การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนโคกกลางวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์เขต 1 มีความเหมาะสมสำหรับนำไปใช้จัดการศึกษาในโรงเรียนเพราะมีองค์ประกอบและการดำเนินการที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนโคกกลางวิทยา ผลให้นักเรียนมีคุณลักษณะความมีชีวิตพอเพียงอย่างยั่งยืน คือ มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล และมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ภายใต้เงื่อนไขการมีความรู้ คู่คุณธรรม

เว็บน่าสนใจ