ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิด

ขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2

ผู้วิจัย อนุสรณ์ เม่งบุตร

ปีที่พิมพ์ 2567

บทคัดย่อ

การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 2) เพื่อพัฒนาและหาประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 ตามเกณฑ์ 80/80 3) เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบ การจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และ จิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 4) เพื่อศึกษาผลการขยายผลรูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของ เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2

กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย เป็นเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ ๑ อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 25 คน โดยเลือก แบบเจาะจง (purposive sampling)

กลุ่มขยายผลที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ เป็นเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ ๑ อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 28 คน โดยเลือกแบบเจาะจง (purposive sampling) เครืองมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย รูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model คู่มือการใช้รูปแบบ แผนการจัดประสบการณ์ แบบวัดทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และแบบประเมิน วิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าทีแบบไม่อิสระ (t - test for dependent samples) และ การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า

1. ผลการสังเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 พบว่า ทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ของเด็ก มีการพัฒนาที่ไม่เต็มศักยภาพ ในด้านทักษะการสังเกต เด็กส่วนใหญ่ยังสังเกตได้เพียงลักษณะภายนอกที่เห็นได้ชัดเจน เด็กขาดความละเอียดในการสังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นการสังเกตโดยใช้ประสาทสัมผัสอื่นนอกจากการมองยังมีน้อย และเด็กมีช่วงความสนใจสั้น ทำให้การสังเกตขาดความต่อเนื่อง ทักษะการจำแนกประเภท เด็กส่วนใหญ่จำแนกสิ่งของได้ตามเกณฑ์ที่ครูกำหนดให้เท่านั้น ไม่สามารถกำหนดเกณฑ์การจำแนกด้วยตนเอง เด็กจำแนกสิ่งของโดยใช้เกณฑ์เดียวไม่สามารถใช้หลายเกณฑ์ในการจำแนก การจำแนกตามคุณสมบัติที่ไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตา และเด็กยังขาดความเข้าใจในการจัดกลุ่มย่อยภายในกลุ่มใหญ่ ทักษะการสื่อความหมายของเด็กยังมีข้อจำกัดหลายประการ เด็กมีข้อจำกัดด้านภาษาในการอธิบายสิ่งที่สังเกต การรายงานผลการทดลอง การวาดภาพขาดรายละเอียด เด็กขาดความมั่นใจในการนำเสนอความคิดเห็นหรือสิ่งที่ค้นพบ และมีแนวโน้มเน้นการตอบคำถามมากกว่าการริเริ่มสื่อสารด้วยตนเอง และทักษะการลงความเห็น เด็กไม่สามารถเชื่อมโยงสิ่งที่สังเกตเห็นกับความรู้เดิม การลงความเห็นของเด็กเป็นไปตามจินตนาการมากกว่าข้อมูลจริง ไม่สามารถแยกแยะระหว่างข้อมูลจากการสังเกตกับการลงความเห็น และยังไม่มีการให้เหตุผลประกอบการลงความเห็น

2. รูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ รูปแบบการจัดประสบการณ์ ALTS Model ตั้งอยู่บนพื้นฐานแนวคิดการจัดประสบการณ์แบบสืบเสาะหาความรู้ ซึ่งเป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง โดยส่งเสริมให้ผู้เรียนตั้งคำถาม สำรวจตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูล สร้างคำอธิบายจากหลักฐาน และสื่อสารผลลัพธ์ที่ได้ กระบวนการดังกล่าวช่วยพัฒนาทั้งความรู้ทางวิทยาศาสตร์และทักษะกระบวนการคิดของผู้เรียนโดยมีครูเป็นผู้อำนวยความสะดวกและกระตุ้นการเรียนรู้มากกว่าการเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้เพียงฝ่ายเดียว 2) วัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 3) กระบวนการจัดการเรียนการสอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 ขั้นตั้งคำถาม (ASK) เด็กและครูร่วมกันตั้งคำถามทางวิทยาศาสตร์อย่างง่าย ๆ ขั้นที่ 2 ขั้นสำรวจค้นหา (LOOK) เด็กสำรวจ สังเกต ทดลอง และบันทึกข้อมูลด้วยวิธีที่เหมาะสมกับวัย ขั้นที่ 3 ขั้นคิดวิเคราะห์ (THINK) เด็กใช้ข้อมูลจากการสำรวจมาตอบคำถามและอธิบายอย่างมีเหตุผล และขั้นที่ 4 ขั้นแบ่งปันและนำเสนอ (SHARE) เด็กนำเสนอผลการสำรวจให้ผู้อื่นด้วยวิธีที่เหมาะสมกับวัย 4) การวัดและประเมินผล ได้แก่ 1) ทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ ประกอบด้วย ทักษะการสังเกต ทักษะการจำแนกประเภท ทักษะการสื่อความหมาย และทักษะการลงความเห็น 2) จิตวิทยาศาสตร์ ประกอบด้วย 1) ด้านความสนใจใฝ่รู้ 2) ด้านความซื่อสัตย์ 3) ด้านความรับผิดชอบ โดยพบว่ารูปแบบการจัดประสบการณ์ มีประสิทธิภาพเท่ากับ 85.99/84.44

3. ประสิทธิผลของรูปแบบ พบว่า 2.1) หลังเรียนตามรูปแบบเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2.2) เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีจิตวิทยาศาสตร์ อยู่ในระดับดี

4. ผลการขยายผลรูปแบบ พบว่า หลังเรียนตามรูปแบบหลังเรียนตามรูปแบบเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีทักษะการคิดขั้นพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีจิตวิทยาศาสตร์ อยู่ในระดับดี

เว็บน่าสนใจ