ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริม
ความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ
กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
ผู้วิจัย นายศิริชัย คำฟู ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรียนเทศบาล ๓ วัดสหมิตรมงคล ตั้งตรงจิตร ๖ ตำบลหนองแค
อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี สังกัดกองการศึกษาเทศบาลตำบลหนองแค
ปีการศึกษา 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 2) เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 3) เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่เรียนด้วยรูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 4) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่เรียนด้วยรูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5) เพื่อประเมินความพึงพอใจของครูและนักเรียนหลังการใช้รูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนเทศบาล ๓ วัดสหมิตรมงคล ตั้งตรงจิตร ๖ ตำบลหนองแค อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี สังกัดกองการศึกษาเทศบาลตำบลหนองแค ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 29 คน และครูผู้สอนสุขศึกษาระดับประถมศึกษาในจังหวัดสระบุรี จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ใน การวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้สุขศึกษาเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิต 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน จำนวน 40 ข้อ 3) แบบทดสอบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ จำนวน 20 ข้อ และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจของครูและนักเรียน จำนวน 15 ข้อ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ ในกลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น มีชื่อเรียกว่า STEPSS Model มีองค์ประกอบคือ หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการจัดการเรียนรู้ สาระความรู้ ทักษะกระบวนการ ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 ลับสมองประลองความรู้เข้าสู่บทเรียนด้วยความรู้เดิม (S : Sharpen your brain) ขั้นที่ 2 ร่วมปฏิบัติงานเป็นทีมระบุปัญหา วิเคราะห์ปัญหา ค้นหาคําตอบ (T: Teamwork) ขั้นที่ 3 รวบรวมข้อมูลและเสนอวิธีการวิเคราะห์การแก้ปัญหา (E: Example of the problem.)ขั้นที่ 4 แลกเปลี่ยน เรียนรู้ และสรุปวิเคราะห์การแก้ปัญหา (P: Problem solving.) ขั้นที่ 5 ประเมินสรุปผลการเรียนรู้ (S: Summarize) ขั้นที่ 6 การตอบแทนสังคม (S: Social Responsibility)สิ่งที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ระบบสังคม สิ่งสนับสนุน และหลักการตอบสนอง
2. รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ เท่ากับ 85.25/88.14 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด
3. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการสอนตามรูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4. ทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการสอนตามรูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ มีจำนวนนักเรียนผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 80 ขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 100 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้
5. ครูและนักเรียนมีความพึงพอใจหลังการใช้รูปแบบการเรียนรู้รายวิชาสุขศึกษา STEPSS Model เพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตโดยใช้สื่อประสม ชุด ชีวิตปลอดภัยใส่ใจสุขภาพ
กลุ่มสาระเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 อยู่ในระดับมาก
นอกจากนี้ยังพบว่า นักเรียนสามารถสร้างชิ้นงานโดยใช้ทักษะการสร้างเสริมความปลอดภัยในชีวิตบนพื้นฐานความรู้ ความเข้าใจด้วยตนเอง ส่งผลให้ชิ้นงานมีคุณภาพ นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและร่วมสร้างสรรค์สังคมได้
คำสำคัญ: การพัฒนารูปแบบ, ทักษะการสร้างเสริมความปลอดภัย