ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL

และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A)

เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น

เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์

ผู้วิจัย นายสุพจน์ ขุนชาญชาติ

สถานศึกษา โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ

สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ

ปีที่ทำการวิจัย ปีการศึกษา 2567 - 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) และการเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ 2) เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ 3) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ และ 4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครู นักเรียน และผู้ปกครอง โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ ปีการศึกษา 2567 - 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองได้แก่ รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ และคู่มือ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบศึกษาข้อมูลพื้นฐาน แบบประเมินความสามารถในการจัดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ของครู แบบประเมินคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) และแบบประเมินคุณภาพสถานศึกษาในการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย ( ) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( ) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยปรากฏดังนี้

1. จังหวัดศรีสะเกษกำลังขับเคลื่อนแนวคิด “ศรีสะเกษ CITY” ซึ่งมุ่งพัฒนาคน พื้นที่

และชุมชนให้เป็นจังหวัดแห่งโอกาสที่น่าอยู่ น่าเรียนรู้ และมีอัตลักษณ์ โดยใช้สถานศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาเยาวชนให้มีสมรรถนะสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และสังคมยุคใหม่ โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ เป็นหนึ่ง

ในสถานศึกษาที่ต้องเผชิญความท้าทายด้านคุณภาพผู้เรียน ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะชีวิต การใช้เทคโนโลยี และความไม่เชื่อมโยงระหว่างการเรียนรู้กับบริบทชุมชน โรงเรียนจึงเข้าร่วมโครงการโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาเชิงระบบผ่านวิสัยทัศน์

ศรีสะเกษ CITY ในอีก 10 ปี ข้างหน้า โดยกำหนดอัตลักษณ์ผู้เรียน “เด็กฮู้จักควม” ประกอบด้วย

6 คุณลักษณะสำคัญ ได้แก่ 1) ความเป็นพลเมืองดี (Active Citizen) 2) ทักษะการคิดขั้นสูง (HOTS)

3) ทักษะการสื่อสาร (Communication) 4) ความฉลาดรู้ด้านดิจิทัลและ AI (Digital Literacy)

5) ความเป็นนวัตกรและผู้ประกอบการที่ดี (Innovative Entrepreneur) และ 6) สุขภาวะที่ดีทั้งกายและใจ (Well-being) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และเห็นคุณค่าในตนเอง

อย่างแท้จริง โดยโรงเรียนกำหนดแนวทางการพัฒนาผ่าน การบริหารจัดการโรงเรียนแบบเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ อาศัย 3 กลไกสำคัญ ได้แก่ จิตศึกษา เพื่อพัฒนาฐานคิด–ฐานใจของผู้เรียน PBL (Project-based Learning) เพื่อสร้างประสบการณ์เรียนรู้จากการลงมือทำ และ PLC (Professional Learning Community) เพื่อเสริมสร้างการพัฒนาครูอย่างต่อเนื่อง นำไปสู่การยกระดับคุณภาพผู้เรียนตามกรอบคุณลักษณะทั้ง 6 ด้านอย่างยั่งยืน

2. รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์

มีองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ ดังนี้ 1) ที่มาและหลักการ 2) จุดมุ่งหมาย 3) กระบวนการ

4) การประเมินผล 5) เงื่อนไขความสำเร็จ ส่วนกระบวนการ ประกอบด้วย คือ 3.1) สร้างฐานคิด-ฐานใจ (Mind-Heart Foundation) 3.2) วิเคราะห์ระบบ-ออกแบบการเรียนรู้ (System Analysis & Learning Design) 3.3) จัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (PBL Integration) 3.4) พัฒนาและประเมินการจัดการเรียนรู้ (PLC & Learning Evaluation) และ 3.5) ยกระดับและขยายผลสู่สังคม (Enhancement & Social Expansion) มีผลการประเมินคุณภาพในภาพรวมอยู่ในระดับ

มากที่สุด

3. ผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL

และ PLC) ตามโครงการขับเคลื่อนโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A) เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ พบว่า

3.1 ความสามารถในการจัดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ของครู ทั้ง 5 ด้านประกอบด้วย 1) สร้างฐานคิด-ฐานใจ (Mind-Heart Foundation) 2) วิเคราะห์ระบบ-ออกแบบการเรียนรู้ (System Analysis & Learning Design) 3) จัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (PBL Integration) 4) พัฒนาและประเมินการจัดการเรียนรู้ (PLC & Learning Evaluation) และ 5) ยกระดับและขยายผลสู่สังคม (Enhancement & Social Expansion)มีผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด

3.2 คุณลักษณะนักเรียนภายใต้แนวคิด "เด็กฮู้จักควม" (คิดเป็น ทำเป็น เห็นคุณค่าในตัวเอง) ทั้ง 6 ด้าน ประกอบด้วย ความเป็นพลเมืองดี (Active Citizen) 2) ทักษะการคิดขั้นสูง (HOTS) 3) ทักษะการสื่อสาร (Communication) 4) ความฉลาดรู้ด้านดิจิทัลและ AI (Digital Literacy) 5) ความเป็นนวัตกรและผู้ประกอบการที่ดี (Innovative Entrepreneur) และ 6) สุขภาวะที่ดีทั้งกายและใจ (Well-being) มีผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด

4. คุณภาพสถานศึกษาในการบริหารจัดการโรงเรียนเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (จิตศึกษา PBL และ PLC) ทั้ง 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านภาวะผู้นำและการบริหารจัดการ (Leadership & Management) 2) ด้านวิชาการและการพัฒนาครู (Academic & Teacher Development) 3) ด้านการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน (Instructional Quality) และ 4) ด้านความร่วมมือผู้ปกครองและชุมชน (Parent & Community Engagement) มีผลการประเมินในภาพรวม อยู่ในระดับ มากที่สุด

เว็บน่าสนใจ