ชื่อเรื่อง การจัดการเรียนการสอนวิทยาการคำนวณในรูปแบบผสมผสานร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการแก้ปัญหาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ผู้วิจัย อธิคม ศรีใส
สาขา เทคโนโลยีสารสนเทศ กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
สถานศึกษา โรงเรียนสตรีชัยภูมิ ปีการศึกษา 2568
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาการคำนวณก่อนเรียนและหลังเรียน 2) ประเมินทักษะการแก้ปัญหาตามแนวคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) และ 3) ศึกษาความพึงพอใจและข้อเสนอแนะของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบผสมผสาน (Blended Learning) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุก (Active Learning) โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นเครื่องมือสนับสนุน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนสตรีชัยภูมิ ประจำปีการศึกษา 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (ก่อนเรียนและหลังเรียน) แบบประเมินทักษะการแก้ปัญหาตามสภาพจริง (Authentic Assessment Rubric) ระหว่างการปฏิบัติกิจกรรม Unplugged Gamification และแบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระต่อกัน (Dependent Samples t-test) ค่าขนาดอิทธิพล (Cohens d) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาการคำนวณของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีคะแนนความก้าวหน้าร้อยละเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 12.82 และเมื่อพิจารณาค่าขนาดอิทธิพล (Cohen’s d = 0.86) พบว่านวัตกรรมการจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพส่งผลต่อผู้เรียนในระดับมาก
2. ทักษะการแก้ปัญหาตามแนวคิดเชิงคำนวณของนักเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย 3.33, S.D. = 0.70) เมื่อพิจารณารายองค์ประกอบพบว่า ด้านการแยกแยะและย่อยปัญหา (Decomposition) มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการออกแบบขั้นตอนวิธี (Algorithmic Thinking) ในขณะที่ด้านการคิดเชิงนามธรรม (Abstraction) มีคะแนนเฉลี่ยต่ำที่สุด ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าผู้เรียนสามารถทำงานร่วมกันเป็นทีมและวางแผนกลยุทธ์ได้ดี แต่อาจยังต้องการการสนับสนุนเพิ่มเติมในการคัดกรองข้อมูลที่ซับซ้อน
3. ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนการสอนภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.20) โดยผู้เรียนพึงพอใจสูงสุดในด้านความทันสมัยของเนื้อหาและการเข้าถึงบทเรียนออนไลน์ได้ทุกที่ทุกเวลา
คำสำคัญ : วิทยาการคำนวณ, รูปแบบผสมผสาน, การจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุก, ปัญญาประดิษฐ์, ทักษะการแก้ปัญหา, แนวคิดเชิงคำนวณ