ชื่อผลงาน การพัฒนาคุณภาพการบริหารงาน 4 ด้าน ด้วย SPB2 SMART AREA Model ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2
ประเภทผลงาน : นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา
กระบวนการ/ขั้นตอนการดำเนินงาน
1. การออกแบบ สร้างและพัฒนานวัตกรรมการนิเทศ
นวัตกรรมการบริหารงาน ด้วยกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 มีรายละเอียดดังนี้
มีวิธีการดำเนินการโดยใช้การนิเทศแบบบูรณาการ นิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ
นิเทศการจัดการศึกษา ของสถานศึกษาตามประเด็นการนิเทศทั้งหมด 4 มิติ ประกอบด้วย 1. ด้านบริหารงานวิชาการ 2. ด้านการบริหารงานงบประมาณ 3. ด้านการบริหารงานบุคคล 4. ด้านการบริหารงานทั่วไป และบูรณาการนโยบายของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 9 นโยบาย ก้าวไปด้วยกัน โดยใช้กระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ นั้นมีรูปแบบการนิเทศที่เป็นไปตามวงจร PDCA ดังนี้
1.1 ขั้นเตรียมวางแผน (Plan) ประกอบด้วย
กระบวนการนิเทศขั้น S : (SWOT) คือ การวิเคราะห์สภาวะแวดล้อม
กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
สุพรรณบุรี เขต 2 มีการวิเคราะห์ฐานทางกลยุทธ์ การสำรวจจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรคของสถานศึกษาในสังกัด เพื่อให้รู้เป้าหมายที่แท้จริงก่อนเริ่มนิเทศ
กระบวนการนิเทศขั้น P : (Planning) คือ การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์
กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
สุพรรณบุรี เขต 2 มีการนำผล SWOT มาจัดทำแผนการนิเทศที่ตอบโจทย์ความต้องการของแต่ละโรงเรียน มีรายละเอียดดังต่อไปนี้
1) จัดการประชุมวางแผนการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) โดยกำหนดการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา ของสถานศึกษาทุกแห่งในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2
2) จัดทำประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา
(ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.)
3) จัดทำเครื่องมือนิเทศที่ครอบคลุมประเด็นติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัด
การศึกษา ของสถานศึกษาในสังกัด ประกอบด้วย 1. ด้านบริหารงานวิชาการ 2. ด้านการบริหารงานงบประมาณ 3. ด้านการบริหารงานบุคคล 4. ด้านการบริหารงานทั่วไป และงานนโยบาย 9 นโยบาย ก้าวไปด้วยกัน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 นําเสนอที่ประชุมของคณะกรรมการนิเทศ
4) ดำเนินการประชุมเพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์การนิเทศ แนวทางการนิเทศให้กับผู้บริหาร
สถานศึกษาทราบและเตรียมความพร้อม
5) กำหนดปฏิบัติการนิเทศ ระหว่างวันที่ 7 12 มีนาคม พ.ศ.2568 ณ สถานศึกษาทุกแห่งในสังกัด
1.2 ขั้นดำเนินการ (Do) ประกอบด้วย
กระบวนการนิเทศขั้น B : Boost คือ การกระตุ้นส่งเสริมประสิทธิภาพของผู้บริหารและครูผู้สอน
1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 มีการดำเนินการนิเทศ ติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 การเติมพลัง สร้างขวัญกำลังใจ และสนับสนุนทรัพยากร/องค์ความรู้ ให้ครูและผู้บริหารเกิดความพร้อมในการเปลี่ยนแปลง
กระบวนการนิเทศขั้น B : Bridge คือ การเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างนโยบายสู่การปฏิบัติ
2. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.)
และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการทำหน้าที่ในการสร้างความเข้าใจระหว่างการนำนโยบายสู่การปฏิบัติ และการเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียน พี่เลี้ยง และชุมชนโดยลงพื้นที่ปฏิบัติการนิเทศตามปฏิทิน ในวันที่ 7- 12 มีนาคม พ.ศ. 2568 ของสถานศึกษาทุกแห่งในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 จำนวน 131 โรงเรียน
กระบวนการนิเทศขั้น S : Strategic Synergy คือ นโยบาย สู่ การปฏิบัติ
3. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.)
และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) นำนโยบายหลัก 9 นโยบาย ก้าวไปด้วยกัน มาวางเป็นโครงร่าง และเชื่อมโยงเข้ากับงานบริหารทั้ง 4 มิติ ประกอบด้วย 1. ด้านบริหารงานวิชาการ 2. ด้านการบริหารงานงบประมาณ 3. ด้านการบริหารงานบุคคล 4. ด้านการบริหารงานทั่วไป และงานนโยบาย 9 นโยบาย ก้าวไปด้วยกัน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 เพื่อให้การนิเทศหนึ่งครั้งสามารถตอบโจทย์การพัฒนาได้ทุกมิติ ไม่ซ้ำซ้อน และสอดคล้องกับเป้าหมายของสำนักงานเขตพื้นที่
กระบวนการนิเทศขั้น M : Modernized Digital Tools คือ พัฒนาเครื่องมือดิจิทัล
4. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.)
และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีและ AI มาจัดเก็บข้อมูล โดยใช้ Digital Dashboard เพื่อความแม่นยำและรวดเร็ว โดยทำเป็นเครื่องมือประเมินออนไลน์ รวมถึงการนำ AI มาช่วยวิเคราะห์จุดเด่น/จุดควรพัฒนา (Content Analysis) เพื่อให้ได้ข้อสนเทศที่เป็นปัจจุบันและใช้ประมวลผลข้อมูลเชิงนโยบายได้ทันที
กระบวนการนิเทศขั้น A : Active Collaboration คือ ลงพื้นที่นิเทศเชิงรุก
5. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.)
และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการนิเทศแบบมีส่วนร่วมเชิงรุก การเปลี่ยนจาก "ผู้ตรวจ" เป็น "โค้ช" (From Inspector to Coach) เน้นกระบวนการ Coaching และ PLC ระหว่างคณะกรรมการ ก.ต.ป.น. กับสถานศึกษา โดยให้ความสำคัญกับการรับฟังปัญหาที่สถานศึกษาพบในการดำเนินงาน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับผู้ปกครองและชุมชน เพื่อสร้างความเป็นเจ้าของในการพัฒนาการศึกษาร่วมกัน
1.3 การติดตามตรวจสอบ (Check) ประกอบด้วย
กระบวนการนิเทศขั้น R : Result- Orientation คือ การวัดผลความสำเร็จตามเป้าหมาย
1. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุม วิเคราะห์ สะท้อนผล ถอดบทเรียน อุปสรรค ปัญหา ข้อเสนอแนะ เน้นผลลัพธ์และการสะท้อนคิด การพัฒนาด้วยวงจร PDCA ที่เข้มข้น ไม่เพียงแค่ติดตามว่า "ทำหรือไม่" แต่เน้นที่ "ผลสัมฤทธิ์" ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนเป็นหลัก มีการสะท้อนผล (Reflection) เพื่อให้โรงเรียนนำผลนิเทศไปปรับปรุงแผนปฏิบัติการในครั้งสถัดไป
2. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการนิเทศ ติดตามความพร้อมและร่วมกันกำหนดรูปแบบการสรุปผลและจัดทำรายงานผลการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา
1.4 การพัฒนา ปรับปรุง (Act) ประกอบด้วย
กระบวนการนิเทศขั้น T : Transferable Excellence คือ การส่งต่อความสำเร็จสู่ความยั่งยืน
1. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุมแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการสร้างและส่งต่อความเลิศ การเปลี่ยน "วิธีปฏิบัติ" ให้เป็น "นวัตกรรมต้นแบบ" คัดกรองโรงเรียนที่มีผลงานเป็นเลิศ (Best Practice) ในแต่ละ "ก้าว" ของนโยบาย แล้วนำมาสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้เพื่อ "ส่งต่อ" หรือขยายผลไปยังโรงเรียนอื่น รวมถึงการเป็นแหล่งศึกษาดูงานให้กับเขตพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศ
กระบวนการนิเทศขั้น A : Assessment คือ การประเมินผลการดำเนินงานโดยใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์
2. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุมแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการการประเมินผลการดำเนินงานโดยใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์และนําข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนร่วมทุกฝ่าย เพื่อพัฒนาปรับปรุงแนวทางการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา การสะท้อนผลการดำเนินงานเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) ในครั้งต่อไป
กระบวนการนิเทศขั้น R : Reflection คือ การสะท้อนผลการดำเนินงานเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC)
3. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุมแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีดำเนินการประชุม วิเคราะห์ สะท้อนผล ถอดบทเรียน อุปสรรค ปัญหา ข้อเสนอแนะ เน้นผลลัพธ์และการสะท้อนคิด การพัฒนาด้วยวงจร PDCA ที่เข้มข้น เพื่อการสะท้อนผลการดำเนินงานเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) และปรับปรุงกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ ให้ครอบคลุมตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
กระบวนการนิเทศขั้น E : Empowerment คือ การเสริมสร้างพลังอำนาจและสมรรถนะให้แก่ผู้บริหารและครู
4. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีการเสริมสร้างสมรรถนะให้แก่ผู้บริหารและครูในรูปแบบต่าง ๆ เช่น Best Practice (วิถีปฏิบัติที่เป็นเลิศ) ในแต่ละ "ก้าว" ของนโยบาย โดยมุ่งเน้นไปที่ผู้บริหาร ครูผู้สอน ในการแสวงหาและสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆ ในการจัดการเรียนการสอน รวมถึงการส่งเสริมให้สถานศึกษาค้นพบ "วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ" ของตนเอง เพื่อสร้างความโดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ให้กับเขตพื้นที่
กระบวนการนิเทศขั้น A : Awards คือ การมอบรางวัลหรือการสร้างแรงจูงใจเพื่อเชิดชูความสำเร็จ
5. คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ดำเนินการประชุมแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) มีการมอบรางวัลและการสร้างแรงจูงใจเพื่อเชิดชูความสำเร็จให้กับสถานศึกษา ผู้บริหาร ครูผู้สอน รวมไปถึงนักเรียน ที่ได้สร้างและส่งต่อความเป็นเลิศ การเปลี่ยน "วิธีปฏิบัติ" ให้เป็น "นวัตกรรมต้นแบบ" คัดเลือกโรงเรียนที่มีผลงานเป็นเลิศ (Best Practice) ในแต่ละ "ก้าว" ของนโยบาย แล้วนำมาสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้เพื่อ "ส่งต่อ" หรือขยายผลไปยังโรงเรียนอื่น รวมถึงการเป็นแหล่งศึกษาดูงานให้กับเขตพื้นที่อื่น ๆ
2. การนำนวัตกรรมการนิเทศไปใช้ในการบริหารจัดการและพัฒนาคุณภาพการศึกษาของหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตามบทบาทหน้าที่
การนำนวัตกรรมกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 ทำการทดลองใช้นวัตกรรมกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ กับกลุ่มตัวอย่างโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 ในปีการศึกษา 2567 จำนวน 97 โรงเรียน โดยทำหนังสือขออนุญาตในการดำเนินการทดลองใช้กระบวนการนิเทศฯ เสนอต่อผู้บริหารที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง 97 แห่ง นำคู่มือนวัตกรรมการนิเทศไปทดลองใช้ตามขั้นตอนการใช้คู่มือดังต่อไปนี้
1. ก่อนใช้คู่มือ คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ผู้ที่ทำหน้าที่นิเทศควรศึกษา รายละเอียดและทำความเข้าใจเกี่ยวกับองค์ประกอบในนวัตกรรมกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ และแนวทางการดำเนิน กิจกรรมร่วมกันให้ชัดเจน เพื่อให้ดำเนินกิจกรรมไปในทิศทางเดียวกันจึงจะทำให้การใช้คู่มือฉบับนี้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลยิ่งขึ้น
2. ระหว่างลงพื้นที่นิเทศสถานศึกษาตามนวัตกรรมกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ นี้ คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ผู้ทำหน้าที่นิเทศสถานศึกษาสามารถบูรณาการการดำเนินงานในกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้เข้ากับ บริบทของโรงเรียนได้ตามความเหมาะสม
3. การประเมินผลการใช้นวัตกรรมกระบวนการ SPB2 SMART AREA เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 4 มิติ ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 ควรเกิดจากความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย เช่น ผู้บริหาร ครู หรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียน เพื่อให้การยกระดับคุณภาพการศึกษาครอบคลุมทั้ง 4 มิติ ประกอบด้วย1. ด้านบริหารงานวิชาการ 2. ด้านการบริหารงานงบประมาณ 3. ด้านการบริหารงานบุคคล 4. ด้านการบริหารงานทั่วไป และงานนโยบาย 9 นโยบาย ก้าวไปด้วยกัน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2
ผลการดำเนินงาน
การเป็นแบบอย่างของผลงานในการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 ผลการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการจัดการศึกษา โดยคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการจัดการศึกษา (ก.ต.ป.น.) และคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการจัดการศึกษา (อ.ก.ต.ป.น.) ของสถานศึกษาทุกแห่งในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 ระหว่างวันที่ 7 12 มีนาคม พ.ศ. 2568 พบว่า มีสถานศึกษา ได้ระดับคุณภาพ ยอดเยี่ยม จำนวน 128 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 97.71 และ มีสถานศึกษา ได้ระดับคุณภาพ ดีเลิศ จำนวน 3 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 2.29