การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) โดยมีวัตถุประสงค์เฉพาะ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู(อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) 2) เพื่อสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) 3) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) 4) เพื่อการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสานวิธี ผู้วิจัยแบ่งขั้นตอนการดำเนินการออกเป็น 4 ขั้นตอน ตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบการบริหารจัดการสถานศึกษา องค์ประกอบการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของนักเรียน การศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวม และศึกษาแนวทางการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของนักเรียน จากการศึกษาดูงานโรงเรียนที่มีความเป็นเลิศ (Best Practice) ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือ ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือ ขั้นตอนที่ 4 ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูผู้สอน ผู้ปกครองของนักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และนักเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย แบบสัมภาษณ์การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและความต้องการ การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน แบบสัมภาษณ์การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนจากโรงเรียนที่มีความเป็นเลิศ (Best Practice) แบบสอบถามเพื่อตรวจสอบรูปแบบ แบบสอบถามตรวจสอบคู่มือการใช้รูปแบบ แบบทดสอบวัดความรู้ ความเข้าใจ แบบสอบถามการปฏิบัติตามรูปแบบ แบบสอบถามผลการจัดกิจกรรมการส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน แบบสอบถามความพึงพอใจต่อ การใช้รูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) แบ่งออกเป็น 3 ตอนดังนี้
1.1 ผลการศึกษาองค์ประกอบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน โดยการศึกษาเอกสารพบว่า กระบวนการบริหารจัดการ ประกอบด้วย 1) การวางแผน (Planning) 2) การจัดองค์การ (Organizing) 3) การปฏิบัติตามแผน (Do) 4) การตรวจสอบ (Check) และ 5) การควบคุม (Controlling) องค์ประกอบระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนประกอบด้วย 1) การรู้จักผู้เรียนเป็นรายบุคคล 2) การคัดกรองนักเรียน 3) การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน 4) การป้องกันและแก้ไขปัญหา และ 5) การส่งต่อ และคุณภาพชีวิตนักเรียน ประกอบด้วย 1) ด้านร่างกาย 2) ด้านอารมณ์และจิตใจ 3) ด้านสัมพันธภาพทางสังคม 4) ด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน และ 5) ด้านวิชาการ
1.2 ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า สภาพปัจจุบัน การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ความต้องการการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด สภาพปัจจุบัน การส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และความต้องการการส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
1.3 ผลการศึกษาดูงานโรงเรียนที่มีความเป็นเลิศ (Best Practice) ด้านการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวม เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน พบว่า แนวการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) เป็นการกำหนดภารกิจ กระบวนการ วิธีการ กิจกรรม และอื่น ๆ ที่ต้องดำเนินการเพื่อ การบรรลุวัตถุประสงค์ของรูปแบบการบริหารงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ประกอบด้วย 1) กระบวนการบริหารจัดการ และ 2) ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน การกำหนดแนวทาง และเครื่องมือในการประเมินผลคุณภาพผู้เรียนที่ได้จากการใช้รูปแบบการบริหารงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ได้แก่ 1) การบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 2) ความรู้ และความเข้าใจระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 3) ผลการจัดกิจกรรมการส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน และ4) ความพึงพอใจของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง
2. ผลสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) แบ่งออกเป็น 2 ตอนดังนี้
2.1 ผลการสร้างรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง)ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) เนื้อหาของรูปแบบ 4) กระบวนการของรูปแบบ และ 5) การวัดและประเมินผล
2.2 ผลการตรวจสอบรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน เมื่อพิจารณารายข้อลำดับสูงสุด ได้แก่ ความมีประโยชน์ (รองลงมาได้แก่ ความถูกต้อง, ความเหมาะสม และความเป็นไปได้ และผลการตรวจสอบคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน เมื่อพิจารณารายข้อลำดับสูงสุด ได้แก่ ความถูกต้อง รองลงมาได้แก่ ความเหมาะสม
3. ผลการใช้รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง)
3.1 ผลการสอบถามเกี่ยวกับการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า ระดับการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
3.2 ผลการทดสอบวัดความรู้ และความเข้าใจระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน หลังการใช้รูปแบบ คะแนน ร้อยละ 90.00 สูงกว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียน ก่อนการใช้รูปแบบ ร้อยละ 45.25
3.3 ผลการสอบถามผลการจัดกิจกรรมการส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า ผลการจัดกิจกรรมการส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
4. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง)
4.1 ผลการสอบถามความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า ผลการสอบถามความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
4.2 ผลการสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตนักเรียนของโรงเรียนวัดห้วยหมู (อมรธรรมรัตราษฎร์บำรุง) พบว่า ครู นักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและผู้ปกครองของนักเรียนมี ความพึงพอใจที่มีต่อการใช้รูปแบบ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
คำสำคัญ: การพัฒนารูปแบบ, ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน, โรงเรียนจัดการศึกษาแบบ เรียนรวม, คุณภาพชีวิตนักเรียน