หัวข้อการค้นคว้าอิสระ การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3
ชื่อผู้วิจัย วชิรวิทย์ ชุติมาวงศ์สกุล
ปริญญา/คณะ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศิลปศาสตร์
อาจารย์ที่ปรึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เสาวภาคย์ แหลมเพ็ชร
ปีการศึกษา 2569
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมของโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 และ 2) เปรียบเทียบการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมของโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน จำแนกตามอายุและประสบการณ์ในการทำงาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ครูและบุคลากรทางการศึกษาโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 จำนวน 76 คน ได้จากการกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของ Krejcie และ Morgan (1970, pp. 607610) และสุ่มแบบสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.671.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.962 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมของโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน โดยรวมมีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านคุณลักษณะของครูและบุคลากรในบริบทพหุวัฒนธรรม รองลงมาคือ ด้านการสร้างเครือข่ายสถานศึกษาผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ด้านสภาพบรรยากาศความเป็นพหุวัฒนธรรม และด้านการพัฒนาหลักสูตรที่สอดคล้องในบริบทพหุวัฒนธรรม ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านการส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้พหุวัฒนธรรม 2) ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีต่อการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรม จำแนกตามอายุ พบว่า โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน และ 3) ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นจำแนกตามประสบการณ์ในการทำงาน พบว่า โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน
ผลการวิจัยพบว่า
ผู้วิจัยในเก็บรวบรวมข้อมูลเรื่อง การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 จากการวิเคราะห์ข้อมูลสามารถสรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้
5.1.1 ผู้ตอบแบบสอบถาม ส่วนใหญ่มีอายุ 31 ปีขึ้นไป จำนวน 57 คน คิดเป็นร้อยละ 75.00 รองลงมาได้แก่ อายุ 23-30 ปี จำนวน 19 คน คิดเป็นร้อยละ 25.00 ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีประสบการณ์ในการทำงาน 10 ปีขึ้นไป จำนวน 46 คน คิดเป็นร้อยละ 60.50 รองลงมาได้แก่ 1-10 ปี จำนวน 30 คน คิดเป็นร้อยละ 39.50
5.1.2 การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมโรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.33, S.D.= 0.79) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านคุณลักษณะของครูและบุคลากร
ในบริบทพหุวัฒนธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.38, S.D.= 0.72) รองลงมาคือ ด้านการสร้างเครือข่ายสถานศึกษาผู้ปกครอง ชุมชนและ หน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องในบริบทพหุวัฒนธรรมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.37 0, S.D.= 0.79) ด้านสภาพบรรยากาศความเป็นพหุวัฒนธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.35, S.D.= 0.83) ด้านการพัฒนาหลักสูตรที่สอดคล้องในบริบทพหุวัฒนธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.31, S.D.= 0.78) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุด คือ ด้านการส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้พหุวัฒนธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.24, S.D.= 0.87) ตามลำดับ
5.1.2.1 ด้านการส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้พหุวัฒนธรรม โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.24, S.D.= 0.87) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ การนำภูมิปัญญาท้องถิ่น เครือข่าย ผู้ปกครอง และชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมใน การจัดการเรียนรู้พหุวัฒนธรรมศึกษา (M = 4.29, S.D.= 0.84) รองลงมาคือ การจัดกิจกรรมปลูกฝังคุณธรรม ค่านิยมที่ดีงาม คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และทักษะในสังคมพหุวัฒนธรรมให้แก่นักเรียน (M = 4.25, S.D.= 0.73) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุดคือ การส่งเสริมให้ครูจัดกระบวนการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับศักยภาพ ความสนใจ ความถนัดของนักเรียน และบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม (M = 4.20, S.D.= 0.91)
5.1.2.2 ด้านการพัฒนาหลักสูตรที่สอดคล้องในบริบทพหุวัฒนธรรม โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.31, S.D.= 0.78) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ การติดตามและประเมินผลการใช้หลักสูตรสถานศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม (M = 4.39, S.D.= 0.71) รองลงมาคือ ผู้บริหาร ครูและคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานร่วมวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและสถานศึกษาในสังคมพหุวัฒนธรรมเพื่อกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจเป้าหมายและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (M = 4.34, S.D.= 0.87) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุดคือ การนำหลักสูตรไปใช้ในการจัดการเรียนรู้และการบริหารจัดการการใช้หลักสูตรได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม (M = 4.24, S.D.= 0.81)
5.1.2.3 ด้านการสร้างเครือข่ายสถานศึกษาผู้ปกครองชุมชนและ หน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องในบริบทพหุวัฒนธรรม โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.37, S.D.= 0.79) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ การจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมพหุวัฒนธรรมร่วมกันระหว่างสถานศึกษา บ้าน วัด ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (M = 4.49, S.D.= 0.79) รองลงมาคือ การประสานความร่วมมือในการจัดกระบวนการเรียนรู้ในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม การสร้างเครือข่ายสถานศึกษาผู้ปกครอง ชุมชนและหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้อง (M = 4.38, S.D.= 0.76) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุดคือ สถานศึกษา กับผู้ปกครอง ชุมชน องค์กรภาครัฐ และภาคเอกชนมีการประสานความร่วมมือแลกเปลี่ยนข้อมูล และร่วมปฏิบัติหรือการแก้ปัญหาในการพัฒนาสถานศึกษา (M = 4.28, S.D.= 0.79)
5.1.2.4 ด้านคุณลักษณะของครูและบุคลากรในบริบทพหุวัฒนธรรม โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.38, S.D.= 0.72) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ครูมีการจัดการเรียนการสอนโดยคำนึงถึงความ เสมอภาค ความเท่าเทียมของนักเรียนทุกคนเคารพสิทธิและให้เกียรติซึ่งกันและกัน (M = 4.43, S.D.= 0.69) รองลงมาคือ ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้นักเรียนเกิดปฏิสัมพันธ์กันทางสังคม โดยการทำให้นักเรียนได้มีโอกาสพิจารณาวัฒนธรรมของตนเอง เรียนรู้กับวัฒนธรรมของผู้อื่น (M = 4.41, S.D.= 0.69) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุดคือ ครูบูรณาการระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้ โดยการปรับหรือเพิ่มเติมเรื่องราวของกลุ่มเชื้อชาติวัฒนธรรมต่าง ๆ ในเนื้อหาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (M = 4.33,S.D.= 0.79)
5.1.2.5 ด้านสภาพบรรยากาศความเป็นพหุวัฒนธรรม โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (M = 4.35, S.D.= 0.83) โดยด้านที่มีการปฏิบัติค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ สถานศึกษาจัดสนามกีฬา สนามเด็กเล่น สถานที่ให้พักผ่อนหย่อนใจอย่างปลอดภัย ที่เอื้อต่อนักเรียนทุกกลุ่มสามารถเข้าใช้งานได้อย่างเสมอภาค (M = 4.47, S.D.= 0.80) รองลงมาคือ สถานศึกษาจัดสภาพแวดล้อมให้นักเรียนทุกกลุ่มเชื้อชาติ ศาสนา วัฒนธรรมต่าง ๆ ได้มีโอกาสประกอบพิธีกรรมในเทศกาลงานประเพณี และการละเล่นต่าง ๆ วันสำคัญของทุกกลุ่มชน (M = 4.37, S.D.= 0.86) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยสุดคือ สถานศึกษามีการบูรณาการสภาพแวดล้อมสถานศึกษาให้เชื่อมโยงกับความแตกต่างของนักเรียนที่มีความแตกต่างเชื้อชาติ ศาสนา วัฒนธรรม และภาษา (M = 4.25, S.D.= 0.80)
5.1.3 ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีต่อการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมจำแนกตาม อายุ โดยรวมและรายด้าน พบว่า อายุของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีความคิดเห็นต่อการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมโดยรวมทุกด้าน มีความคิดเห็น ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
5.1.4 ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีต่อการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมจำแนกตาม ประสบการณ์ในการทำงาน โดยรวมและรายด้าน พบว่า ประสบการณ์ในการทำงานของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีความคิดเห็นต่อการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมโดยรวมทุกด้าน มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
คำสำคัญ: การบริหารสถานศึกษา, แนวคิดพหุวัฒนธรรม, โรงเรียนบ้านเนินพลับหวาน