การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความต้องการจําเป็นของครูในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (3) ทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (4) ประเมินผลการใช้และปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ดำเนินการพัฒนาตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาความต้องการจําเป็นของครูเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข จากรองผู้อำนวยการ จำนวน 2 คน ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 52 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 ขั้นตอนที่ 2 สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข นำไปตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ขั้นตอนที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข กับครู ในปีการศึกษา 2567 จำนวน 16 คน หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ จำนวน 8 คน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1- ปีที่ 6 จำนวน 190 คน ขั้นตอนที่ 4 ประเมินผลการใช้และปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข กับ ครู โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข ปีการศึกษา 2567 จำนวน 24 คน นักเรียนจำนวน 190 คน และนำผลที่ได้มาปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพความต้องการจำเป็นของครูในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สภาพปัจจุบัน โดยภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์ของครูในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพวิชาชีพ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ความต้องการจำเป็นที่ควรได้รับการแก้ไขเร่งด่วนที่สุด ได้แก่ การใช้และพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ การออกแบบการเรียนรู้ การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ตามสภาพจริง และการจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดและลงมือปฏิบัติ
2. รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะ
การจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข ประกอบด้วย (1) หลักการของรูปแบบ (2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ
(3) เนื้อหาของรูปแบบ (4) กระบวนการดำเนินงานของรูปแบบ 3 ขั้นตอน และ (4) เงื่อนไขความสำเร็จ
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข พบว่า
3.1 ผลการดำเนินการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ พบว่า (1) การวิเคราะห์และวางแผน ครูและบุคลากรมีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการและบทบาทหน้าที่ของตนเองอย่างชัดเจน สถานศึกษามีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการและกลุ่มดำเนินงานที่ครอบคลุมทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ได้สารสนเทศสภาพปัญหาที่แท้จริงเพื่อนำไปสู่ออกแบบการแก้ปัญหาที่ตรงจุด (2) การดำเนินงานตามรูปแบบ ครูมีแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและสอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาชีพอย่างเป็นกัลยาณมิตรภายในกลุ่ม ผู้เรียนได้รับการพัฒนาทักษะกระบวนการคิดและการปฏิบัติจริงตามแผนการจัดการเรียนรู้ ครูมีสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้สูงขึ้น ทั้งด้านความรู้ ทักษะ และเจตคติ ได้นวัตกรรมหรือแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศในการจัดการเรียนรู้ของครูแต่ละท่านคุณภาพผู้เรียนด้านผลสัมฤทธิ์และคุณลักษณะอันพึงประสงค์สูงขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม (3) การนิเทศ ติดตาม และประเมินผล มีข้อมูลสารสนเทศเกี่ยวกับพัฒนาการของครูและผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง ทราบจุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนาเพื่อการวางแผนช่วยเหลือได้ทันท่วงที ครูได้รับคำแนะนำและกำลังใจในการปฏิบัติงานวิชาชีพ (4) การสะท้อนผลและทบทวนการปฏิบัติงาน ได้รายงานการวิจัยเรื่องรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ฯ ฉบับสมบูรณ์ โรงเรียนมีแนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศสำหรับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในปีต่อไป เกิดวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่เข้มแข็งและยั่งยืน
3.2 ผลการประเมินระดับการปฏิบัติตามรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์
เมธีประมุข ประเมินโดยครูผู้สอน พบว่า ในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก
3.3 ผลการประเมินระดับการปฏิบัติตามรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์
เมธีประมุข ประเมินโดยผู้นิเทศ พบว่า ในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก
4. ผลการประเมินผลการใช้และการปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
4.1. สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูตามรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ด้านความรู้ในการจัดการเรียนรู้ของครู ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนแบบทดสอบวัดความรู้ก่อนและหลังการอบรม พบว่า คะแนนสอบหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4.2. ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูตามรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียน
ศรีประจันต์ เมธีประมุข ประเมินโดยครูผู้สอนประเมินตนเองและผู้นิเทศประเมิน พบว่า
ในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก
4.3. ผลการประเมินคุณภาพผู้เรียน ประกอบด้วย ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์และสมรรถนะสำคัญตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า
(1) นักเรียนที่มีผลการเรียนผ่านเกณฑ์ค่าเป้าหมายการพัฒนามาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในของโรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข ปีการศึกษา 2567 คิดเป็นร้อยละ 90.53
(2) นักเรียนกลุ่มตัวอย่างมีผลการประเมินความสามารถในการสื่อสารผ่านเกณฑ์ จำนวน 174 คนคิดเป็นร้อยละ 91.58 ความสามารถในการคิดผ่านเกณฑ์ จำนวน 184 คนคิดเป็นร้อยละ 96.84 ความสามารถในการแก้ปัญหาผ่านเกณฑ์จำนวน 188 คนคิดเป็นร้อยละ 98.95 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิตผ่านเกณฑ์ จำนวน 187 คนคิดเป็นร้อยละ 98.42 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีผ่านเกณฑ์จำนวน 185 คนคิดเป็นร้อยละ 97.37
(3) นักเรียนกลุ่มตัวอย่างที่มีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ในระดับดีขึ้นไปปีการศึกษา 2567 มีจำนวน 188 คน คิดเป็นร้อยละ 98.95
4.4. ผลงานเชิงประจักษ์ที่เกิดขึ้นกับนักเรียนและครู ปีการศึกษา 2567 จากการจัดการเรียนรู้ของครูตามรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข
(1) รางวัลระดับชาติของครู รางวัลคุรุสดุดี และรางวัลคุรุสภา ประจำปี 2567 รางวัลครูผู้สอนนักเรียน ระดับเหรียญทอง ผู้ฝึกสอนยอดเยี่ยมระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอนยอดเยี่ยมระดับชั้นครู
(2) ผลงานนักเรียน รางวัลจากการแข่งขันสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวง ศึกษาธิการกลุ่มโรงเรียนผู้นำ 46 ICT และเครือข่าย รางวัลจากการแข่งขันจากคณะวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ
ศูนย์สุพรรณบุรี รางวัลจากการแข่งขันงานศิลปหัตถกรรม
4.5. ผลการประเมินความพึงพอใจของครูที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์
เมธีประมุข พบว่า ในภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด
4.6. ผลการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข พบว่า ในภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก
4.7. การปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข พบว่า การปรับปรุงรูปแบบหลังการใช้งานมุ่งเน้นการแก้ปัญหาจากหน้างานจริง โดยให้ความสำคัญกับการสร้างกระบวนการที่กระชับ ยืดหยุ่น และเอื้อต่อการปฏิบัติงานของครู ภายใต้การสนับสนุนจากฝ่ายบริหารและเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยการเพิ่มองค์ประกอบในการดำเนินงาน 4 ด้านได้แก่ คลินิกวิชาการ การบริหารจัดการเวลาอย่างยืดหยุ่น เทคโนโลยีดิจิทัลและกระบวนการขับเคลื่อชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ส่งผลให้รูปแบบที่ได้รับการพัฒนาแล้วนี้มีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติสูง และมีประสิทธิภาพในการยกระดับสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูและคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนศรีประจันต์ เมธีประมุข ได้อย่างยั่งยืน