ครูบ้านนอก

การออกแบบการจัดการเรียนรู้กิจกรรมจากนวัตกรรม MOMU HANDS Model มอ มือ สะอาดจัง ผู้รายงานได้ศึกษาสภาพปัญหาพบว่า นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 ยังขาดความตระหนักและปฏิบัติการล้างมือไม่ถูกต้องก่อนและหลังรับประทานอาหาร รวมทั้งหลังจากทำกิจกรรมที่ทำให้มือสกปรก ส่งผลต่อสุขอนามัยและการป้องกันโรคในชีวิตประจำวัน ผู้รายงานจึงออกแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้โดยบูรณาการแนวคิดและทฤษฎีทางการศึกษาหลายด้านร่วมกัน ได้แก่ ทฤษฎีการเรียนรู้จากสื่อหลายมิติของ Mayer ซึ่งอธิบายว่าผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ดีเมื่อได้รับข้อมูลผ่านภาพ เสียง ข้อความ และการเคลื่อนไหวอย่างสัมพันธ์กัน จึงเลือกใช้สื่อวิดีทัศน์จาก OBEC Content Center (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2568) เป็นสื่อหลักในการจัดกิจกรรม เรื่อง “มือสะอาด ปลอดภัย ด้วยการล้างมือ 7 ขั้นตอน” จัดทำโดยรัตนสุพร ชูอาวุธ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3

นอกจากนี้ยังประยุกต์ใช้ทฤษฎีพัฒนาการทางสติปัญญาของ Piaget ซึ่งอธิบายว่าเด็กปฐมวัย

อยู่ในช่วงพัฒนาการขั้นก่อนปฏิบัติการ (Preoperational Stage) ซึ่งเรียนรู้ได้ดีที่สุดจากประสบการณ์ตรง

การสังเกต การเลียนแบบ และการลงมือปฏิบัติจริง จึงเปิดโอกาสให้เด็กได้ฝึกปฏิบัติการล้างมือตามขั้นตอนด้วยตนเองในสถานการณ์จริงทั้งก่อนรับประทานอาหาร หลังรับประทานอาหาร และหลังจากทำกิจกรรม

ที่ทำให้มือสกปรก พร้อมกันนี้ยังใช้แนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคมของ Bandura (Social Learning Theory) ที่เชื่อว่าผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากการสังเกตตัวแบบและการเลียนแบบพฤติกรรม โดยให้เด็กเรียนรู้จากตัวแบบในสื่อวิดีทัศน์ ร่วมกับการสาธิตของครู และการปฏิบัติร่วมกับเพื่อน จนเกิดการจดจำขั้นตอนการล้างมือที่ถูกต้องและฝึกปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้อง จนเกิดเป็นพฤติกรรมสุขนิสัยที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

จากการสังเคราะห์แนวคิดทฤษฎีดังกล่าว ผู้รายงานจึงพัฒนา MOMU HANDS Model

มอ มือ สะอาดจัง ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ Movie Learning การเรียนรู้ผ่านสื่อวิดีทัศน์, Observe

การสังเกตขั้นตอนการล้างมือ, Mimic and Move การเลียนแบบและฝึกปฏิบัติ และ Use in Daily Life

การนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อส่งเสริมให้เด็กเกิดสุขนิสัยการล้างมือที่ถูกต้องและยั่งยืน และยังส่งผลให้เด็กเกิด HANDS คือ H Healthy Habit มีสุขนิสัยที่ดี, A Active Participation มีส่วนร่วมในการเรียนรู้, N Neat and Clean รักความสะอาด, D Daily Practice ปฏิบัติได้เป็นประจำ และ S Sustainable Behavior

เกิดพฤติกรรมที่ยั่งยืน

2. วัตถุประสงค์และเป้าหมาย

2.1 วัตถุประสงค์

1) เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการล้างมือ 7 ขั้นตอนของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 ให้สามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง และเหมาะสมตามสุขอนามัย

2) เพื่อส่งเสริมการใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัลจาก OBEC Content Center ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

3) เพื่อส่งเสริมให้เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีสุขอนามัยและสุขนิสัยที่ดี สามารถนำความรู้และทักษะการล้างมือไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างสม่ำเสมอ

2.3 เป้าหมาย

เชิงปริมาณ

1) เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 จำนวน 12 คน ร้อยละ 80 ขึ้นไป สามารถปฏิบัติการล้างมือ 7 ขั้นตอนได้อย่างถูกต้อง

2) เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 จำนวน 12 คน ร้อยละ 80 ขึ้นไป มีพฤติกรรมการล้างมือก่อนรับประทานอาหาร หลังรับประทานอาหาร และทุกครั้งหลังมือเปื้อนสิ่งสกปรกอย่างสม่ำเสมอ

3) ครูผู้สอนใช้สื่อดิจิทัลจาก OBEC Content Center ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้อย่างน้อย 1 เรื่อง เพื่อพัฒนาสุขนิสัยของเด็กปฐมวัย

เชิงคุณภาพ

1) เด็กมีความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการล้างมืออย่างถูกวิธี

2) เด็กมีสุขอนามัยและสุขนิสัยที่ดี สามารถดูแลตนเองด้านความสะอาดได้เหมาะสมตามวัย

3) เด็กสามารถนำความรู้และทักษะการล้างมือไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างต่อเนื่อง

4) ครูสามารถประยุกต์ใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัลจาก OBEC Content Center ในการพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ

MOMU HANDS Model มอ มือ สะอาดจัง ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่

1) M Movie Learning การเรียนรู้ผ่านสื่อวิดีทัศน์ ครูนำสื่อวิดีทัศน์ "มือสะอาด ปลอดภัย ด้วยการล้างมือ 7 ขั้นตอน" จาก OBEC Content Center มาใช้กระตุ้นความสนใจและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการล้างมือที่ถูกต้อง

2) O Observe การสังเกตขั้นตอนการล้างมือ เด็กสังเกตขั้นตอนการล้างมือจากสื่อวิดีทัศน์และการสาธิตของครู ร่วมสนทนาเกี่ยวกับช่วงเวลาที่ควรล้างมือและประโยชน์ของการล้างมือ

3) M Mimic and Move การเลียนแบบและฝึกปฏิบัติ เด็กฝึกปฏิบัติตามขั้นตอนการล้างมือ 7 ขั้นตอน เลียนแบบจากตัวแบบในสื่อและครูผู้สอน ผ่านกิจกรรม

4) U Use in Daily Life การนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เด็กนำความรู้ไปใช้จริงก่อนรับประทานอาหาร หลังรับประทานอาหาร และทุกครั้งหลังมือเปื้อนสิ่งสกปรก พร้อมรับการสังเกตและเสริมแรงเชิงบวกจากครู

ส่งเสริมให้เด็กเกิดสุขนิสัยการล้างมือที่ถูกต้องและยั่งยืน ที่ส่งผลให้เด็กเกิดผลลัพธ์ HANDS คือ

1) H Healthy Habit มีสุขนิสัยที่ดี เด็กมีความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการล้างมืออย่างถูกวิธี สามารถดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลและปฏิบัติตนด้านสุขภาพได้อย่างเหมาะสมตามวัย จนเกิดเป็นสุขนิสัยที่ดีในชีวิตประจำวัน

2) A Active Participation มีส่วนร่วมในการเรียนรู้ เด็กมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น ตั้งแต่การรับชมสื่อวิดีทัศน์ การสังเกต การตอบคำถาม การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และการฝึกปฏิบัติจริง ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย

3) N Neat and Clean รักความสะอาด เด็กเห็นคุณค่าและความสำคัญของความสะอาด รู้จักดูแลรักษาความสะอาดของมือ ร่างกาย และสิ่งแวดล้อมรอบตัว รวมทั้งปฏิบัติตนเพื่อป้องกันโรคและรักษาสุขภาพของตนเอง

4) D Daily Practice ปฏิบัติได้เป็นประจำ เด็กสามารถปฏิบัติการล้างมือ 7 ขั้นตอนได้อย่างถูกต้อง และนำไปใช้ในกิจวัตรประจำวัน เช่น ก่อนรับประทานอาหาร หลังรับประทานอาหาร หลังเข้าห้องน้ำ และทุกครั้งหลังมือเปื้อนสิ่งสกปรก

5) S Sustainable Behavior เกิดพฤติกรรมที่ยั่งยืน เด็กเกิดการเรียนรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านสุขอนามัยอย่างต่อเนื่อง จนสามารถปฏิบัติได้ด้วยตนเองเป็นประจำทั้งที่โรงเรียนและที่บ้าน ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน

จากการดำเนินงานตาม MOMU HANDS Model มอ มือ สะอาดจัง โดยใช้สื่อวิดีทัศน์ เรื่อง "มือสะอาด ปลอดภัย ด้วยการล้างมือ 7 ขั้นตอน" จากระบบ OBEC Content Center พบว่า ผลการดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ ดังนี้

1) เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการล้างมือ 7 ขั้นตอนของเด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 ให้สามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง และเหมาะสมตามสุขอนามัย

หลังการจัดกิจกรรม เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 จำนวน 12 คน สามารถปฏิบัติการล้างมือ 7 ขั้นตอนได้อย่างถูกต้องตามลำดับขั้นตอนมากขึ้น มีความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการล้างมือที่ถูกต้อง และสามารถปฏิบัติได้ด้วยตนเอง โดยเด็กสามารถบอกและปฏิบัติตามขั้นตอนการล้างมือได้อย่างครบถ้วน ตั้งแต่การฟอกฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้ว ปลายนิ้ว หัวแม่มือ ปลายนิ้วถูฝ่ามือ และข้อมือ ส่งผลให้เด็กมีพฤติกรรมการล้างมือที่ถูกต้องตามหลักสุขอนามัย และสามารถปฏิบัติได้ด้วยตนเองอย่างเหมาะสมตามวัย ผลการประเมินพบว่าเด็กผ่านเกณฑ์การประเมินสามารถปฏิบัติการล้างมือได้ถูกต้อง ร้อยละ 91.67 ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้

เว็บน่าสนใจ