ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

ชื่อเรื่อง : การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข แบบบูรณาการ เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ

ผู้วิจัย : นายพิชิต ทีอุปมา วิทยฐานะ ผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านตะคร้อ

ปีการศึกษา : 2568

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอด ยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการ องค์ประกอบของเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนแนวทางการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการ และแนวทางการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน 2) ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน 3) สร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน 4) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข แบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน และ 5) การประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสานวิธี ผู้วิจัยแบ่งขั้นตอนการดำเนินการออกเป็น 5 ขั้นตอน ตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบการบริหารจัดการสถานศึกษา องค์ประกอบการเสริมสร้างทักษะชีวิตของนักเรียน และแนวทางการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารสถานศึกษา สีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข ขั้นตอนที่ 3 การสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารสถานศึกษา ขั้นตอนที่ 4 ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา ขั้นตอนที่ 5 ประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูผู้สอน ผู้ปกครองของนักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และนักเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกองค์ประกอบการบริหารจัดการสถานศึกษา แบบสัมภาษณ์แนวทางการบริหารสถานศึกษา แบบสัมภาษณ์สภาพปัจจุบัน การบริหารสถานศึกษา แบบสอบถามเพื่อตรวจสอบรูปแบบ แบบสอบถามตรวจสอบคู่มือการใช้รูปแบบ แบบทดสอบวัดความรู้ ความเข้าใจ แบบสอบถามการปฏิบัติตามรูปแบบ แบบสอบถามความพึงพอใจต่อการใช้รูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาองค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการ องค์ประกอบของเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน แนวทางการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการ และแนวทางการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน แบ่งออกเป็น 2 ตอน ดังนี้

1.1 ผลการศึกษาองค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการ และองค์ประกอบของเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน โดยการศึกษาเอกสาร พบว่า การบริหารจัดการศึกษา ประกอบด้วย 1) การวางแผน (Planning), 2) การจัดองค์การ (Organizing), 3) การปฏิบัติตามแผน (Do), 4) การชี้นำ (Leading), 5) การควบคุม (Controlling) องค์ประกอบสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข ของกระทรวงศึกษาธิการ ประกอบด้วย 1) มาตรฐานด้านการป้องกัน 2) มาตรฐานด้านการค้นหา 3) มาตรฐานด้านการรักษา 4) มาตรฐานด้านการเฝ้าระวัง และ 5) มาตรฐานด้านการบริหารจัดการ และคุณภาพชีวิตนักเรียน ประกอบด้วย 1) ด้านร่างกาย 2) ด้านอารมณ์และจิตใจ 3) ด้านสิ่งแวดล้อม 4) ด้านการเรียนรู้ และ 5) ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม

1.2 ผลศึกษาแนวทางการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข แบบบูรณาการ และแนวทางการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน โดยการสัมภาษณ์โดยดำเนินงานผ่าน 5 มาตรการสำคัญ ได้แก่ การป้องกัน การค้นหา การรักษา การเฝ้าระวัง และการบริหารจัดการ เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านพฤติกรรม คุณธรรม และการใช้เวลาว่างอย่างสร้างสรรค์ ควบคู่กับการดูแลช่วยเหลือและส่งต่อกรณีที่มี ความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้ โรงเรียนใช้รูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการตามกระบวนการบริหาร 5 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การจัดองค์การ การปฏิบัติตามแผน การชี้นำ และการควบคุม เพื่อให้ทุกฝ่ายทำงานร่วมกันอย่างมีเอกภาพ มีการกำหนดเป้าหมาย โครงสร้าง บทบาทหน้าที่ การดำเนินงาน การอำนวยการ และการกำกับติดตามประเมินผล อย่างต่อเนื่อง อันนำไปสู่ความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียน

2. ผลศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ พบว่า โรงเรียนมีการดำเนินงานตามกระบวนการบริหารจัดการทั้งด้านการวางแผน การจัดองค์การ การปฏิบัติตามแผน การชี้นำ และการควบคุม โรงเรียนควรกำหนดโครงสร้างคณะกรรมการและมาตรการป้องกัน ค้นหา รักษา และ เฝ้าระวังให้ชัดเจน พัฒนาการมีส่วนร่วม ตัวชี้วัด และระบบข้อมูลให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น ควรพัฒนาระบบติดตามการส่งเสริมทักษะชีวิต นวัตกรรมการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง

3. ผลการสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อแบ่งออกเป็น 2 ตอน ดังนี้

3.1 ผลการสร้างรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) เนื้อหาของรูปแบบ 4) กลไกหรือกระบวนการการใช้รูปแบบ และ 5) การวัดและประเมินผล

3.2 ผลการตรวจสอบรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า ความเหมาะสม ความสอดคล้อง ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ ในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด และผลการตรวจสอบคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ พบว่า ความเหมาะสม ความสอดคล้อง ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ ในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด

4. ผลการศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ พบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข หลังการใช้รูปแบบ คะแนน ร้อยละ 90.00 สูงกว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขของครู ก่อนการใช้รูปแบบ ร้อยละ 42.50 และ คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนของครู หลังการใช้รูปแบบ คะแนน ร้อยละ 92.50 สูงกว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ ความเข้าใจการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนของครู ก่อนการใช้รูปแบบ ร้อยละ 41.00

5. ผลการประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ แบ่งออกเป็น 2 ตอน ดังนี้

5.1 ผลการประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ พบว่า ระดับ การปฏิบัติตามรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข แบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ ในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด

5.2 ผลการสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อการใช้รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา สีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุขแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของนักเรียนโรงเรียนบ้านตะคร้อ พบว่า ครู นักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและผู้ปกครองของนักเรียน มีความพึงพอใจที่มีต่อการใช้รูปแบบ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

คำสำคัญ: การพัฒนารูปแบบ, การบริหารจัดการสถานศึกษา, สถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข, คุณภาพชีวิตชีวิต

Abstract

Title: Developing an Integrated Model for Managing Drug-Free and Vice - Free Schools to Enhance the Quality of Life of Students at Ban Takrao School.

Researcher: Mr. Pichit Teeupama Professional Qualification: Director Specialized Expertise at Ban Takrao School

Academic year: 2024

The objective of this research was to 1) study the components of integrated drug and vice-free school administration, the components of enhancing students’ quality of life, guidelines for integrated drug and vice-free school administration, and guidelines for enhancing students’ quality of life. 2) To study the current state of administration in drug-free and vice-free schools in order to enhance the quality of life of students. 3) Develop and validate an integrated model for managing drug-free and vice-free schools to enhance the quality of life of students. 4) To study the effectiveness of using an integrated drug-free and vice-free school management model to enhance the quality of life of students, and 5) evaluating the effectiveness of the integrated drug-free and vice-free school management model to enhance the quality of life of students. Using a mixed-methods research approach. The researchers divided the process into five steps, according to the Research and Development (R&D) process, as follows: Step 1: Study the components of school management, the components of student life skills development, and guidelines for improving students’ quality of life. Step 2: Study the current state of administration in drug-free and vice-free schools. Step 3: Creating and verifying the school administration model. Step 4: Study the results of using the school administration model. Step 5: Evaluate the effectiveness of the school administration model. The sample group included teachers, parents of students, members of the basic education school committee, and students. The tools used in the research include: School Management Components Record Form, Interview format for school administration guidelines. Interview on the Current Situation of School Administration, Questionnaires for reviewing the format; questionnaires for reviewing the format’s user manual; knowledge and understanding tests; questionnaires for complying with the format; questionnaires for satisfaction with the use of the format. The statistical methods used for data analysis included frequency, percentage, mean, standard deviation, and content analysis.

The research findings showed that:

1. Results of a study on the components of integrated administration of drug-free and vice-free schools. Components of enhancing the quality of life for students. Integrated guidelines for managing drug-free and vice-free schools. The guidelines for enhancing the quality of life of students were divided into two parts as follows:

1.1 Results of the study on the components of integrated drug and vice-free school administration and the components of enhancing students’ quality of life. A review of the literature revealed that educational administration consists of: 1) Planning, 2) Organizing, 3) Doing, 4) Leading and 5) Controlling. The components of the Ministry of Education’s drug-free and vice-free school program include: 1) Prevention standards, 2) Detection standards, 3) Treatment standards, 4) Surveillance standards, and 5) Management standards. And Students’ quality of life consists of five aspects: (1) physical well-being, (2) emotional and mental well-being, (3) environmental well-being, (4) learning, and (5) social relationships.

1.2 A study of integrated approaches to managing drug-free and vice-free schools and approaches to enhancing the quality of life of students, conducted through interviews and implemented through 5 key measures:

Prevention, detection, treatment, surveillance, and management were crucial for enhancing the holistic quality of life for students, encompassing behavior, morality, and the constructive used of leisure time, coupled with systematic care, assistance, and referral for those at risk. The school used an integrated management model based on a five-step management process, which includes: Planning, organizing, implementing, directing, and controlling ensures that all parties work together in unity. It involves setting goals, structure, roles, responsibilities, operations, direction, and continuous monitoring and evaluation, leading to the achievement of objectives and enhancing the quality of life for students.

2. A study on the current state of administration of drug- and vice-free schools to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School found that: The school operates according to management processes encompassing planning, organizing, implementing, directing, and controlling. Schools should clearly define committee structures and measures for prevention, detection, treatment, and monitoring, and strengthen participation, indicators, and information systems. The system for monitoring, promoting life skills, innovative learning, and fostering participation from all sectors should be continuously developed.

3. The results of developing and verifying the integrated model for managing drug-free and vice-free schools to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School were divided into two parts as follows:

3.1 Results of developing an integrated model for managing drug-free and vice-free schools to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School, which consists of 5 components: 1) Principles of the model; 2) Objectives of the model; 3) Content of the model; 4) Mechanisms or processes for using the model; and 5) Measurement and evaluation.

3.2 The results of the expert review of the integrated drug-free and vice-free school management model at Ban Takrao School, aimed at enhancing the quality of life of students, revealed that: The overall suitability, consistency, feasibility, and usefulness were at the highest level. And the review of the integrated model for managing drug-free and vice-free schools to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School revealed that its overall appropriateness, consistency, feasibility, and usefulness were at the highest level.

4. The results of a study on the effectiveness of using an integrated drug- and vice-free school management model to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School found that: The average score for knowledge and understanding of drug-free and vice-free schools after implementing the model was 90.00%, which is higher than the average score of teachers’ knowledge and understanding of drug-free and vice-free schools before implementing the model, which was 42.50%. And furthermore, the average score of teachers’ knowledge and understanding of enhancing students’ quality of life after using the model was 92.50 percent, which was 41.00 percent higher than the average score of teachers’ knowledge and understanding of enhancing students’ quality of life before using the model.

5. The evaluation results of the integrated drug-free and vice-free school management model to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School were divided into two parts as follows:

5.1 The evaluation results of the integrated drug-free and vice-free school management model implemented to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School showed that: The overall level of adherence to the integrated drug-free and vice-free school management model, aimed at enhancing the quality of life of students at Ban Takrao School, was at the highest level.

5.2 The results of the satisfaction survey regarding the use of the integrated drug-free and vice-free school management model to enhance the quality of life of students at Ban Takrao School showed that: Teachers, students, school board members, and parents expressed the highest level of satisfaction overall with the use of the model.

Keywords: Model development, School management, Drug-free and vice-free schools, Quality of life.

เว็บน่าสนใจ