ครูบ้านนอก

ความสำคัญของผลงาน นวัตกรรม หรือแนวปฏิบัติที่นำเสนอ

การอ่านเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ของเด็กทุกช่วงวัย โดยเฉพาะในระดับปฐมวัย การส่งเสริมการอ่านไม่ได้เริ่มจากการอ่านตัวหนังสือเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจากการให้เด็กได้ฟังนิทาน ดูภาพ สนทนาเกี่ยวกับสิ่งที่เห็น คาดเดาเรื่องราว และเล่าเรื่องจากภาพหรือประสบการณ์ของตนเอง กิจกรรมเหล่านี้ช่วยวางรากฐานด้านภาษา การคิด การสื่อสาร และช่วยปลูกฝังนิสัยรักการอ่านให้เกิดขึ้นตั้งแต่วัยเด็ก

ในชั้นเรียนปฐมวัย การจัดบรรยากาศให้เด็กคุ้นเคยกับหนังสือและนิทานเป็นสิ่งสำคัญ เด็กควรได้มีโอกาสหยิบจับหนังสือ ฟังนิทานอย่างมีความสุข พูดคุยเกี่ยวกับภาพ ตัวละคร และเหตุการณ์ในเรื่อง รวมทั้งได้แสดงความคิดเห็นของตนเองอย่างอิสระ การอ่านภาพและการเล่านิทานจึงเป็นกิจกรรมที่เหมาะสมกับเด็กอนุบาล เพราะเด็กเรียนรู้ได้ดีจากภาพ สี ตัวละคร และเรื่องราวที่ใกล้ตัว อีกทั้งยังช่วยให้เด็กฝึกฟัง ฝึกพูดเป็นประโยค ฝึกเล่าเรื่องตามลำดับ และเชื่อมโยงเรื่องราวกับชีวิตประจำวันของตนเองได้

จากการจัดประสบการณ์ในชั้นเรียนระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านดอนทราย พบว่า เมื่อครูให้เด็กตอบคำถามหลังฟังนิทาน เล่าเรื่องจากภาพ เล่าผลงานของตนเอง หรือเล่าผลงานของกลุ่ม เด็กบางส่วนยังไม่สามารถเล่าเรื่องให้ผู้อื่นเข้าใจได้ชัดเจน เด็กมักตอบเป็นคำสั้น ๆ ยังเรียบเรียงคำพูดเป็นประโยคต่อเนื่องได้ไม่ดี เล่าเรื่องสลับลำดับ ขาดความมั่นใจในการพูด และยังตอบคำถามหรืออธิบายเหตุผลได้ไม่ชัดเจนเท่าที่ควร ปัญหานี้แสดงให้เห็นว่า เด็กควรได้รับการส่งเสริมด้านการสนทนาโต้ตอบ การเล่าเรื่อง การใช้ภาษา และการกล้าแสดงความคิดอย่างต่อเนื่อง

ผู้จัดทำจึงได้พัฒนา ชุดสื่อนิทานประกอบกิจกรรมการเล่านิทานแบบส่งเสริมการสื่อสาร ขึ้น โดยนำนิทานที่มีเนื้อหาเหมาะสมกับวัยมาปรับเป็นสื่อนิทานขนาดใหญ่ เพื่อให้เด็กมองเห็นภาพได้ชัดเจนทั้งชั้นเรียน ดึงดูดความสนใจ และเปิดโอกาสให้เด็กได้พูดคุยร่วมกันระหว่างการเล่านิทาน นอกจากนี้ยังได้ออกแบบคำถามส่งเสริมการสื่อสารเพิ่มเติมจากนิทานต้นฉบับ เพื่อกระตุ้นให้เด็กได้ฝึกคิด ฝึกตอบ ฝึกเล่าเรื่องจากภาพ ฝึกใช้บทพูด และฝึกบอกเหตุผลผ่านสถานการณ์ในนิทาน

การใช้ชุดสื่อนิทานนี้ ไม่ได้มุ่งพัฒนาเฉพาะความสามารถในการสนทนาโต้ตอบและเล่าเรื่องให้ผู้อื่นเข้าใจเท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างบรรยากาศในห้องเรียนให้เด็กสนใจหนังสือ รู้สึกสนุกกับการฟังนิทาน มีความสุขกับการอ่านภาพ และค่อย ๆ เกิดความคุ้นเคยกับการเล่าเรื่อง เมื่อเด็กได้ฟัง พูด คิด เล่า และแสดงความคิดเห็นซ้ำ ๆ ผ่านกิจกรรมที่สนุกและเหมาะสมกับวัย เด็กจะมีความมั่นใจในการสื่อสารมากขึ้น และเริ่มเห็นว่าหนังสือและนิทานเป็นสิ่งใกล้ตัวที่ช่วยให้เรียนรู้เรื่องต่าง ๆ ได้

ดังนั้น การพัฒนาชุดสื่อนิทานประกอบกิจกรรมการเล่านิทานแบบส่งเสริมการสื่อสารในครั้งนี้ จึงเป็นแนวทางหนึ่งในการส่งเสริมการอ่านให้เป็นวิถีปฏิบัติในชั้นเรียนปฐมวัย ควบคู่กับการพัฒนาทักษะการสื่อสาร การเล่าเรื่อง การคิดอย่างเป็นลำดับ และการกล้าแสดงออกของเด็กระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3 ให้เหมาะสมกับวัย และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาผู้เรียนของสถานศึกษาอย่างแท้จริง

เว็บน่าสนใจ