ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3

ผู้วิจัย นางนุจรี ตรีเหรา

ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนวัดน้ำคบ

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3

ปีที่ทำวิจัย 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสภาพปัญหาในการจัดการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 2) พัฒนาและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 3) ทดลองใช้รูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 และ 4) ประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3

กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนวัดน้ำคบ ตำบลบ้านยาง อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 จำนวน 13 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple random sampling) การวิจัยครั้งนี้ดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบ่งเป็น 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสภาพปัญหาใน การจัดการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนวัดน้ำคบ ตำบลบ้านยาง อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 ขั้นตอนที่ 2 พัฒนาและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 ท่าน และทดลองนำร่องเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้กับนักเรียนที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 คน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนวัดโบสถ์ ตำบลวัดโบสถ์ อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 ขั้นตอนที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบ การสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 13 คน และขั้นตอนที่ 4 ประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยสอบถามความพึงพอใจของนักเรียน จำนวน 13 คน และความพึงพอใจของครูผู้สอน จำนวน 3 คน โรงเรียนวัดน้ำคบ ตำบลบ้านยาง อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3

ผลการวิจัยพบว่า

1. ข้อมูลพื้นฐานและสภาพปัญหาในการจัดการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 พบว่า 1) ด้านนักเรียน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ยังขาดทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการค้นคว้า นักเรียนยังไม่คุ้นเคยกับกระบวนการตั้งคำถาม การสังเกตอย่างเป็นระบบ และการรวบรวมข้อมูลเพื่อหาข้อสรุปด้วยตนเอง ประกอบกับการเรียนรู้ที่ผ่านมามักเน้นการท่องจำเนื้อหา มากกว่าการกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการสำรวจและทดลอง จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะดังกล่าวและยกระดับผลสัมฤทธิ์ให้สูงขึ้น 2) ด้านครูผู้สอน ครูส่วนใหญ่ยังคงประสบปัญหาในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติจริง ปัญหาหลักเกิดจากการที่ครูยังคงคุ้นเคยกับวิธีการสอนแบบบรรยาย มากกว่าการใช้กระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) รวมทั้งข้อจำกัดด้านเวลาและภาระงาน ทำให้ครูขาดโอกาสสร้างสรรค์สื่อหรือกิจกรรมที่กระตุ้นทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์ ครูบางส่วนยังขาดความชำนาญในการใช้เทคนิคคำถามเพื่อชี้แนะให้เด็กรู้จักการสังเกต ตั้งสมมติฐาน และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง ข้อจำกัดในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเหล่านี้ ส่งผลโดยตรงทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนยังไม่สูงเท่าที่ควรจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาศักยภาพครูและปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอน เพื่อยกระดับทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน

2. พัฒนาและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 พบว่า มีองค์ประกอบ 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหา 4) กระบวนการจัดการเรียนรู้ มี 5 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจและตั้งคำถาม ขั้นที่ 2 สำรวจและลงมือทดลอง ขั้นที่ 3 สะท้อนความคิดและให้เหตุผล ขั้นที่ 4 จัดระบบและสรุปองค์ความรู้ และ ขั้นที่ 5 แบ่งปันและประยุกต์ใช้อย่างยั่งยืน และ 5) การวัดและประเมินผล การตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการสอนโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่ามีความเหมาะสมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการทดลองนำร่อง เพื่อศึกษาความเป็นไปได้พบว่า รูปแบบการสอนมีประสิทธิภาพเท่ากับ 82.55/83.67 ซึ่งเป็นไปตาม เกณฑ์ที่กำหนด

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 หลังเรียนด้วยรูปแบบการสอนสูงกว่าก่อนเรียนด้วยรูปแบบการสอน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

4. ผลการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการสอน A.E.R.O.S. Model เพื่อเสริมสร้างทักษะการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง อากาศและชีวิตสัตว์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 พบว่า นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนด้วยรูปแบบการสอนโดยรวมอยู่ในระดับพึงพอใจ มากที่สุดและครูผู้สอนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการสอนโดยรวมอยู่ใน ระดับพึงพอใจมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ