การพัฒนาทักษะการสื่อสารผ่านการเล่านิทาน
ผู้พัฒนาผลงาน นางเอมอร ช้างมณี
ครูชำนาญการ โรงเรียนคลองสองพี่น้อง (ใจดีอุปถัมภ์)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1
การพัฒนาทักษะการสื่อสารของเด็กปฐมวัยเป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้และการดำรงชีวิต จากการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 พบว่าเด็กหลายคนยังไม่กล้าพูด ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น และไม่สามารถเล่าเรื่องหรือสนทนาโต้ตอบได้อย่างต่อเนื่อง จึงได้พัฒนานวัตกรรม การพัฒนาทักษะการสื่อสารผ่านการเล่านิทานโดยบูรณาการการใช้หนังสือนิทาน นิทานผ้ากันเปื้อน หุ่นมือ และการแสดงบทบาทสมมติ เพื่อส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงตามแนวคิด Active Learning
การดำเนินงานออกแบบสื่อด้วยหลักการ ADDIE Modelและบริหารจัดการกิจกรรมตามวงจร PDCA เริ่มจากการวิเคราะห์ปัญหา ออกแบบและพัฒนาสื่อ นำสื่อไปใช้ ประเมินผล และปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยจัดกิจกรรมการเล่านิทานจำนวน 5 เรื่อง เป็นระยะเวลา 5 สัปดาห์ เปิดโอกาสให้เด็กได้ฟัง เล่าเรื่องร่วมกับครู เล่าเรื่องด้วยตนเอง ใช้สื่อประกอบการเล่า และแสดงบทบาทสมมติ
ผลการดำเนินงานพบว่า เด็กมีพัฒนาการด้านการสื่อสารดีขึ้นอย่างชัดเจน มีความกล้าพูด กล้าแสดงความคิดเห็น สามารถสนทนาโต้ตอบและเล่าเรื่องได้อย่างต่อเนื่อง ใช้ภาษาไทยในการสื่อสารได้ถูกต้องและมั่นใจมากขึ้น อีกทั้งยังส่งผลดีต่อพัฒนาการด้านสติปัญญา อารมณ์ สังคม และการเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่น โดยบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ คือ เด็กมีผลการประเมินทักษะการสื่อสารผ่านเกณฑ์เฉลี่ยร้อยละ 80
ปัจจัยแห่งความสำเร็จเกิดจากความร่วมมือของผู้บริหาร คณะครู ผู้ปกครอง และชุมชน รวมทั้งการใช้สื่อที่หลากหลายและเหมาะสมกับวัย ทำให้เด็กเกิดความสนุกสนาน กระตือรือร้น และเรียนรู้อย่างมีความสุข
ผลงานนี้ได้รับการเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์โรงเรียน กลุ่มผู้ปกครอง และสื่อสังคมออนไลน์ รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่ครูและสถานศึกษาอื่นในการศึกษาดูงาน และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะภาษาและการสื่อสารของเด็กปฐมวัยในบริบทที่หลากหลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ