ครูบ้านนอก

การพัฒนานวัตกรรมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ผ่านการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิค “สืบ–สร้าง–สาน” บนฐานภูมิปัญญาผ้าย้อมดินบ้านตลิ่งชัน 2) ส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ สร้างองค์ความรู้ และประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการแก้ปัญหาและสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างเหมาะสม และ 3) ปลูกฝังความภาคภูมิใจ ความตระหนัก และจิตสำนึกในการอนุรักษ์ สืบสาน และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนบ้านตลิ่งชัน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 จำนวน 34 คน ปีการศึกษา 2568

นวัตกรรมเป็นการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ โดยใช้เทคนิค “สืบ–สร้าง–สาน” ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ สืบ (สืบค้นข้อมูลจากเอกสาร แหล่งเรียนรู้ และปราชญ์ชุมชน) สร้าง (วิเคราะห์ สังเคราะห์ และสร้างองค์ความรู้พร้อมพัฒนาชิ้นงาน) และ สาน (ถ่ายทอดองค์ความรู้ ประยุกต์ใช้ และสืบสานภูมิปัญญาสู่การใช้ประโยชน์ในชีวิตจริง) ดำเนินการตามกระบวนการ PDCA ร่วมกับการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน สื่อดิจิทัล และการมีส่วนร่วมของปราชญ์ชุมชนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มีการวัดและประเมินผลด้วยแบบทดสอบก่อน–หลังเรียน แบบประเมินสมรรถนะผู้เรียน แบบประเมินชิ้นงาน แบบสังเกตพฤติกรรม และแบบประเมินความพึงพอใจ ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ

ผลการดำเนินงานพบว่า ผู้เรียนจำนวน 32 คน จากทั้งหมด 34 คน คิดเป็นร้อยละ 94.12 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนและผ่านเกณฑ์การประเมินของสถานศึกษา ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ผลการประเมินสมรรถนะผู้เรียนทั้งด้านการสืบค้น การสร้างองค์ความรู้ และการสืบสานภูมิปัญญาอยู่ในระดับดีถึงดีเยี่ยม ผู้เรียนสามารถสร้างชิ้นงานที่สะท้อนการเรียนรู้จากภูมิปัญญาผ้าย้อมดินบ้านตลิ่งชัน มีทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการใช้เทคโนโลยีในการเรียนรู้เพิ่มขึ้น อีกทั้งเกิดความภาคภูมิใจ เห็นคุณค่า และมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนอยู่ในระดับมากที่สุด

นวัตกรรมนี้แสดงให้เห็นว่า การจัดการเรียนรู้บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยเทคนิค “สืบ–สร้าง–สาน” สามารถยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และสร้างการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงโรงเรียนกับชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้หรือขยายผลในสถานศึกษาอื่นที่มีบริบทใกล้เคียงได้

คำสำคัญ: การจัดการเรียนรู้, เทคนิคสืบ–สร้าง–สาน, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, ผ้าย้อมดินบ้านตลิ่งชัน, สมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

เว็บน่าสนใจ