ครูบ้านนอก

จากการจัดการเรียนการสอนในระดับประถมศึกษา โรงเรียนบ้านสามัคคี พบว่านักเรียนยังขาดพฤติกรรมด้านคุณธรรมและจริยธรรมที่พึงประสงค์ เช่น ความรับผิดชอบ ความมีวินัย และจิตสาธารณะ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดที่ว่า “คุณธรรมเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ” และต้องได้รับการปลูกฝังอย่างต่อเนื่องตั้งแต่วัยเด็ก (กระทรวงศึกษาธิการ, ๒๕๖๑, น. ๑๒–๑๕)

จากการสังเกตพฤติกรรมในชั้นเรียน พบว่านักเรียนบางส่วนไม่ส่งงานตามกำหนด ไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบ และขาดความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ซึ่งส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและบรรยากาศในชั้นเรียน ทั้งนี้ งานวิจัยด้านพฤติกรรมผู้เรียนระบุว่า พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของนักเรียนมักเกิดจากการขาดการฝึกฝนและการเสริมแรงอย่างต่อเนื่อง (สุรางค์ โค้วตระกูล, ๒๕๕๖, น. ๘๕–๙๐)

นอกจากนี้ การปลูกฝังคุณธรรมในรูปแบบเดิมที่เน้นการบอกกล่าวหรือการสอนเชิงทฤษฎีเพียงอย่างเดียว ยังไม่สามารถทำให้นักเรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้อย่างยั่งยืน เนื่องจากผู้เรียนไม่ได้มีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดที่ว่า “การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพต้องเกิดจากการมีส่วนร่วมและประสบการณ์ตรงของผู้เรียน” (ทิศนา แขมมณี, ๒๕๖๐, น. ๔๕–๕๐)

ในบริบทของสังคมปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เด็กและเยาวชนได้รับอิทธิพลจากสื่อและสิ่งแวดล้อมที่หลากหลาย ซึ่งอาจส่งผลต่อค่านิยมและพฤติกรรม ทำให้จำเป็นต้องมีการสร้างภูมิคุ้มกันทางด้านคุณธรรมให้กับผู้เรียน โดยการจัดการศึกษาที่เน้นการพัฒนาทั้งด้านความรู้และคุณธรรมควบคู่กัน (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, ๒๕๖๒, น. ๒๓–๒๘)

ดังนั้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการพัฒนานวัตกรรมที่สามารถส่งเสริมคุณธรรมของนักเรียนได้อย่างเป็นระบบ มีขั้นตอนชัดเจน เน้นการลงมือปฏิบัติจริง และมีการเสริมแรงเชิงบวกอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการปรับพฤติกรรมที่เน้นการเสริมแรงและการฝึกปฏิบัติซ้ำอย่างสม่ำเสมอ (Skinner, ๑๙๕๓, pp. ๖๕–๗๒)

เว็บน่าสนใจ