ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการจัดการ

แหล่งเรียนรู้ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านนาทุ่งโพธิ์

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 2

ผู้วิจัย สุเมธ จุลพรหม

ปีที่วิจัย 2566 – 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการจัดการแหล่งเรียนรู้ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านนาทุ่งโพธิ์ 2) พัฒนารูปแบบ 3) ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบ 4) ประเมินรูปแบบ และ 5) ขยายผลรูปแบบ ดำเนินการ 5 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาข้อมูลพื้นฐานโดยการสังเคราะห์เอกสาร สัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษาต้นแบบ 3 คน และวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นจากครู 19 คน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 13 คน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบและคู่มือ และประเมินความถูกต้องและความเหมาะสมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 ท่าน ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบในปีการศึกษา 2567 กับครู 20 คน คณะกรรมการสถานศึกษา 13 คน และภาคีเครือข่าย 10 คน รวม 45 คน ระยะที่ 4 ประเมินความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความถูกต้องของรูปแบบ รวมทั้งความพึงพอใจของครู คณะกรรมการสถานศึกษา ภาคีเครือข่าย และผู้ปกครองนักเรียน 269 คน และระยะที่ 5 ขยายผลรูปแบบในปีการศึกษา 2568 กับครู คณะกรรมการสถานศึกษา และ ภาคีเครือข่าย รวม 45 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ แบบประเมินรูปแบบและคู่มือ แบบประเมินผลการดำเนินงานตามรูปแบบ แบบประเมินการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย แบบประเมินประสิทธิผลของโรงเรียน และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) และ การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า

1. สภาพปัจจุบันของการบริหารแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการจัดการแหล่งเรียนรู้อยู่ในระดับปานกลาง (μ = 3.18) สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.64) ดัชนีความต้องการจำเป็นเท่ากับ 0.46 โดยการร่วมกำหนดเป้าหมายและวัตถุประสงค์มีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.53)

2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้น เรียกว่า VTEAML Model ประกอบด้วยการดำเนินงาน 6 ขั้นตอน ได้แก่ การกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน (V : Vision) การสร้างความไว้วางใจ (T : Trust) การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ (E : Engage) การร่วมดำเนินงาน (A : Act) การรับผลประโยชน์ร่วมกัน (M : Mutual benefit) และการประเมินผลเพื่อการเรียนรู้ (L : Learn) ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินว่ารูปแบบมีความถูกต้องและความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.77) และประเมินคู่มือการใช้รูปแบบว่ามีความถูกต้อง (μ = 4.79) และความเหมาะสม (μ = 4.77) อยู่ในระดับมากที่สุด

3. ผลการทดลองใช้ในปีการศึกษา 2567 พบว่า ผลการดำเนินงานตามรูปแบบอยู่ในระดับมาก (μ = 4.46) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายใน 5 ประเภทแหล่งเรียนรู้อยู่ในระดับมาก (μ = 4.43) โดยแหล่งเรียนรู้ที่เป็นบุคคลสูงสุด (μ = 4.49) และแหล่งเรียนรู้สื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีต่ำสุด (μ = 4.34) และประสิทธิผลของโรงเรียนเพิ่มขึ้นจากระดับปานกลาง (μ = 3.23) เป็นระดับมาก (μ = 4.47)

4. ผลการประเมินรูปแบบด้านความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความถูกต้อง โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.67) ความพึงพอใจของครู คณะกรรมการสถานศึกษา และภาคีเครือข่ายอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.67) และความพึงพอใจของผู้ปกครองนักเรียนต่อประสิทธิผลของโรงเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.62)

5. ผลการขยายผลในปีการศึกษา 2568 พบว่า ผลการดำเนินงานตามรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.59) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายใน 5 ประเภทแหล่งเรียนรู้อยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.59) โดยแหล่งเรียนรู้ที่เป็นบุคคลสูงสุด (μ = 4.62) และสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีต่ำสุด (μ = 4.55) ประสิทธิผลของโรงเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.60) เพิ่มขึ้น 1.37 เมื่อเทียบกับก่อนใช้รูปแบบ ความพึงพอใจของครู คณะกรรมการสถานศึกษา และภาคีเครือข่ายอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.74) และความพึงพอใจของผู้ปกครองอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.83) สูงกว่าปีการศึกษา 2567 สอดคล้องกับหลักฐานเชิงประจักษ์จากรายงานการประเมินตนเอง (SAR) ปีการศึกษา 2568 ซึ่งผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการของผู้เรียนร้อยละ 92.11 สูงกว่าค่าเป้าหมาย (ร้อยละ 83.58) คุณลักษณะที่พึงประสงค์ร้อยละ 98.43 สูงกว่าค่าเป้าหมาย (ร้อยละ 95.47) และผลประเมินตนเองภาพรวมร้อยละ 91.71 ระดับยอดเยี่ยม

คำสำคัญ : การบริหารแบบมีส่วนร่วม, ภาคีเครือข่าย, การจัดการแหล่งเรียนรู้, ประสิทธิผลของโรงเรียน, VTEAML Model

เว็บน่าสนใจ