บทคัดย่อ
การจัดทำผลงานวิชาการในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องระบำ สิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับชั้นประถม ศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 (2) ศึกษาดัชนีประสิทธิผลของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระ การเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) และ (3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) กลุ่มเป้าหมาย เป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) สำนักการศึกษา เทศบาลเมืองนราธิวาส ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2563 จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนา ได้แก่ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบประเมินทักษะปฏิบัติการระบำสิละกาหยง และแบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการพัฒนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการพัฒนาพบว่า
1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) มีประสิทธิภาพเท่ากับ 85.19/86.22 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ประสิทธิภาพ 80/80 ที่กำหนด
2. ดัชนีประสิทธิผลของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) มีค่าเท่ากับ 0.759
3. ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) โดยรวมอยู่ในระดับมาก
สรุปผล อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ
การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) ผู้รายงานได้สรุปผลตามขั้นตอน ดังนี้
1. วัตถุประสงค์การพัฒนา
2. สรุปผลการพัฒนา
3. อภิปรายผล
4. ข้อเสนอแนะ
วัตถุประสงค์การพัฒนา
1. เพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80
2. เพื่อศึกษาค่าดัชนีประสิทธิผลของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี)
3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์)
สรุปผลการพัฒนา
1. ประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้
ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) มีค่าเท่ากับ (E1/E2) 85.19/86.22 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ประสิทธิภาพ 80/80 ที่กำหนด
2. ค่าดัชนีประสิทธิผลของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) มีค่าเท่ากับ 0.759
3. ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยรวมอยู่ในระดับมาก
อภิปรายผล
การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) สำนักการศึกษา เทศบาลเมืองนราธิวาส พบประเด็นที่น่าสนใจสามารถมาอภิปรายผลได้ดังนี้ ประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) มีค่าเท่ากับ 85.19/86.22 หมายความว่า คะแนนเฉลี่ยระหว่างเรียนเท่ากับร้อยละ 85.19 ของคะแนนเต็ม และคะแนนเฉลี่ยจากคะแนนหลังเรียนด้วยชุดกิจกรรมของนักเรียน เท่ากับร้อยละ 86.22 ของคะแนนเต็ม แสดงว่าประสิทธิภาพ ของการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้สูงกว่าเกณฑ์ 80/80 ที่ตั้งไว้ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะผู้รายงานได้ศึกษาเอกสารหลักการ ทฤษฎีที่เกี่ยวกับการใช้สื่อนวัตกรรมที่มีความเหมาะสม ผ่านกระบวนการสร้าง การทดลอง การตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือที่นำมาใช้อย่างถูกต้อง เป็นระบบก่อนที่จะนำเครื่องมือดังกล่าวมาใช้ในการพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนของกลุ่มเป้าหมาย ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) ที่ผู้รายงานสร้างขึ้นได้สร้างตามหลักการสร้างชุดกิจกรรมการเรียนรู้ของ (นิตยมณี เสนีกาญจน์. 2552 : 21-22) ที่เสนอแนะกรอบทางด้านเนื้อหา วัตถุประสงค์ กิจกรรมให้เลือกหลากหลาย วัสดุประกอบการเรียน แบบทดสอบ กิจกรรมสำรอง กิจกรรมเพิ่มเติม คำชี้แจงวิธีการใช้กิจกรรม วิธีการสอนและสื่อในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ในแบบฝึกกิจกรรมที่ผู้รายงานสร้างขึ้น เป็นกิจกรรมที่แตกต่างจากการสอนในบทเรียนปกติ เหมาะสมกับวัย นักเรียนปฎิบัติตามกิจกรรมและเกิดความเข้าใจ มีพัฒนาการทางการเรียนรู้ เกิดทักษะ สามารถนำไปปะยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ด้วยเหตุผลดังกล่าวจึงน่าจะเป็นปัจจัย ที่ทำให้การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง มีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ ซึ่งสอดคล้องกับผลการวิจัยของ (ประเสริฐ พลอยบุตร. 2550 : 42 - 46) ได้ศึกษาผลการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนบ้านหนองจอกวังกำแพง อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 4,5,6 ผลปรากฏว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 81.14/87.56 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ และสอดคล้องกับผลการวิจัยของ (กานดา เวียงบาล. 2554 : 63 - 85) ศึกษาการพัฒนาชุดฝึกการออกเสียงภาษาอังกฤษ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ผลปรากฏว่าชุดกิจกรรมการออกเสียงภาษาอังกฤษมีประสิทธิภาพเท่ากับ 82.36/87.54 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ ค่าดัชนีประสิทธิผลเท่ากับ 0.759 ซึ่งแสดงว่า นักเรียนที่ได้เรียนรู้ตามชุดกิจกรรมการเรียนเรื่อง ระบำสิละกาหยง มีผลการเรียนรู้เปลี่ยนแปลงสูงขึ้นจากก่อนเรียน ร้อยละ 43.33 เนื่องจากการเรียนการสอนที่เน้นกิจกรรมกลุ่มและการฝึกปฏิบัติจริงทำให้ผู้เรียนมีการแลกเปลี่ยนความคิดประสบการณ์ระหว่างผู้เรียนกับผู้เรียน และผู้เรียนกับผู้สอน ส่งผลให้ผู้เรียนสามารถรับความรู้ได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม ความรู้หรือเนื้อหาสาระของการศึกษามีความครอบคลุมทั้งทางด้านความรู้ทางวิชาการ ทักษะการปฏิบัติ รวมทั้งมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอนเป็นอย่างดี กล่าวคือ เป็นการเรียนรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติจนเกิดความชำนาญ รวมทั้งการเรียนรู้จากชุดกิจกรรมที่เป็นเรื่องราวที่มีอยู่ในท้องถิ่นและภูมิปัญญาท้องถิ่น นำนักเรียนไปเรียนที่แหล่งเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องกับผลงานวิจัยของ (จิราพร ไชยสุข. 2553 : 70 - 120) ได้ศึกษาเรื่อง การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์น้ำคลองสินปูน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่6 ผลการวิจัยพบว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้มีคุณภาพอยู่ในระดับดี และมีประสิทธิภาพ 83.96 / 82.88 โดยนักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ความตระหนักและเจตคติที่ดีต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนที่ระดับความเชื่อมั่น ร้อยละ 95 ความพึงพอใจในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบำสิละกาหยง โดยใช้แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (นาฏศิลป์) สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล ๑ (ถนนภูผาภักดี) โดยรวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งสอดคล้องกับผลการวิจัยของ (สันติภาพ อุดมมงคล. 2551 : 67 -73) ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง เรื่อง การผลิตพืช สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ผลปรากฏว่า ความพึงพอใจต่อชุดกิจกรรมอยู่ในระดับมากและสอดคล้องกับ (กานดา เวียงบาล. 2553 : 63 - 85) ศึกษาการพัฒนาชุดฝึกการออกเสียงภาษาอังกฤษ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ผลปรากฏว่า นักเรียนมีความพึงพอใจโดยรวมรายด้านอยู่ในระดับมาก
ข้อเสนอแนะ
1. ข้อเสนอแนะในการนำไปใช้
1.1 ครูผู้สอนควรเตรียมสื่อ เครื่องมือเครื่องใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และใบงานให้พร้อม ครูต้องคอยกำชับให้นักเรียนปฏิบัติตามงานที่ได้รับมอบหมายเพื่อให้กิจกรรมการเรียนการสอนบรรลุวัตถุประสงค์
1.2 การเรียนการสอนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เป็นกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง ครูคอยดูแลแนะนำ กำกับดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อให้นักเรียนปฏิบัติตามได้ถูกต้อง
1.3 ระยะเวลาที่ใช้ในการทดลองจริงอาจจะคลาดเคลื่อนจากที่วางไว้ ครูสามารถปรับเปลี่ยนช่วงเวลาได้ตามความเหมาะสม
1.4 ผู้บริหารการศึกษา ศึกษานิเทศก์ และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ควรให้การสนับสนุนนำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ที่ผู้รายงานสร้างขึ้นไปใช้ในการพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนในสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพต่อไป
2. ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป
2.1 ควรมีการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่นๆ และระดับชั้นอื่น ให้หลากหลาย เกี่ยวกับการดำรงชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่นอื่นๆ
2.2 ควรมีการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เป็นทั้งสื่อผสมที่เป็นภาพ แสงและเสียง ในรูปแบบ ของมัลติมีเดีย
2.3 ควรมีการวิจัยที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่นอื่นๆ เพื่อจัดทำเป็นแหล่งเรียนรู้ในชุมชนที่หลากหลาย