ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับรูปแบบการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และ4) ประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Drvelopment) การวิจัยมี 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน จากเอกสาร ครูสอนวิทยาศาสตร์ผู้ทรงคุณวุฒิและปราชญ์ชาวบ้าน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนารูปแบบ ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบ และขั้นตอนที่ 4 การประเมินรูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามแบบทดสอบ ประเด็นสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ( ) ค่าร้อยละ (%) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และ การทดสอบค่าที (t-test)

ผลการวิจัยพบว่า

1. ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่น จากการศึกษาแนวคิดของการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์การเของ Joyce and Weil และแนวคิดการสร้างจิตสำนึกรักท้องถิ่นของ Gardner ผู้วิจัยนำมาเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่น และจาการให้ข้อมูลของครูวิทยาศาสตร์ ผู้ทรงคุณวุฒิ และปราชญ์ชาวบ้าน พบว่า ทั้งครูผู้สอนวิทยาศาสตร์ ผู้ทรงคุณวุฒิและปราชญ์ชาวบ้านมีความคิดเห็นสอดคล้องกันในความต้องการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ใหม่ๆ เพื่อกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน หลักสูตรสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและชุมชน นำภูมิปัญญาท้องถิ่นบูรณาการกับสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เสมือนการเรียนวิทยาศาสตร์ในแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น เพื่อปลูกจิตสำนึกรักท้องถิ่น

2. รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่น มีโครงสร้าง 5 องค์ประกอบ คือ 1) หลักการเน้นผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้ขึ้นเองอย่างเป็นระบบโดยอาศัยการแสวงหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์จากแหล่งเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในท้องถิ่น ผู้เรียนมีบทบาทสำคัญในการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่เน้นการร่วมมือกันเรียนรู้ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มี 5 ขั้น ได้แก่ (1) การกำหนดเรื่องราวสถานการณ์หรือปัญหาจากท้องถิ่น (2) การสำรวจข้อมูลหรือศึกษาแหล่งเรียนรู้ (3) การออกแบบหรือเขียนเค้าโครงการศึกษาหรือวิธีการแก้ปัญหา (4) การทดลองหรือการลงมือปฏิบัติและ (5) การประเมินผลนำเสนอและปรับปรุงแก้ไข 4) การวัดและประเมินผลการตอบสนองในการเรียนรู้ของนักเรียน 3 ด้าน คือ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่น และ5) เงื่อนไขสำคัญในการนำรูปแบบไปใช้ให้ประสบผลสำเร็จ ได้แก่ สื่อ อุปกรณ์ต่างๆ แหล่งเรียนรู้ที่ทำให้เกิดการเรียนรู้และความสามารถพื้นฐานของผู้เรียนในขณะจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เมื่อนำไปประเมินความเหมาะสมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่น มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.71)

3. หลังจากนำรูปแบบไปใช้ พบว่า นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 คะแนนเฉลี่ยทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01

และคะแนนเฉลี่ยจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนจิตสำนึกรักท้องถิ่นโดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด

4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนโดยใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นโดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ