ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถ

ในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ผู้วิจัย นางรจนา เทียงคำ

ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ

สถานศึกษา โรงเรียนซับนกแก้ววิทยา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

กระทรวงมหาดไทย

ปีที่พิมพ์ 2563

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development : R&D) โดย

มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย 1) เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปและสภาพปัญหาของการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 3) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ในประเด็นต่อไปนี้ 3.1) เพื่อเปรียบเทียบการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนที่เรียนโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ก่อนเรียนและหลังเรียน 3.2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่เรียนโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่าง มีวิจารณญาณ ก่อนเรียนและหลังเรียน 3.3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2562 โรงเรียนซับนกแก้ววิทยา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว กระทรวงมหาดไทย จำนวน 1 ห้อง จำนวน 28 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลการคิดอย่างมีวิจารณญาณ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบสอบถามความพึงพอใจ การจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ การจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test (Dependent Samples)

ผลการวิจัย พบว่า

1. สภาพทั่วไป และสภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา ครูชีววิทยามีความคิดเห็นเกี่ยวกับสภาพทั่วไปของการจัดการเรียนรู้ชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่าง มีวิจารณญาณ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ("X" ̅= 4.31) แต่เมื่อพิจารณาพฤติกรรมของนักเรียนในห้องเรียนพบว่า มีพฤติกรรมที่ไม่ส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ("X" ̅ =4.28) เมื่อเทียบกับพฤติกรรมที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง ("X" ̅ =3.34) สรุปได้ว่า ครูชีววิทยาพยายามจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน แต่นักเรียนยังมีพฤติกรรมที่ไม่ส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

2. ผลการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมการคิดอย่าง มีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการแนวคิด ทฤษฎีพื้นฐาน 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 4) ระบบสังคม 5) หลักการตอบสนอง 6) ระบบสนับสนุน ทั้งนี้ได้สังเคราะห์ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้น ประกอบด้วย 1) ขั้นตรวจสอบความรู้เดิม (Check prior knowledge) 2) ขั้นสร้างความขัดแย้งทางความคิด(Confliction) 3) ขั้นการปฏิบัติ (Conduction) 4) ขั้นสรุป (Concluding) 5) ขั้นประเมินผล (Evaluation) ผลการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่าง มีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ของผู้เชี่ยวชาญ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ("X" ̅ = 4.57)

3. ผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พบว่า

3.1 นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมการคิด อย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีคะแนนเฉลี่ยการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยรวมหลังเรียนสูงกว่าจากก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

3.2 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

3.3 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ("X" ̅ = 4.51)

เว็บน่าสนใจ