ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียน ของโรงเรียนสิริราชอนุสรณ์ สังกัดองค์การ

บริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว โดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

ผู้วิจัย นางธิษารัตน์ หล้าพรหม

ปีที่ทำการวิจัย ปีการศึกษา 2563

บทคัดย่อ

การดำเนินการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development)

โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียน ของโรงเรียนสิริราชอนุสรณ์ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว โดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมตามแนวคิดของเคมมิสและแม็คแท็คการ์ต (Kemmis and McTaggart, 1988, pp.11) ใน 4 ขั้นตอน คือ การวางแผน (Planning) การปฏิบัติการ (Action) การสังเกตการณ์ (Observation) และการสะท้อนผล (Reflection) โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียน โรงเรียนสิริราชอนุสรณ์ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว โดยอาศัยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1. แบบบันทึก มี 5 ฉบับ ได้แก่ 1.1 แบบบันทึกการประชุม 1.2 แบบบันทึกข้อมูลการได้รับความร่วมมือ 1.3 แบบบันทึกประจำวันของกลุ่มผู้ร่วมศึกษา 1.4 แบบบันทึกการนิเทศ 1.5 แบบบันทึกการสรุปข้อมูล 2. แบบประเมินผล มี 1 ฉบับ ได้แก่ แบบประเมินผลการดำเนินงาน เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 60 ข้อ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง .60 - 1.00 มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1. การดำเนินงานในวงรอบที่ 1 โดยใช้กลยุทธ์การบริหารแบบมีส่วนร่วม ได้แก่ การประชุมระดมความคิด การแสวงหาความร่วมมือ และการทำงานเป็นทีม กลยุทธ์การนิเทศแบบประชาธิปไตย และกลยุทธ์การติดตามและประเมินผล ใน 4 แผนงาน คือ 1) แผนงานสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ได้ดำเนินกิจกรรมประกวดห้องเรียนน่าอยู่ กิจกรรมประกวดพื้นที่ของฉัน และกิจกรรมลดโลกร้อน 2)แผนงานส่งเสริมสุขภาพอนามัย 3) แผนงานพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ และ 4) แผนงานพัฒนาสภาพแวดล้อม อาคารสถานที่และแหล่งเรียนรู้ ได้ดำเนินกิจกรรมปรับปรุงการจราจรในโรงเรียน กิจกรรมปรับปรุงห้องสมุด และกิจกรรมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ ผลการพัฒนา ในภาพรวม แผนงาน และกิจกรรม มีผลการประเมินการดำเนินงานอยู่ในระดับมาก แต่ต้องปรับปรุงในกิจกรรมลดโลกร้อน เรื่องการแยกทิ้งขยะและการประหยัดน้ำ ไฟ ส่วนแผนงานส่งเสริมสุขภาพอนามัย ต้องเพิ่มการกำกับดูแลนักเรียนในการรักษาความสะอาดโรงอาหาร ห้องน้ำ ห้องส้วม แผนงานพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ ต้องส่งเสริมการสืบค้นข้อมูลให้มากขึ้น และแผนงานพัฒนาสภาพแวดล้อม อาคารสถานที่และแหล่งเรียนรู้ ต้องเพิ่มการดูแลการจราจรในโรงเรียน โดยจัดลูกเสือจราจรเพิ่ม ห้องสมุดต้องปรับปรุงเครื่องฉายใหม่ และส่งเสริมการใช้ห้องสมุด แหล่งเรียนรู้ ให้มากขึ้น

2. การดำเนินงานในวงรอบที่ 2 กลุ่มผู้ร่วมศึกษาได้ประชุมระดมความคิด วิเคราะห์หาจุดบกพร่อง แนวทางแก้ไข และปรับปรุงแผนการดำเนินงาน โดยใช้กลยุทธ์และรูปแบบการพัฒนาเช่นเดียวกับวงรอบที่ 1 เพื่อความต่อเนื่อง ยั่งยืน ส่งผลให้จากการศึกษาการพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียนของโรงเรียนสิริราชอนุสรณ์ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยใช้กลยุทธ์การบริหารแบบมีส่วนร่วม การนิเทศแบบประชาธิปไตย และการติดตามและประเมินผล มีผลการพัฒนา ทั้ง 4 แผนงาน มีการประเมินผลการดำเนินงานอยู่ในระดับมากที่สุด ได้ตามเป้าหมายของการพัฒนาและมีการเปลี่ยนแปลงไปตามความมุ่งหมายของการศึกษาครั้งนี้ คือ โรงเรียนได้พัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้ของนักเรียน ช่วยให้นักเรียนมีจิตสำนึกในการดูแลรักษาความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบร้อย ในห้องเรียน นอกห้องเรียน แหล่งเรียนรู้ และการให้บริการการสืบค้นข้อมูลทางอินเตอร์เน็ตและสื่อมัลติมีเดียที่เอื้อต่อการเรียนรูด้วยตนเองและการเรียนรูแบบมีส่วนร่วม มีการปรับปรุงการจราจร ให้ผู้เรียนมีความปลอดภัย มีห้องสมุดที่ทันสมัย มีวัสดุ ครุภัณฑ์ ต่างๆ อย่างเพียงพอ และส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึง เกิดประโยชน์สูงสุด คุ้มค่าและสามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาตามธรรมชาติเต็มตามศักยภาพ สรุปเป็นข้อเสนอแนะสำหรับแนวทางการพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการเรียนของโรงเรียนในอนาคต ประกอบการใช้กลยุทธ์การศึกษาดูงาน และกลยุทธ์การนิเทศ ติดตามและประเมินผล

เว็บน่าสนใจ