ครูบ้านนอก

หัวข้องานวิจัย รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์

วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

โรงเรียนเมืองจันทร์วิทยาคม จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้วิจัย นายอคิราเดช ฤทธิแสง

หน่วยงานที่รับผิดชอบ โรงเรียนเมืองจันทร์วิทยาคม

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีจุดประสงค์ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสภาพความต้องการรูปแบบ

การส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 4) เพื่อประเมินปัจจัยและผลกระทบการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประชากรที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1) กลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 28 คน ประกอบด้วย หัวหน้าฝ่ายวิชาการ จำนวน 1 คน ครูผู้สอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ จำนวน 3 คน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/1 จำนวน 24 คน 2) กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/1 โรงเรียนเมืองจันทร์วิทยาคม ปีการศึกษา 2563 ที่เป็นกลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 24 คน 3) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 52 คน ประกอบด้วย 3.1) ผู้ปกครองนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/1 จำนวน 24 คน 3.2) กลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 28 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์ แบบประเมิน แบบทดสอบ แบบสอบถาม แบบสังเกต แบบบันทึกพฤติกรรม แบบบันทึกประเด็นสนทนากลุ่มและแบบบันทึกผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย( )ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)ค่าWilcoxon Signed Ranks Test และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสภาพความต้องการรูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 พบว่า กฎหมาย นโยบาย และแนวคิดทฤษฎีทางการศึกษา ในระดับต่างๆ ล้วนให้ความสำคัญกับการจัดการเรียนการสอนที่เน้นนักเรียนเป็นสำคัญเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ เช่น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 8(3) พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2544 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 52 ข้อเสนอแนะใน

การปฏิรูปการศึกษาในศตวรรษที่ 21 แนวคิดปรัชญาการศึกษากลุ่มสารัตถนิยม ทฤษฎีการเรียนรู้ Constructivism ทฤษฎีพหุปัญญา เป็นต้น ส่วนการวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและสภาพความต้องการเกี่ยวกับการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ พบว่า ปัญหาที่ต้องแก้ไขเร่งด่วนคือ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐานยังต่ำ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำ นักเรียนส่วนใหญ่ยังไม่ได้รับการส่งเสริมให้มีความรู้ความเข้าใจและทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ จากข้อมูลพื้นฐานและสภาพความต้องการดังกล่าวจึงนำมาสู่การพัฒนารูปแบบ

การส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

2. การสร้างและพัฒนารูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และ

จิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การศึกษาวิเคราะห์ 2) การออกแบบและการพัฒนา 3) การทดลองใช้รูปแบบ และ 4) การประเมินผลและปรับปรุงรูปแบบ ผลการออกแบบและพัฒนาได้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ (5C Model) ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ซึ่งมีองค์ประกอบหลัก 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 Context Analysis : C1 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมปัจจุบัน เหตุผลความจำเป็น ขั้นที่ 2 Child Center Planning : C2 จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ขั้นที่ 3 Construct Learning : C3 จัดกิจกรรมให้นักเรียนค้นพบองค์ความรู้ด้วยตนเอง ขั้นที่ 4 Condition Assessment : C4 การประเมินผลตามสภาพจริง และ ขั้นที่ 5 Come Back Information : C5 การย้อนกลับข้อมูล

3. ผลการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์

วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 พบว่า

3.1 ผลการทดสอบความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ มี

ความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยหลังการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ( = 34.29, S.D. = 3.22 ) สูงกว่า ก่อนการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ( = 18.00, S.D. = 3.15) ยอมรับสมมติฐานการวิจัยข้อ 1

3.2 จากแบบบันทึกพฤติกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ โดยสรุปนักเรียนส่วนใหญ่มีความรู้สึกว่าตนเองมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์มากขึ้น

3.3 ผลการประเมินทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์หลังการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ด้านพฤติกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ โดยรวม อยู่ในระดับสูงมาก ( = 4.78, S.D. = 0.44 ) ด้านพฤติกรรมจิตวิทยาศาสตร์ โดยรวม อยู่ในระดับสูงมาก ( = 4.80, S.D. = 0.42) ยอมรับสมมติฐานการวิจัยข้อ 2

4. การประเมินปัจจัยและผลกระทบการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

พบว่า

4.1 ปัจจัยที่ส่งผลต่อการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ได้แก่

(1) แผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญซึ่งมีผลการประเมินโดยรวมอยู่ในระดับ สูงมาก ( = 4.78, S.D. = 0.44)

(2) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามทฤษฎี Constructivism ของผู้วิจัยจากการสังเกตของคณะกรรมการนิเทศภายใน โดยรวมอยู่ในระดับ สูงมาก ( = 4.67, S.D. = 0.48)

4.2 ผลกระทบรูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ได้แก่

(1) ความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยรวมอยู่ในระดับสูงมาก ( = 4.76 , S.D. = 0.42 ) ยอมรับสมมติฐานการวิจัยข้อ 3

(2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 โดยหลังการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในปีการศึกษา 2563 มีค่าเฉลี่ย ( = 2.41, S.D. = 0.89) สูงกว่า ก่อนการใช้รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในปีการศึกษา 2562 ( = 2.32, S.D. = 0.95) ยอมรับสมมติฐานการวิจัย ข้อ 4

(3) ผลจากการสนทนากลุ่มร่วมกัน โดยผู้วิจัย ผู้เชี่ยวชาญ คณะกรรมการนิเทศภายใน และนักเรียน สรุปว่า รูปแบบการส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ วิชา ฟิสิกส์ เรื่อง การเคลื่อนที่ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4ทุกองค์ประกอบมีความเหมาะสมและสอดคล้องซึ่งกันและกันของแต่ละขั้นตอน เป็นกระบวนการที่มีประโยชน์มาก ทำให้นักเรียนเกิดการพัฒนาทั้งด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ โดยนักเรียนต้องมีความมุ่งมั่นจริงใจในการพัฒนาการเรียนรู้ของตนเองด้วยความเต็มใจร่วมมือกัน มีความรับผิดชอบในการทำงานและมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ครูตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนานักเรียน ให้การสนับสนุนด้านงบประมาณ สื่อ อุปกรณ์ สิ่งอำนวยความสะดวกและสร้างขวัญกำลังใจให้กับนักเรียน เพื่อการพัฒนาคุณภาพนักเรียนได้อย่างเต็มศักยภาพ

เว็บน่าสนใจ