ครูบ้านนอก

1. ความสำคัญและความเป็นมาของนวัตกรรม

จากสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน ทั้งด้านวัตถุ การสื่อสารเทคโนโลยีต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนทั้งในเชิงบวกและเชิงลบ ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม โดยเฉพาะปัญหาของยาเสพติด ด้านสุขภาพอนามัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาหรือโควิด-19 (COVID-19) อันนำมาซึ่งปัญหาครอบครัวที่จะส่งผลให้นักเรียนเกิดความทุกข์ ความวิตกกังวล ความเครียด มีการปรับตัวที่ไม่เหมาะสม แต่หากนักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลือ การส่งเสริมโดยได้รับความร่วมมือจากผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย โดยเฉพาะบุคลากรทางการศึกษาทุกคนในโรงเรียน ซึ่งมีครูเป็นหลักสำคัญในการดำเนินการพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียนให้เติบโตงดงามและเป็นบุคคลที่มีคุณค่าของสังคม การพัฒนานักเรียนให้เป็นบุคคลที่มีคุณภาพทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา มีความรู้ความสามารถ มีคุณธรรมจริยธรรม เป็นคนเก่ง คนดี ดำรงตนให้อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ตามความมุ่งหวังและหลักการจัดการศึกษาของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2545 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พุทธศักราช 2553

ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน เป็นกระบวนการดำเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอน มีครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลักในการดำเนินงาน โดยการมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ปกครอง ชุมชน และครูทุกคน มีวิธีการและเครื่องมือที่ชัดเจน มีมาตรฐานคุณภาพและมีหลักการทำงานที่ตรวจสอบได้ การดูแลช่วยเหลือนักเรียนเป็นการส่งเสริมพัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาให้นักเรียน เพื่อให้นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจที่เข้มแข็ง มีทักษะในการดำรงชีวิต และมีคุณภาพชีวิตที่ดี

โรงเรียนบ้านม่วงหมาก จึงได้จัดทำนวัตกรรมการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนด้วย รูปแบบ

เป้า-ดี-ทีม-ประสาน-ใจ โมเดล ภายใต้นโยบาย 3 สร้าง ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2 เพื่อเป็นการส่งเสริม พัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาของนักเรียน ให้นักเรียนได้รับการพัฒนาเต็มตามศักยภาพ มีคุณธรรม

จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ดี

2. วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่ส่งผลต่อพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน

2.2 เพื่อส่งเสริม พัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาให้นักเรียนได้พัฒนาเต็มตามศักยภาพ และมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์

2.3 เพื่อให้โรงเรียน คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง ชุมชน องค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีการทำงานร่วมกัน โดยผ่านกระบวนการทำงานที่ชัดเจน มีร่องรอยหลักฐานการปฏิบัติงาน สามารถตรวจสอบและประเมินผลได้

ตัวชี้วัดที่ 2 การออกแบบนวัตกรรม

ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนบ้านม่วงหมากได้ดำเนินการแบบมีส่วนร่วมโดยใช้รูปแบบ เป้า-ดี-ทีม-ประสาน-ใจ โมเดล ภายใต้นโยบาย 3 สร้าง ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2 ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้

2.1 วงจรคุณภาพ PDCA คือ แนวคิดการพัฒนาการทำงานเพื่อควบคุมคุณภาพงานให้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วย

1) Plan (วางแผน) หมายถึง การวางแผนการดำเนินงานอย่างรอบคอบ ครอบคลุมถึงการกำหนดหัวข้อที่ต้องการปรับปรุงเปลี่ยนแปลง ซึ่งรวมถึงการพัฒนาสิ่งใหม่ๆ การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน อาจประกอบด้วย การกำหนดเป้าหมาย หรือวัตถุประสงค์ของการดำเนินงาน Plan การจัดอันดับความสำคัญของเป้าหมาย กำหนดการดำเนินงาน กำหนดระยะเวลาการดำเนินงาน กำหนดผู้รับผิดชอบหรือผู้ดำเนินการ และกำหนดงบประมาณที่จะใช้ การเขียนแผนดังกล่าวอาจปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสมของลักษณะการดำเนินงาน การวางแผนยังช่วยให้เราสามารถคาดการณ์สิ่งที่เกิดขึ้นในอนาคต และช่วยลดความสูญเสียต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้

2) Do (ปฏิบัติตามแผน) หมายถึง การดำเนินการตามแผน อาจประกอบด้วย การมีโครงสร้างรองรับ การดำเนินการ มีวิธีการ ดำเนินการ และมีผลของการดำเนินการ

3) Check (ตรวจสอบการปฏิบัติตามแผน) หมายถึง การประเมินแผนอาจประกอบด้วยการประเมินโครงสร้างที่รองรับ การดำเนินการ การประเมินขั้นตอนการดำเนินงาน และการประเมินผลของการดำเนินงาน ตามแผนที่ได้ตั้งไว้ โดยในการประเมินดังกล่าวสามารถทำได้เอง โดยคณะกรรมการที่รับผิดชอบแผนการดำเนินงานนั้น ๆ ซึ่งเป็นลักษณะของการประเมินตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องตั้งคณะกรรมการอีกชุดมาประเมินแผนหรือไม่จำเป็นต้องคิดเครื่องมือหรือแบบประเมินที่ยุ่งยากซับซ้อน

4). Act (ปรับปรุงแก้ไข) หมายถึง การนำผลการประเมินมาพัฒนาแผนอาจประกอบด้วย การนำผลการประเมินมาวิเคราะห์ว่ามีโครงสร้าง หรือขั้นตอนการปฏิบัติงานใด ที่ควรปรับปรุงหรือพัฒนาสิ่งที่ดีอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้นไปอีก และสังเคราะห์รูปแบบการดำเนินการใหม่ที่เหมาะสมสำหรับการดำเนินการในปีต่อไป

2.2 นโยบาย 3 สร้าง ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2 คือ แนวทางการขับเคลื่อนสถานศึกษาที่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2 ซึ่งโรงเรียนบ้านม่วงหมากได้นำนโยบาย 3 สร้าง มาใช้เป็นแนวทางการขับเคลื่อนงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนบ้านม่วงหมากดังนี้

1. สร้างโอกาส (Opportunity)

1. นักเรียนทุกคน ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาให้เข้าถึงบริการทางการศึกษาได้อย่างเต็มศักยภาพอย่างต่อเนื่อง จนจบหลักสูตรการศึกษาชั้นประถมศึกษาปี่ที่ 6 และส่งต่อในระดับการศึกษาภาคบังคับ ต้องไม่มีผู้หลุดออกจากระบบการศึกษา

2. พัฒนาระบบสร้างความปลอดภัย ส่งเสริมระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนให้เข้มแข็ง นักเรียนมีทักษะชีวิต อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยงไม่ให้ออกกลางคัน และป้องกันภัยคุกคามในด้านต่างๆ

3. ส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้เรียนให้มีทักษะอาชีพ เพื่อต่อยอดการประกอบอาชีพและการมีงานทำ

2. สร้างคุณภาพ (Quality)

ด้านผู้เรียน

1. นักเรียนมีความรู้ตามมาตรฐานของหลักสูตร

2. นักเรียนมีความรู้และทักษะในศตวรรษที่ 21

3. ยกระดับความรู้พื้นฐาน 4 วิชาหลัก

4. พัฒนาและส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

5. นักเรียนเกิดทักษะ การแสวงหาความรู้ ทักษะอาชีพ และทักษะชีวิต

ด้านครู

1. เป็นครูมืออาชีพ มีจิตวิญญาณของความเป็นครู

2. ครูมีความรู้เรื่องหลักสูตร การออกแบบการวัดผลประเมินผล และพัฒนาตนเองอยู่เสมอ

3. การออกแบบการเรียนรู้ ปรับการเรียนเปลี่ยนการสอน เป็น Active Learning

4. จัดสภาพบริบทที่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้

5. มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ

3. สร้างคุณธรรม (Moral)

1. ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ บนพื้นฐานความเป็นไทย

2. ผู้เรียนมีความกตัญญู รู้หน้าที่ มีคุณธรรม รู้รักสามัคคี อยู่ร่วมกันในสังคมอย่างมีความสุข น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

2.3 เป้า-ดี-ทีม-ประสาน-ใจ โมเดล คือ รูปแบบในการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่พัฒนาขึ้นมา ซึ่งโรงเรียนบ้านม่วงหมากใช้ในการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในปีการศึกษา 2564 ประกอบด้วย

1 เป้า : เป้าหมายเพื่อดูแลและคุ้มครองสวัสดิภาพนักเรียนทุกคน

2 ดี : ข้อมูลดี และสารสนเทศดี หากมีข้อมูลของนักเรียนครบทุกด้าน ก็จะส่งผลให้การคัดกรองนักเรียนเป็นรายบุคคลได้ถูกต้องแม่นยำ สารสนเทศระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนเป็นปัจจุบัน โรงเรียนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสามารถรู้ปัญหาและเข้าไปแก้ไขปัญหานักเรียนได้ถูกต้องและทันท่วงที

3 ทีม : ทีมนำ ทีมประสาน ทีมทำ ดำเนินงานตามบทบาทหน้าที่ ตามขั้นตอนและกระบวนการที่ถูกต้องอย่างมีประสิทธิภาพ ตามขั้นตอนการปฏิบัติระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน

4 ประสาน : บ้าน วัด โรงเรียน เครือข่ายองค์กร ร่วมมือกันเป็นภาคีเครือข่ายเพื่อสนับสนุนดูแลช่วยเหลือนักเรียน เสริมสร้างพัฒนาทักษะชีวิต ส่งเสริมความปลอดภัยและคุ้มครองนักเรียน

5 ใจ : เปิดใจ ใส่ใจ ได้ใจ ประสานใจ ให้กำลังใจ งานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนจะประสบความสำเร็จทุกคนต้อง เปิดใจรับฟังปัญหาของนักเรียน ใส่ใจในงานดูแลช่วยเหลือ ได้ใจทำให้นักเรียนกล้าที่จะปรึกษาทุกเรื่อง ประสานใจเข้าไปแก้ปัญหาอย่างทันท่วงที และให้กำลังใจนักเรียนและคณะทำงาน

เว็บน่าสนใจ