ครูบ้านนอก

รายงานการวิจัยในชั้นเรียน

ชื่อเรื่อง การส่งเสริมทักษะการสังเกต โดยใช้การจัดกิจกรรมเกมการศึกษา

ผู้วิจัย นางวิภาทรงศิริ สิงห์ชัย

ความสำคัญและความเป็นมา

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เป็นทักษะที่ส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยสามารถคิดหา เหตุผล แสวงหา

ความรู้ สามารถแก้ปัญหาได้ตามวัยของเด็ก ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์อันเป็นกระบวนการขั้น

พื้นฐานหรือทักษะเบื้องต้นที่ควรส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนามี 7 ทักษะสำคัญ ซึ่งทักษะทีเด็ก

ปฐมวัยควรมีเป็นอันดับแรก คือ ทักษะการสังเกต เนื่องจากเด็กปฐมวัย เป็นวัยที่อยากรู้อยากเห็นต่อ

สิ่งแวดล้อมรอบๆตัวอยู่ตลอดเวลา จึงต้องใช้ทักษะการสังเกตในการแสวงหาคำตอบในสิ่งที่เขาอยากรู้หรือ

สนใจ การสังเกตจะต้องใช้ประสาทสัมผัสอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างรวมกัน ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น

และผิวกาย เข้าไปสัมผัสโดยตรงกับสิ่งต่างๆ เพื่อ ค้นหาข้อมูลหรือรายละเอียดของสิ่งต่างๆที่เด็กต้องการรู้ การ

มีทักษะการสังเกตที่ดีจะมีผลต่อการ เรียนรู้สิ่งต่างๆของเด็กปฐมวัย เพราะเป็นวัยที่มีการพัฒนาทางสติปัญญาสูงที่สุดของชีวิต

จากการที่ผู้วิจัยได้ปฏิบัติการฝึกสอนที่โรงเรียนบ้านโนนสังข์ โดยทำการสอนในระดับชั้นอนุบาลปีที่

3/1 มีจำนวนนักเรียนทั้งหมดทั้งหมด 18 คน มีการจัดการเรียนการสอนโดยใช้ 6 กิจกรรมหลัก และ

ส่งเสริมทักษะทางวิชาการให้กับเด็ก ผู้วิจัยได้มีการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ ของเด็ก ตลอดระยะเวลาที่ทำ

การการสอน พบว่า เด็กในห้องเรียนส่วนใหญ่ขาดทักษะในการเรียนรู้สิ่ง ต่างด้วยการสังเกต สังเกตได้จากการ

จัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ และการทำผลงานต่างๆ เด็กๆ จะไม่สังเกตสิ่งต่างๆที่คุณครูนำมาให้ดู เมื่อ

คุณครูถามก็จะตอบไม่ได้ จากสาเหตุดังกล่าวผู้วิจัยจึงมี ความประสงค์ที่จะส่งเสริมทักษะการสังเกตให้กับเด็ก

ปฐมวัย

การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกตสำหรับเด็กปฐมวัย สามารถจัดได้หลาย กิจกรรมด้วยกัน

ได้แก่ การจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ การศึกษาการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิต และ การเล่นเกมการศึกษา เป็น

ต้น ดังนั้นผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาเกี่ยวกับการส่งเสริมทักษะการสังเกต ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 โดย

ใช้การจัดกิจกรรมเกมการศึกษาที่หลากหลาย คำนึงถึงความเหมาะสมของเด็ก และเป็นแนวทางในการพัฒนา

และส่งเสริมทักษะของเด็กให้มีทักษะการสังเกตมากขึ้น เพื่อเป็นการวางรากฐานการเรียนรู้ให้กับเด็กในอนาคต

ต่อไป

วัตถุประสงค์ของการวิจัย

1. เพื่อให้นักเรียนมีทักษะในการสังเกตสิ่งต่างๆได้ดีขึ้น

2. เพื่อให้นักเรียนนำทักษะที่ได้รับไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

ขอบเขตของการวิจัย

1. ประชากร ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ นักเรียนชาย – หญิง อายุระหว่าง 5-6ปี ที่กำลังศึกษาในภาค

เรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 18 คน

2. ตัวแปรที่ศึกษา

ตัวแปรต้น การจัดกิจกรรมเกมการศึกษาฝึกทักษะการสังเกต

ตัวแปรตาม ทักษะการสังเกตของนักเรียนสูงขึ้น

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย

แบบประเมินทักษะการสังเกตการเล่นเกม 3 เกม

1. เกมจับผิดภาพ

2. เกมจับคู่ภาพกับเงา

3. เกมภาพตัดต่อ

ระดับคุณภาพ

3 หมายถึง เด็กเกิดทักษะการสังเกตด้วยตนเอง โดยไม่ได้รับการชี้นำ

2 หมายถึง เด็กเกิดทักษะการสังเกตด้วยตนเองเมื่อได้รับการชี้นำบางครั้ง

1 หมายถึง เด็กเกิดทักษะการสังเกตเมื่อได้รับการชี้นำทุกครั้ง

วิธิีการดำเนินการ

1. คุณครูสังเกตทักษะการสังเกตของเด็กๆในขณะทำกิจกรรมต่างๆ

2. คุณครูพูดคุยชี้แนะให้เด็กๆสังเกตสิ่งต่างๆรอบตัวของตนเองทั้งในห้องเรียนและนอก ห้องเรียน

3. คุณครูจัดกิจกรรมเกมการศึกษา สาธิตวิธีการเล่นเกมให้เด็กๆดู

4. เด็กๆเล่นเกมการศึกษา โดยมีคุณครูคอยชี้นำ และสังเกตวิธีการเล่นเกมของเด็กๆ

5. คุณครูกล่าวชมเชยเด็ก เมื่อสามารถเล่นเกมได้ถูกต้อง

6. เด็กๆเล่นเกมการศึกษา อย่างสม่ำเสมอ

7. คุณครูประเมินเด็กด้วยแบบประเมินทักษะการสังเกต

สรุปผลการวิจัย

ภายหลังจากการส่งเสริมทักษะการสังเกตของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 โดยใช้การจัด กิจกรรมเกม

การศึกษา พบว่าเด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 ทั้ง 18 คน ที่ได้รับการจัดกิจกรรมเกม การศึกษามีทักษะการ

สังเกตสูงขึ้น

ข้อเสนอแนะ

1. ควรมีการศึกษาการนำกิจกรรมเกมการศึกษาไปใช้ในการพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ ในด้าน

อื่นๆ เช่น การจำแนกประเภท การวัด การลงความเห็นข้อมูล เป็นต้น

2. ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบระหว่างผลการจัดกิจกรรมเกมการศึกษากับการจัดกิจกรรม รูปแบบ

อื่นๆ เพื่อนา ผลที่ได้มาเป็นแนวทางในการพัฒนาทักษะการสังเกต

ประโยชน์ทที่ได้รับจากการทำวิจัย

1. เด็กปฐมวัยมีทักษะการสังเกตมากขึ้น หลังจากการจัดกิจกรรมเกมการศึกษา และ สามารถ

นำไปใช้การดำเนินชีวิตประจำวันได้

2. เป็นแนวทางให้คุณครู และผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถนำกิจกรรมเกมการศึกษาไปส่งเสริม ทักษะการ

สังเกต ให้กับเด็กปฐมวัยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ลงชื่อ...................................................

(นางวิภาทรงศิริ สิงห์ชัย)

ครูผู้สอน

ลงชื่อ....................................................

(นายนภปภน กฤติยาวรรค์)

ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านโนนสังข

แผนการจัดกิจกรรมเกมการศึกษา

เกมภาพตัดต่อ

ชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 สัปดาห์ที่ 1,3

เวลา 20 นาที

.............................................................................................................................................................

1. สาระสำคัญ

การเล่นเกมภาพตัดต่อช่วยให้เด็กเกิดทักษะการสังเกต

2. จุดประสงค์

1. เด็กสามารถต่อภาพได้สำเร็จ

2. เด็กสามารถสังเกตรายละเอียดของภาพได้ถูกกต้อง

3. สาระการเรียนรู้

การสังเกตโดยใช้สายตานั้นหากเด็กได้รับการชี้แนะให้รู้จักสังเกตลักษณะของสิ่งต่าง ๆ สังเกตความ

เหมือน ความแตกต่าง รู้จักจำแนก และจัดประเภทก็จะช่วยให้เด็กมีนิสัยในการมองสิ่ง ต่าง ๆ ที่อยู่รอบ

ตัวอย่างละเอียดรอบคอบ

4. ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน

ขั้นนำ

1. เด็กและครูร่วมกันท่องคำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

ขั้นสอน

2. เด็กๆดูการสาธิตวิธีการเล่นเกมการศึกษาจากคุณครู

3. เด็กๆเล่นเกมการศึกษา โดยมีคุณครูคอยสังเกตและชี้นำ

4. เด็กๆช่วยกันเก็บเกมใส่กล่องให้เรียบร้อย

ขั้นสรุป

5. เด็กและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับรายละเอียดของเกมการศึกษาที่ได้เล่น

5. สื่อและอุปกรณ์

1. คำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

2. เกมภาพตัดต่อ

6. การวัดและประเมินผล

1. สังเกตการเล่นเกมของเด็ก

2. สังเกตการณ์ตอบคำถามที่เกี่ยวกับภาพในเกม

3. สังเกตการณ์ปฏิบัติตามกฎกติกา

แผนการจัดกิจกรรมเกมการศึกษา

เกมจับคู่ภาพกับเงา

ชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 สัปดาห์ที่ 2,5

เวลา 20 นาที

.............................................................................................................................................................

1. สาระสำคัญ

การเล่นเกมจับคู่ภาพกับเงาช่วยให้เด็กเกิดทักษะการสังเกต

2. จุดประสงค์

1. เด็กสามารถจับคู่ผลไม้กับเงาได้ถูกต้อง

2. เด็กสามารถสังเกตรายละเอียดของภาพได้ถูกต้อง

3. สาระการเรียนรู้

การสังเกตโดยใช้สายตานั้น หากเด็กได้รับการชี้แนะให้รู้จักสังเกตลักษณะของสิ่งต่าง ๆ สังเกตความ

เหมือน ความแตกต่าง รู้จักจำแนก และจัดประเภทก็จะช่วยให้เด็กมีนิสัยในการมองสิ่ง ต่าง ๆ ที่อยู่รอบ

ตัวอย่างละเอียดรอบคอบ

4. ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน

ขั้นนำ

1. เด็กและครูร่วมกันท่องคำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

ขั้นสอน

2. เด็กๆดูการสาธิตวิธีการเล่นเกมการศึกษาจากคุณครู

3. เด็กๆเล่นเกมการศึกษา โดยมีคุณครูค่อยสังเกตและชี้นำ

4. เด็กๆช่วยกันเก็บเกมใส่กล่องให้เรียบร้อย

ขั้นสรุป

5. เด็กและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับรายละเอียดของเกมการศึกษาที่ได้เล่น

5. สื่อและอุปกรณ์

1. คำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

2. เกมจับคู่ภาพกับเงาของผลไม้

6. การวัดและประเมินผล

1. สังเกตการเล่นเกมของเด็ก

2. สังเกตการณ์ตอบคำถามที่เกี่ยวกับรายละเอียดของภาพภาพในเกม

3. สังเกตการณ์ปฏิบัติตามกฎ

แผนการจัดกิจกรรมเกมการศึกษา

เกมจับผิดภาพ

ชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 สัปดาห์ที่ 3,5

เวลา 20 นาที

.............................................................................................................................................................

1. สาระสำคัญ

การเล่นเกมจับผิดภาพช่วยให้เด็กเกิดทักษะการสังเกต

2. จุดประสงค์

1. เด็กสามารจับผิดภาพเหมือนได้ถูกต้อง

2. เด็กสามารถสังเกตรายละเอียดของภาพได้ถูกต้อง

3. สาระการเรียนรู

การสังเกตโดยใช้สายตานั้น หากเด็กได้รับการชี้แนะให้รู้จักสังเกตลักษณะของสิ่งต่าง ๆ สังเกตความ

เหมือน ความแตกต่าง รู้จักจำแนก และจัดประเภทก็จะช่วยให้เด็กมี นิสัยในการมองสิ่ง ต่าง ๆ ที่อยู่รอบ

ตัวอย่างละเอียดรอบคอบ

4. ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน

ขั้นนำ

1. เด็กและครูร่วมกันท่องคำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

ขั้นสอน

2. เด็กๆดูการสาธิตวิธีการเล่นเกมการศึกษาจากคุณครู

3. เด็กๆเล่นเกมการศึกษา โดยมีคุณครูค่อยสังเกตและชี้นำ

4. เด็กๆช่วยกันเก็บเกมใส่กล่องให้เรียบร้อย

ขั้นสรุป

5. เด็กและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับรายละเอียดของเกมการศึกษาที่ได้เล่น

5. สื่อและอุปกรณ์

1. คำคล้องจอง “ดูดีๆ มีเหตุผล”

2. เกมจับผิดภาพ

6. การวัดและประเมินผล

1. สังเกตการเล่นเกมของเด็ก

2. สังเกตการณ์ตอบคำถามที่เกี่ยวกับรายละเอียดของภาพภาพในเกม

3. สังเกตการณ์ปฏิบัติตามกติกา

เว็บน่าสนใจ